Şartlar sıralandı, 2000 -2001-2002-2008 sigorta girişliler dikkat! EYT eksik prim detayları netleşti! Staj, malullük, askerlik borçlanması...

EYT düzenlemesinin yasalaşmasının ardından prim ve yıl şartını tamamlayanlar emeklilik imkanı elde ediyor. Primi tamamlayamadığı için emekli olamayanlara ise toplu ödeme alma imkanı bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) başvuru yapanlar birikmiş prim ödemelerini geri alabiliyor. Prim ödemelerini yapmış ancak vefat etmiş kişilerin ödemelerini yakınları alabiliyor. Diğer yandan SSK'lılarda 3.600, Bağ-Kur'lularda 5.400 günle kısmi imkanı bulunuyor. Hal böyle olunca, kısmi emeklilik şartları için araştırmalar hız kesmeden devam ediyor. İşte, 3600 ve 5400 günle emeklilik şartları!

PRİMİ EKSİK OLANA TOPLU PARA

Prim ve yıl şartını tamamlayan EYT'liler emeklilik imkanı elde ediyor. Primini tamamlayamadığı için emekli olamayanlara ise toplu ödeme alma imkanı var. Bu kişiler Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak birikmiş primlerini geri alabiliyor. Vefat halinde ise yakınlarına bu imkan var…

8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlar ya da borçlanmayla başlangıcını bu tarihe çekenler prim ve yıl şartını tamamlar tamamlamaz emeklilik imkanı elde ediyor. SSK'lılarda 5.000-5.975, Bağ-Kur'lular ve memurlarda da kadınların 7.200, erkeklerin 9.000 prim günü tamamlaması yetiyor.

Bu süreyi tamamlayamayanlar için ise SSK'lılarda 3.600, Bağ-Kur'lularda 5.400 günle kısmi imkanı bulunuyor. Ancak burada belirlenen yaşı da tamamlamak gerekiyor.

Bazı sigortalılar, emeklilik şartlarını tamamlayamıyor. Borçlanmayla ya da çalışarak emeklilik primini tamamlayamayacak kişilere de toplu ödeme alma imkanı sunuluyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvuranlar, birikmiş primlerini toptan geri alma imkanını kullanabiliyor. Vefat halinde ise hak sahibi yakınlarına bu imkan sağlanıyor. İşte bu konuda merak edilen soruların yanıtları:

- Toplu para iadesi için hangi şartlar aranıyor?

SSK ve Bağ-Kur'luların toplu para alabilmesi için sigortalı olarak çalışmaması ya da kendi işini yürütüyor olmaması gerekiyor.

Ayrıca emekli aylığı bağlanma şartlarını sağlayamamış olması şart.

- Emekli olamayan kişi primlerini nasıl geri alır? Hangi yol izlenmeli?

Emeklilik için gerekli prim ödeme gün sayısını dolduramayanlar bağlı bulunulan sosyal güvenlik merkezine ya da il müdürlüğüne yazılı talepte bulunmaları halinde ödemiş oldukları prim tutarlarını toplu bir şekilde iade alabiliyor.

- Hangi primler iade ediliyor?

4A'lılar yani SSK'lılar için 2008'den önce kendi adına ödenen hem işçi hem de işveren primi, 2008'den sonra ise sadece işçi primleri geri ödeniyor. 4B'lilere yani Bağ-Kur'lulara ise tarih ayrımı yapmadan ödedikleri tüm primler geri veriliyor. Bu primler sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için olanlardan oluşuyor.

Sigortalının, varsa hizmet borçlanmaları ile isteğe bağlı sigorta primleri de ölüm ve yaşlılık toptan ödemelerine dahil ediliyor. Kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primleri toptan ödeme yoluyla ödenmiyor.

- Verilecek parada bir güncelleme söz konusu mu?

Güncelleme yapılıyor. Başvuru tarihine kadar geçen yıllar için güncelleme katsayısı ile hesap gerçekleştiriliyor.

- Ölen kişilerin yakınları da primlerin parasını alabilir mi?

Vefat eden sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4/1-(a) sigortalıları için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekiyor.

Bu şartlar sağlanmadığı için ölüm aylığı alamayan hak sahipleri, başvuru yapıp prim tutarlarını toplu olarak iade alabiliyor. Örneğin; Bağ-Kur'lu bir kişi öldüğünde 1500 prim günü bulunuyorsa bu kişinin hak sahibi ölüm aylığı alamıyor. Ancak söz konusu 1500 gün için ödenen primleri topluca alabiliyor.

- Toptan ödemeyi alanlar, sonrasında ihtiyaç duyarsa bu primleri yeniden ihya edebilir mi?

5510 sayılı Kanun'a göre toptan ödeme yapılarak hizmetleri tasfiye edilmiş bulunanlardan, yeniden bu kanuna tabi olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olanlar, yazılı olarak müracaat etmeleri halinde, aldıkları toptan ödemenin ödeme tarihi ile yazılı istek tarihi arasında geçen yıllar için her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan tutarı, tebliğ tarihini takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri halinde, bu hizmetler ihya ediliyor.