Kıdem tazminatında 7 bin gün hakkı! Kimler kıdem tazminatı alabilir?
Kıdem tazminatı, çalışma hayatında en çok merak edilen haklardan biri olarak öne çıkıyor. Pek çok çalışan bu hakkın sadece emekli olurken veya işten çıkarıldıklarında geçerli olduğunu düşünüyor. Ancak, yaş dışındaki emeklilik koşullarını sağlayan çalışanlar da kıdem tazminatına hak kazanabiliyor.
Kıdem tazminatı, İş Kanunu'na göre yalnızca 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartıyla sınırlı olmuyor. Aslında 7000 gün prim ödemesi bulunan çalışanlar da kıdem tazminatı alma hakkına sahip. Pek çok kişi sadece 15 yıl ve 3600 gün prim ödemesinin yeterli olduğu gibi yanlış bir düşünse de bu durum tüm çalışanlar için geçerli olmuyor.
Çoğu çalışan, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödemesini dolduran herkesin kıdem tazminatına hak kazanabileceği şeklinde yanlış bir algıya sahip. Oysa ki, bu sadece 08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olan çalışanlar için geçerli bir durumdur. 1999'da yapılan emeklilik düzenlemeleri, işçilerin kıdem tazminatını hak etme koşullarını değiştirirken, bu tarihten sonra sigortalı olanlar için daha uzun bir sigortalılık süresi ve daha fazla prim ödeme gün sayısı şartı getirilmiştir.
KIDEM TAZMİNATININ YASAL DAYANAĞI
Kıdem tazminatı hakkı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesine dayanır. Bu maddeye göre, emeklilik için gerekli yaş dışında sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını dolduran çalışanlar, işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanır. Örneğin, 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim ödeme koşulunu yerine getiren bir çalışan, işyerinden ayrıldığında kıdem tazminatı talep edebilir. Aynı şekilde, 7000 gün prim ödemesi bulunan çalışanlar da bu haktan faydalanabilirler.
7000 GÜNLE KIDEM TAZMİNATI ALMA HAKKI
1999 yılında yapılan düzenlemelerle birlikte, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını dolduran ancak emeklilik için gerekli yaşı bekleyen işçilere kıdem tazminatı alma hakkı tanınmıştır. 7000 gün prim ödemesi bulunan bir çalışan, işten ayrılmayı tercih ederse kıdem tazminatını alabilir. Ancak burada önemli bir detay var: Son çalıştığı işyerindeki hizmet süresi bir yıldan az olanlar kıdem tazminatına hak kazanamazlar.
KİMLER YARARLANABİLİR?
08.09.1999'dan önce sigortalı olanlar: 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim ödeme şartlarını yerine getiren işçiler kıdem tazminatına hak kazanabilirler.
08.09.1999'dan sonra sigortalı olanlar: Daha uzun sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı koşuluyla kıdem tazminatına hak kazanabilirler. Örneğin, 01.01.2000 tarihinde sigortalı olmuş bir çalışan, 25 yıllık sigortalılık süresinde en az 4500 gün prim ödemesi veya 7000 gün prim ödemesi durumunda bu haktan yararlanabilir.
KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?
Kıdem tazminatının hesaplanması, çalışanın işyerindeki hizmet süresi ve brüt maaşı üzerinden yapılır. Bir yıllık çalışmaya karşılık bir aylık brüt maaş tutarında tazminat hakkı elde edilir. Örneğin, 15 yıl çalışmış ve 3600 gün prim ödemiş bir çalışan, son brüt maaşı üzerinden 15 kat kıdem tazminatı alabilir.
BAŞVURU NASIL YAPILIR?
Kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığını öğrenmek isteyen çalışanlar, en yakın SGK merkezine başvurmalıdır. Burada sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı incelenir ve çalışan "kıdem tazminatı alabilir" yazısını aldıktan sonra bu belgeyi işverene teslim ederek tazminatını talep edebilir.
