EPDK düğmeye bastı: Doğal gaz dağıtımında kurallar yeniden yazılıyor

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğal gaz dağıtımında güvenli işletmecilik uygulaması, hizmet kalitesi ve uygulama birliğinin güçlendirilmesine yönelik yeni düzenleme taslağını ilgili kurum, kuruluşlar ve kamuoyunun görüşüne açtı.

EPDK'den yapılan açıklamaya göre Kurum tarafından düzenlenen ihaleler ve dağıtım bölgesi genişletme işlemleri sonucunda Türkiye'de 81 il merkezinin tamamı, 853 ilçe ve 140 beldede doğal gaz dağıtım hizmeti veriliyor. Doğal gaz dağıtım sektöründe imalatı yapılan boru hattı uzunluğu ise 230 bin kilometreyi aştı.

Doğal gaz dağıtım faaliyetleri EPDK tarafından lisanslandırılan 73 dağıtım şirketi aracılığıyla yürütülüyor. Doğal gaz şebekesinin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla güvenli işletmeciliğe yönelik çalışmalar da sürüyor.

Bu kapsamda EPDK, etkin işletmecilik, tüketici memnuniyeti, hizmet kalitesi ve sistem güvenliği gibi alanlarda dağıtım şirketleri arasında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla "Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı"nı hazırladı.

Taslakla acil müdahale süreçlerinden bakım ve onarıma, kaçak taramalarından afet sonrası şebekenin yeniden devreye alınmasına kadar teknik işletmeciliğin birçok alanında uygulanacak usul ve esasların ayrıntılı şekilde belirlenmesi öngörülüyor.

ACİL MÜDAHALE HİZMETLERİNDE ORTAK UYGULAMA

Taslağa göre acil müdahale merkezlerine gelen ihbarların sınıflandırılması, ihbarlara göre talimatların hazırlanması, ihbarda bulunan kişinin yönlendirilmesi ve ihbarın alınmasından sahadaki müdahalenin gerçekleştirilmesine kadar geçen süreçlerde tüm dağıtım şirketleri için azami düzeyde verimli ve tek tip hizmet sunulması sağlanacak.

Acil müdahale ile bakım-onarım araçlarının tasarımları ve taşıması gereken nitelikler de belirlenecek. Böylece Türkiye genelinde hizmet verecek doğal gaz acil müdahale araçları tek tip tasarıma kavuşacak. Araçların vatandaşlar tarafından kolayca tanınması ve acil müdahalelerde zaman kaybının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Sahada görev yapan acil müdahale ve bakım-onarım personelinin alması gereken asgari eğitimler de söz konusu düzenlemeyle belirlenecek. Personelin sahada etkin müdahalede bulunabilmesi ve özellikle güvenlik konusunda yetkin nitelikte yetiştirilmesi amacıyla eğitim süreçleri uygulanacak.

AFETLERDE DAĞITIM ŞİRKETLERİ ARASINDA DESTEK MEKANİZMASI

Acil durumlar ve afet durumlarında acil durum kriz merkezinin ivedilikle aktif hale getirilmesi de taslakta düzenlenen başlıklar arasında bulunuyor.

Gerektiğinde diğer doğal gaz dağıtım şirketlerinden personel, araç, ekipman ve malzeme desteği sağlanabilecek. Böylece afet durumu ve acil durumlarda farklı bölgelerde görev yapan dağıtım şirketleri arasında daha etkin ve verimli iş birliği yapılması öngörülüyor.

Dağıtım şebekesi ve işletme ekipmanlarına ilişkin bakım programlarının belirlenmesi ile şebekeye yönelik stok takiplerinin etkin şekilde yürütülmesine yönelik hükümler de getirilecek.

DOĞAL GAZ KAÇAK TARAMALARINDA PERİYOTLAR NETLEŞECEK

Vatandaşların can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla yürütülen doğal gaz kaçak tarama faaliyetlerinin periyotları da daha net hale getirilecek.

Afet, acil durum veya şebekede hasar meydana gelmesi halinde söz konusu bölgelerde ivedilikle kaçak taraması yapılması öncelikli olacak. Taslakta vatandaşların kaçak doğal gazı hissedebilmesi amacıyla şebekedeki koku malzemesi miktarının azami düzeye çıkarılması da öngörülüyor.

Öte yandan sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırılmadan kullanmak isteyen serbest tüketicilere kokusuz gaz sağlanmasına yönelik imkan da getirilecek.

ŞEBEKE HASARLARINDA MÜDAHALE VE BİLGİLENDİRME SÜREÇLERİ NETLEŞECEK

Şebekede hasar meydana gelmesi durumunda hasarın oluştuğu alanın emniyete alınması, müşterilerin bilgilendirilmesi, hasarlara müdahale usulleri ve hasarların maliyetlendirilmesiyle ilgili detaylar netleştirilecek.

