GES sistemi nedir? GES getiri hesaplama nasıl yapılır? Gelire Endeksli Senet ne kadar kazandırır? Tüm detaylar

GES sistemi nedir? Gelire endeksli devlet iç borçlanma senedi (GES) talep toplama işlemlerinin başlayacağı tarih belli oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından GES sistemine ilişkin tüm detaylar açıklandı. Bu gelişmelerin ardından GES'in başlayacağı tarih ve uygulamaya ilişkin ayrıntılar araştırılmaya başlandı. Peki, GES sistemi nedir? GES getiri hesaplama nasıl yapılır? Gelire Endeksli Senet ne kadar kazandırır? İşte cevaplar...

GES NEDİR?

Gelire endeksli devlet iç borçlanma senedi (GES), yatırımcıların tasarruflarını Türk lirası cinsi varlıklarda değerlendirebilmelerinin teşvik edilmesi ve yatırımcı tabanının genişletilmesi amacıyla gerçekleştirilecek.

GES TALEP TOPLAMA TARİHLERİ NE ZAMAN?

GES talep toplama işlemleri 15-22 Haziran 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

GES GETİRİ HESAPLAMA NASIL YAPILIR?

Senetlerin getirileri, talep toplama dönemini takip eden haftada, 24 Haziran Cuma gününde, yatırımcıların hesaplarına aktarılacak. GES'lerin getirileri, Kamu İktisadi Teşebbüsleri içinde yer alan Devlet Hava Meydanları İşletmeleri (DHMİ) ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünden (KEGM) bütçeye aktarılan hasılat paylarına endeksli olacak.

Bu çerçevede, söz konusu senetlerin getirilerine ilişkin ödemelerin hesaplanmasında, DHMİ ve KEGM tarafından bütçeye aktarılan 3 aylık hasılat payları toplamı esas alınacak. Kupon ödemeleri, Hazinece belirlenen getiri oranı, hasılat payı tutarları gerçekleşmeleri neticesinde hesaplanan endeks değeri ile yeniden değerlenmesi yöntemiyle hesaplanacak.

GES'lere ilişkin en çok merak edilen 10 soru ve yanıtları şöyle:

Soru 1: Gelire endeksli olduğu ifade edilen senetler hangi kurumun gelirine endeksli olacak?

GES'lerin getirileri, kamu iktisadi teşebbüsleri içinde yer alan Devlet Hava Meydanları İşletmeleri (DHMİ) ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünden (KEGM) bütçeye aktarılan hasılat paylarına endeksli olacak.

Soru 2: Ödenecek asgari bir gelir oranı olacak mı, olacaksa bu oran nasıl belirlenecek?

İhraç aşamasında Bakanlık tarafından her bir kupon ödemesine baz teşkil edecek bir getiri oranı belirlenecek.

Kupon ödemelerinde, ihraç yılı Bütçe Kanunu'nda, ihraç yılı ve senedin vade dönemini kapsayan yıllar için açıklanan hasılat payına ilişkin gelir tahmini rakamları ile kupon ödemesinin gerçekleşeceği aydan bir önceki ay itibarıyla açıklanmış son 3 ayda elde edilen toplam hasılat payı tutarlarına ilişkin gerçekleşmeler neticesinde, Bakanlık tarafından ihraç aşamasında belirlenen getiri oranı endeksleme yöntemiyle yeniden değerlenecek.

Bu çerçevede, hasılat paylarına ilişkin endeks oluşturulacak ve yatırımcıya ödenecek nihai getiri oranı, ihraç aşamasında Bakanlık tarafından belirlenen getiri oranının, hasılat payı gerçekleşmeleri çerçevesinde hesaplanacak endeks değeriyle çarpılması yoluyla hesaplanacak.

İlgili endeks değeri asgari 95 ve azami 110 seviyesinde olabilecek ve bu kapsamda yatırımcıya ilan edilen kupon oranının asgari yüzde 95'ine denk gelen bir getiri garantisi sunulurken hasılat payları gerçekleşmelerinin projeksiyon tutarının üzerinde olması durumunda yatırımcılar ilan edilen kupon oranının azami yüzde 110'una kadar getiri de elde edebilecek.

Bu ay yapılacak ihraçta Hazine tarafından belirlenen dönemsel getiri yüzde 5,32 ve yıllık bileşiği yüzde 23,04 olacak. Bu kapsamda, gelir gerçekleşmelerine göre azami yıllık bileşik getiri oranı yüzde 25,54'ü bulabilecek.

Soru 3: Duyuru ve talep toplama işlemleri nasıl gerçekleştirilecek?

Söz konusu senetlere ilişkin ihraç duyurusu, talep toplama süreci ve senede ilişkin özelliklerin yer aldığı dokümanlar Hazine ve Maliye Bakanlığının internet sayfasından kamuoyuyla paylaşılacak.

Bununla birlikte, söz konusu senetlerin ihracı halka arz yöntemiyle gerçekleştirilecek, talep toplama süreci aracı bankalarla belirlenecek.

Soru 4: Üründen faydalanmak isteyen vatandaşlar hangi adımları izleyecek?

Bu konuda aracı bankalar vatandaşları detaylı bir şekilde (ilgili hesapların açılması, menkul kıymet transferi, saklanması gibi hususlar hakkında) bilgilendirecek.

Diğer taraftan, geçmişte uygulanan halka arzlarda olduğu şekliyle vatandaşlar aracı bankalara başvuru yaparak bu ürünü kolaylıkla alabilecek.

Soru 5: Ürünün vadesi ve vade getirisi nasıl hesaplanacak?

Senedin vadesi 6 ay olarak belirlendi. Sonraki aşamalarda 1 yıl ve/veya diğer vadelerde de ihraç yapılması öngörülüyor.

Soru 6: Ürün hangi bankalar aracılığıyla gerçekleştirilecek?

Talep toplama ilk etapta Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Vakıflar Bankası aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Soru 7: Vatandaşların gelir paylarındaki değişimlerden olumsuz etkilenmesi nasıl önlenecek?

Senedin nihai getiri oranı, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen getiri oranının hasılat payı gerçekleşmeleri çerçevesinde hesaplanacak endeks değeriyle çarpılması yoluyla ortaya çıkacak.

İlgili endeks değeri asgari 95 ve azami 110 seviyesinde olabilecek. Bu kapsamda yatırımcıya ilan edilen kupon oranının asgari yüzde 95'ine denk gelen bir getiri garantisi sunulurken hasılat payları gerçekleşmelerinin projeksiyon tutarının üzerinde olması durumunda yatırımcı daha yüksek bir getiri elde edebilecek.

Soru 8: Sisteme sadece gerçek kişiler mi dahil olacak, şirketler dahil olabilecek mi?

Söz konusu senetler sadece gerçek kişilere ihraç edilecek.

Soru 9: Kur korumalı mevduat hesabını ya da açıklanan farklı ürünleri kullananlar bunu da kullanılabilecek mi?

Anılan hesap ve/veya ürünleri kullanan vatandaşlar da bu senetleri satın alabilecek.

Soru 10: Sisteme sadece döviz hesabını bozduranlar mı dahil olacak?

Söz konusu ihraçlara tüm bireysel yatırımcılar dahil olabilecek.