Kira sözleşmelerinde e-Devlet dönemi başlıyor: Yeni sistem nasıl işleyecek?

Kira sözleşmelerinde dijital dönem başlıyor. A Haber muhabiri Kübra Tepeci'nin aktardığı bilgilere göre, e-Devlet uygulamasının yıl sonunda zorunlu hale gelmesi bekleniyor. Gayrimenkul uzmanı Olcay Selvi, sistemin kira bedellerini şeffaflaştıracağını ve kayıt dışı işlemleri azaltacağını belirtti.

KİRA SÖZLEŞMELERİNDE E-DEVLET DÖNEMİ NASIL BAŞLADI?

Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına yönelik uygulama 4 Kasım 2024'te hayata geçirildi. Sistemle birlikte vatandaşların kira kontratlarını elektronik ortamda oluşturabilmesinin önü açıldı.

Mayıs 2025'te ise emlak danışmanları ve yetkilendirilmiş kişiler sisteme dahil edildi. Yeni aşamada onaylanan sözleşmelerin 15 gün içinde sisteme kaydedilebilmesine imkan sağlandı. A Haber muhabiri Kübra Tepeci'nin aktardığı bilgilere göre, 30 Ağustos itibarıyla sistemde yaklaşık 72 bin 500 kayıtlı kira sözleşmesi bulunuyor.

AMAÇ KAYIT DIŞI EKONOMİYLE MÜCADELE

Uygulamanın en önemli hedeflerinden biri kira gelirlerinin daha şeffaf şekilde kayıt altına alınması. Gayrimenkul uzmanı Olcay Selvi, sistemin kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir adım olduğunu söyledi. Selvi, mevcut durumda sözleşmede belirtilen kira bedeliyle gerçekte ödenen tutarın her zaman aynı olmayabildiğine dikkat çekti.

Selvi, konuyla ilgili değerlendirmesinde, "Kayıt dışı ekonomiyle bir mücadele adımı olarak görüyoruz" ifadelerini kullandı. Uzman, bazı ev sahiplerinin gerçek kira bedelini düşük göstererek daha az vergi ödemeye çalışabildiğini belirtti. Elektronik kayıtların yaygınlaşmasıyla gerçek kira bedellerinin tespit edilmesinin kolaylaşması bekleniyor.

E-DEVLET'TEN KİRA SÖZLEŞMESİ NASIL HAZIRLANACAK?

Kira sözleşmesinin e-Devlet üzerinden hazırlanması aşamalı olarak gerçekleştirilecek. Süreçte şu adımlar öne çıkıyor:

KİRA BEDELLERİ DAHA ŞEFFAF HALE GELECEK

Yeni sistemin kira piyasasına ilişkin daha fazla verinin ortaya çıkmasına katkı sağlaması bekleniyor. Olcay Selvi, sözleşmelerin sisteme işlenmesiyle bölgesel kira bedelleri konusunda daha sağlıklı bilgilere ulaşılabileceğini ifade etti. Selvi, "Hangi bölge, ortalama kira rayici ne, bu ipucu bilgileri çok rahat alabiliyor hale gelebiliyoruz" sözleriyle sistemin sağlayabileceği avantajlara dikkat çekti.

Bu verilerin hem ev sahipleri hem de kiracılar açısından önemli olması bekleniyor. Özellikle kira bedeli konusunda yaşanan anlaşmazlıklarda kayıtlı sözleşmelerin taraflara dayanak oluşturabileceği değerlendiriliyor.

YETKİSİZ KİRALAMA İŞLEMLERİ DE TAKİP EDİLECEK

Düzenlemenin yalnızca kira bedellerinin kayıt altına alınmasıyla sınırlı kalması hedeflenmiyor. Yetki belgesi bulunmadan kiralama işlemlerine aracılık eden kişilerin de daha kolay takip edilmesi amaçlanıyor.

Selvi, "Yetki belgesiz, usulsüz kiralama işlemlerine aracılık edip buradan da kazananlar var" diyerek bu alandaki denetim ihtiyacına dikkat çekti. Elektronik kayıt sisteminin yaygınlaşmasıyla kiralama işlemlerinin daha resmi ve güvenilir bir zemine taşınması hedefleniyor.

EV SAHİBİ VE KİRACI ARASINDAKİ SORUNLAR AZALACAK MI?

Kira artışları ve kira bedelleri, son yıllarda ev sahipleriyle kiracılar arasında en sık tartışılan konular arasında yer alıyor. Sözleşmenin elektronik ortamda kayıt altına alınması, tarafların hangi bedel ve şartlarda anlaşma yaptığının daha net şekilde ortaya konulmasını sağlayabilir.

Olcay Selvi de sistemin hem ev sahibi hem de kiracı açısından daha güvenilir bir yapı oluşturacağını belirtti. Selvi, özellikle kira bedellerinin değiştirilmesi veya farklı gösterilmesi gibi sorunların kayıtlı sözleşmeler sayesinde daha kolay incelenebileceğini söyledi.

KİRA TESPİT DAVALARINDA E-DEVLET KAYDI ETKİLİ OLACAK MI?

Düzenlemenin yargı süreçlerine de etkisi olması bekleniyor. Özellikle kira tespit davalarında sözleşme bilgilerinin elektronik ortamda bulunmasının önemli bir belge niteliği taşıyabileceği değerlendiriliyor.

Selvi, kira tespit davalarının uzun sürebildiğine dikkat çekerek "Bir kira tespit davası 4 yıl sürüyor" ifadelerini kullandı. Uzman, çok sayıda kira uyuşmazlığının mahkemelere taşındığını belirterek dijital kayıtların bu süreçlerin daha sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

YIL SONUNDA ZORUNLU HALE GELMESİ BEKLENİYOR

Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasına yönelik uygulamanın yıl sonunda zorunlu hale gelmesi bekleniyor. Ancak zorunluluğun kapsamına ilişkin ayrıntıların resmi düzenlemelerle netleşmesi gerekiyor.

Sistemin yaygınlaşmasıyla kira sözleşmelerinin daha büyük bölümünün elektronik ortamda kayıt altına alınması hedefleniyor. Böylece gerçek kira bedellerinin tespit edilmesi, kayıt dışı işlemlerin azaltılması ve taraflar arasındaki uyuşmazlıkların önlenmesi amaçlanıyor.