Milyonların maaşı değişiyor! Memur ve emekli ne kadar zam alacak? İşte masada iki formül

Milyonlarca memur ve emeklinin Temmuz zammı için gözler 3 Temmuz Çarşamba gününe çevrilmiş durumda. Memurların ve memur emeklilerinin zam oranları toplu sözleşme ile belirlense de enflasyon farkı için Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıklayacağı Haziran ayı verisi bekleniyor.

MİLYONLARA 'FARK'LI ZAM
Bu veriyle ortaya çıkacak ilk 6 aylık enflasyon oranı, memurların ve memur emeklilerinin yüzde 10'luk zammına eklenecek farkı ortaya koyacak.

Bu fark, ilk yarıdaki enflasyonun yüzde 15'i aşan kısmı üzerinden hesaplanacak. SSK ve Bağ-Kur emeklileri ise Temmuz'da ilk 6 aylık enflasyon oranında zam alacak. Eğer refah payı gibi bir düzenleme yapılmazsa, Temmuz'da SSK ve Bağ-Kur'lular ile memurlar ve memur emeklilerinin zam oranı farklı olacak.

MİLYONLARIN GÖZÜ 3 TEMMUZ'DA!

Milyonların gözü 3 Temmuz'da açıklanacak olan enflasyon rakamlarına çevirilirken, A Haber muhabiri İlter Yeşiltaş'ın konuğu Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş muhtemel rakamları A Haber canlı yayınında değerlendirdi.

İşte Karakaş'ın açıklamalarından derlenenler:

Temmuz ayı son derece önemli. Tüm çalışanları, sosyal yardım alanları, memurları ve emeklileri ilgilendiriyor. TÜİK enflasyonu o kadar önemli. 6 aylık enflasyonu baz alıyoruz. Ocak-Mayıs enflasyonu SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 22.72 olarak gerçekleşmişti. Yani bugün itibariyle yüzde 22.72'lik zam emeklilerin cebinde. 5 aylık memur ve memur emeklisi için de baktığımız zaman yüzde 17.38. Yasadan kaynaklanan bir fark var. Memur ve memur emeklileri için toplu sözleşme geçerli. Dolayısıyla arada bir fark var. Enflasyonun altında oluyor.

Şimdi bir değerlendirme yaptığımız zaman 3 Temmuz Çarşamba günü TÜİK haziran ayı enflasyonunu kesinleştirdiği zaman yasa gereği otomatikman yapılan güncelleme netlik kazanacak. Ama bu refah payı ve devletin vereceği destekler dahil değil. Biz sadece yasa gereği yapılması gereken otomatik ödemeleri baz aldığımız zaman haziran ayı enflasyonu benim yapmış olduğum hesaplamalara göre SSK ve Bağ-Kur için yüzde 26'ya kadar çıkabilir. Biz en düşük ihtimali ele aldık. En düşük ihtimal yüzde 25 civarı bir rakam olacak. Beklentinin yüzde 26'ya yakın olacağını söyleyebiliriz.

Memur ve memur emeklileri için 5 aylık yüzde 17.38 en düşük rakamı söylüyoruz burada en düşük rakam yüzde 20 gelebilir. Benim yapmış olduğum en son hesaplamaya göre memur ve memur emeklileri için yüzde 20.40 civarı bir zam bekliyoruz.

KİM NE KADAR ALACAK?

Bir öğretmeni göz önünde bulundurduğumuz zaman 40 bin TL'yi aşacak. Yine SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşları biraz farklı. 4 milyona yakın SSK, Bağ-Kur emeklisi kendi çalışmasından dolayı maaş alanlar var ve hak sahibi. Dul ve yetimler var. Bunların maaşı en alt maaşı 10 bin TL. Ama normal bir hesaplama yapmış olsaydık yasaya göre 10 bin lira değildi. En önemli soru bu. Kök maaşı düşük olanlar diye bahsettiğimiz grup var. Bunların maaşına otomatikman yüzde 25 – 26 gelen yansıtılacak mı? Bununla sınırlı kalacak mı, kalmayacak mı?

Yüzde 25 kabul edersek kök maaşı 8 bin TL olanlara 10 bin lira. 0 zam çekmiş olurlar. Geçtiğimiz dönemlerde de olmuştu ama Sayın Cumhurbaşkanı devreye girmişti. Bu sene de benzer bir durum olabilir ancak biz burada özellikle Cumhurbaşkanımızın devreye gireceğini bu alt tabanı yükselteceğini bekliyoruz. Çünkü AK Parti teşkilatı olsun milletvekilleri olsun bu konuda hassas. Kök maaşı düşük olan emeklilere devletimizin sahip çıkacağını ve bunların yükseltileceğini söyleyebiliriz.

Bazen yanlış hesaplamalar yapılabiliyor. Örnek olarak normal maaşı 10 bin lira olan bir kişi önce oransal zammın uygulanması gerekiyor. Yine kök maaş diyelim ki 8 bin TL. 8 bin TL'ye önce oransal zammın uygulanması yasal bir zorunluluk. Kök maaşı 8 bin TL olan kişinin yüzde 25 oranı uyguladık ne kadar oldu 10 bin TL. Şimdi halihazırda 10 bin TL maaş. Bu 10 bin TL'nin 8 bin lirası kendi çalışmasından dolayı yasal gereği. 2 bin TL'si devletin vermiş olduğu destek. Dolayısıyla 8 bin TL'ye yaptığınız zaman devlet desteğini vermediği zaman sadece 10 bin TL ile sınırlı kalacak.

Şimdi burada iki formül söz konusu. 8 bin kök maaş, 2 bin TL devlet desteği toplam 10 bin TL. Birinci formül şu 4 milyona yakın olan kişilerin 0 zam çekmemesi için enflasyonla mücadele göz önünde bulundurularak en kötü senaryoda 8 bin TL'ye yüzde 25 uygulanırsa maaşı 10 bin TL oldu. 2 bin TL destek aynen uygulanırsa maaşı 12 bin TL olacak. Bu durumda 4 milyonun altında 0 zam çekecek kimse kalmaz. Böyle bir formül var bu en kötü senaryo.

İyi senaryoda ise maaşların belirli bir sınıra çekilmesi yönünde 10 bin TL'nin yukarıya çıkarılacağını bekliyoruz. Minimum 12 bin 500 TL'lik bir sınıra çıkarılma durumu var. Kök maaşı 6 bin, 7 bin olan da 12 bin 500, kök maaşı 10 bin TL olan 12 bin 500 TL olduğu zaman orada nimet-külfet dengesi diyoruz emeklilikte. Siz ne kadar prim ödediniz? Hangi maaş üzerinden ödediniz? Bunun karşılığını almanız lazım. Dolayısıyla üstteki gruba da aradaki makası açmayacak şekilde zam verilmesi söz konusu olacak.

Memur emeklilerinin hassas durumu var. Memur emeklilerine baktığımız zaman yüzde 20'den bahsediyoruz. En son 2024 ocak ayında SSK, Bağ-Kur maaşı memur emeklilerinin altında kaldı ama Sayın Cumhurbaşkanımız devreye girerek 11.5 puan farkı verilerek eşitleme yapıldı. Memur emeklilerimiz için de eşitleme bekliyoruz. SSK, Bağ-Kur emeklileri yüzde 26 olursa memur emeklilerine yüzde 20 yerine yüzde 26'lık bir zam söz konusu olabilir.