Olay yerinin hızlıca güvenli hale getirilmesi ve gerektiğinde emniyet birimlerinden destek alınması sağlanacak. Gaz kesintisinin yaşanması veya yaşanacak olması halinde kesintiden etkilenecek müşteriler bilgilendirilecek.

Hasara ilişkin tutanaklar tek tip hale getirilecek. Hasar sonrasında çağrı merkezi ve acil müdahale merkezine gelebilecek çağrıların karşılanmasına yönelik önlemler alınacak. Hasar sonrası hızla onarım yapılacak ve onarıma yönelik maliyet kalemlerinin atık gaz bedeli dahil nasıl hesaplanacağı belirlenecek. Söz konusu bedel, hasara yol açan kurum veya kuruluşa yansıtılacak.

Çelik hatlarda korozyon meydana gelmemesine yönelik katodik koruma uygulamaları ile elektrik arkı oluşmamasına yönelik topraklama uygulamalarında standartlara uyum sağlanması, yerinde gerekli kontrollerin yapılması ve bu faaliyetleri gerçekleştirebilecek firmalarla ilgili hususlar da detaylandırılacak.

İŞARET DİREKLERİ VE UYARI LEVHALARI DA TEK TİP OLACAK

Sokak ve kırsal alanlarda doğal gaz dağıtım şebekesi veya istasyonu bulunduğuna ve bölgede şebeke çalışması yapıldığına ilişkin vatandaşların bilgilendirilmesinde kullanılan işaret direkleri ve uyarı levhalarının tasarımları ile montaj yerlerine yönelik detaylar tek tip hale getirilecek.

Taslakla ayrıca doğal gaz dağıtım şebekesinin ilk kez devreye alınması ile afet veya hasar onarımının ardından yeniden işletmeye alınmasına dair uyulması gereken asgari kurallar belirlenecek.

Şebekenin ilk kez devreye alınması durumunda yapılacak hazırlık çalışmaları ve işletmeye alınmasına yönelik asgari prosedürler düzenlenecek. Afet veya hasar sonrasında şebekenin yeniden devreye alınması halinde ise istasyonların, hatların ve gerektiğinde iç tesisatların nasıl kontrol altına alınacağı ve yeniden işletmeye alınacağına ilişkin prosedür belirlenecek. Binalara yeniden doğal gaz verilmeden önce daireler tek tek ziyaret edilerek aboneler bilgilendirilecek.

Taslak, özellikle 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası elde edilen tecrübeler ve son yıllarda uygulamada karşılaşılan bazı sorunlar dikkate alınarak hazırlandı. İlgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarından alınacak görüşlerin değerlendirilmesinin ardından nihai hali verilecek taslak, onaylanmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna sunulacak.

TASLAKTA ÖNE ÇIKAN YENİ DÜZENLEMELER

1- Acil müdahale süreçleri standartlaşacak: Doğal gaz acil müdahale merkezlerine gelen ihbarların sınıflandırılması, yönlendirilmesi ve sahadaki müdahale süreçleri tüm dağıtım şirketleri için ortak kurallara bağlanacak. Acil müdahale ve bakım-onarım araçlarının tasarımları ile personelin alması gereken asgari eğitimler de belirlenecek.

2- Afetlerde şirketler arası destek mekanizması kurulacak: Acil durum ve afetlerde ihtiyaç halinde doğal gaz dağıtım şirketleri arasında personel, araç, ekipman ve malzeme desteği sağlanabilecek. Böylece farklı bölgelerde görev yapan şirketlerin koordinasyonu güçlendirilecek.

3- Kaçak taramaları ve şebeke güvenliği güçlendirilecek: Doğal gaz kaçak tarama faaliyetlerinin periyotları netleştirilecek. Afet, acil durum veya şebeke hasarı yaşanan bölgelerde kaçak taramalarına öncelik verilecek. Şebeke güvenliği için koku maddesi seviyeleri ve teknik kontroller de yeniden düzenlenecek.

4- Hasar sonrası gaz verme süreçleri yeniden düzenlenecek: Şebekede meydana gelen hasarlarda güvenlik, müdahale, bilgilendirme ve onarım süreçleri standart hale getirilecek. Afet veya hasar sonrası yeniden gaz verme işlemlerinde uygulanacak prosedürler belirlenecek, binalara gaz verilmeden önce aboneler bilgilendirilecek.

5- Uyarı levhaları ve işaret sistemleri tek tip olacak: Doğal gaz hatlarının ve çalışma alanlarının vatandaşlar tarafından daha kolay fark edilmesi için işaret direkleri ve uyarı levhalarının tasarım ve montaj standartları belirlenecek.