4a-4b-4c'li EYT'lilere ilk maaşlar ne zaman hesaba geçecek? EYT'liye MAAŞ ŞENLİĞİ | 5.500 TL+TAZMİNAT+PROMOSYON HESABI ÇIKTI!

EYT ile birlikte milyonlarca vatandaşa emeklilik yolu açıldı. İlk etapta 2 milyon 250 bin kişinin emekli olacağı EYT düzenlemesinde sona gelinirken vatandaşlar maaş hesaplaması yapmaya başladı. Başkan Erdoğan ilk maaşlar için şubat ve mart ayını işaret etti. Peki EYT'linin ilk maaşı ne zaman hesaba geçecek? 4a-4b-4c maaşları nasıl öğrenilir?

Meclis Plan Bütçe Komisyonu'nca yapılan sunuma göre, 3.5 milyon işçi, 619 bin bağımsız çalışan, 669 bin devlet memuru olmak üzere, emeklilik için yaşı bekleyen ve ilerleyen yıllarda bekleyecek olan kişi sayısı ise toplam 4.8 milyon kişi olarak hesaplandı.

Emeklilikte Yaşa Takılanlara ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. EYT (emeklilikte yaşa takılanlar) Salı günü TBMM gündemine gelecek.

EYT'DE İLK MAAŞLAR NE ZAMAN?

Diğer yandan EYT konusunda katıldığı canlı yayında kritik açıklamalarda bulunan Başkan Recep Tayyip Erdoğan EYT'de ilk maaş tarihini açıkladı. EYT konusunda çok kapsamlı bir çalışma yürütüldüğünün altını çizen Başkan Erdoğan, "Teklif Meclis'e sunuldu. Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülecek. AK Parti olarak teklifi yasalaştırarak vatandaşlarımıza haklarını vermek istiyoruz" dedi.

MAAŞLAR İÇİN KRİTİK TARİH

EYT kapsamında emekliliğe hak kazanan vatandaşların ilk aylıklarını şubat ya da mart gibi bağlanabileceğini belirten Başkan Erdoğan, "Bu işi inşallah bir an önce bitireceğiz" ifadelerini kullandı.

PRİM GÜNÜNDE KADEMELİ SİSTEM

Diğer yandan Yasa teklifine göre yaş şartı kalkmasına karşın 9 Eylül 1999'da yürürlüğe giren 4447 sayılı Yasa ile getirilen kademeli prim günü aynen bırakıldı.

Meclis sürecinde ilgili maddede bir değişikliğe gidilmezse, SSK'lıların emeklilik tarihi sigortalı çalışmaya başlama tarihine göre değişecek.

Örneğin, 24 Kasım 1989 ile 23 Mayıs 1991 arasında işe başlayan erkek çalışanın 25 yılla birlikte 5450 prim gününü tamamlaması gerekiyor.

Bir diğer örnekte 24 Mayıs 1995 ile 23 Mayıs 1996 arasında işe başlayan kadın çalışanın da 20 yılını dolduran kadın çalışanın da 5825 prim gününü doldurması gerekiyor.

Bu süreyi tamamlayamayanlar prim gününü doldurarak emekli olabilecek. Diğer yandan 24 Mayıs 1999 ile 8 Eylül 1999 arasında işe başlayanlardan ise 5975 primi gününü tamamlamaları istenecek.

Yasa teklifinde değişikliğe gidilmezse emekliliği bekleyenlerin önemli bölümü prim günlerini 5975'e tamamlamak durumunda kalacak. İlave borçlanma hakkı olanlar bunu kullanabilecek.

Askerlik, doğum borçlanması ile gününü tamamlayamayan SSK'lılar çalışmaya devam edecek ya da 1260 günü aşmamak şartıyla isteğe bağlı sigorta primi yatıracak.

EYT'LİNİN MAAŞLARI NASIL HESAPLANACAK?

EYT'li ya da mevcut yasaya göre emekli olan herkesin maaşı aynı formül üzerinden hesaplanıyor. Bu noktada ortaya atılan 'EYT'linin maaşı düşecek' sözleri gerçeği yansıtmıyor.

Dolayısıyla EYT'linin maaşında bir kesinti olmayacağı gibi aksine son artışlardan da olumlu etkilenecek ve maaşları artacak. Şu anda emekli olan her vatandaş gibi EYT'lilerin de maaşları üç ayrı dönem için hesaplanacak.

Emekli maaşını belirleyen en önemli etken prime esas kazanç oluyor. Yani SGK'ya bildirilen maaş ne kadar yüksek ise emekli maaşı da o kadar yüksek oluyor. Sürekli asgari ücretten bildirilen sigortalılar emekli olduklarında tabana yakın maaş alıyor.

ÜÇ DÖNEM DETAYI

Birinci dönemde 2000 yılı öncesi primler ve kazançlar dikkate alınacak. Burada Aylık Bağlama Oranları yüzde 70'ler seviyesinde hesaplanıyor.

Buna bir de güncelleme katsayısı, yani sigortalının kazançlarının büyüklüğüne göre bir gösterge belirleniyor. Böylece 20-30 yıl önceki maaşlar günümüze güncellenmiş oluyor. İkinci dönem ise 2000 ile 2008 yılının 10. Ayı arasında oluyor.

Bu dönemde aylık bağlama oranları yüzde 50-60 seviyelerine düşüyor. Ancak gösterge ile birlikte büyüme hızı da güncelleme rakamlarına ekleniyor.

Böylece aylık bağlama oranındaki düşüş dengeleniyor. Üçüncü dönemde ise 2008 yılının 10. Ayından sonraki döneme bakılıyor. Bu dönemdeki kazançlar yüzde 40'lar seviyesine inen Aylık Bağlama Oranı ile çarpılıyor.

Ancak yine devreye büyüme hızının yüzde 30'u ve enflasyon katkısı girerek rakam güncelleniyor. Tüm bu hesaplamalar yapıldıktan sonra toplanıp emekli maaşı ortaya çıkıyor. Bu süreç içinde emeklilere yılda iki kez yapılan enflasyon artışları da emekli maaşını olumlu etkiliyor ve yükseltiyor.

Görüldüğü gibi kazançları sabit olan birisi açısından emekli maaşında bir düşme değil aksine yıllar içinde yükselme söz konusu oluyor. Ancak yüksek kazançtan çalışan birisi daha sonra asgari ücret ile çalışmaya başlarsa bu kez 'yüksek kazançtan' hesaplanan emekli maaşı asgari ücretle birlikte daha az artıyor.

Örneğin maaşı 8 bin lira olarak hesaplanan bir sigortalının yüksek kazançtan devam etmesi halinde alacağı emekli maaşı 10 bin liraya çıkacaksa, asgari ücrete geçtiği için alacağı maaş 9.000 liraya çıkacak.

Görüldüğü gibi maaşta bir düşme değil, kazançta bir azalma söz konusu oluyor. Yani maaş her durumda artış gösteriyor. Burada tüm hayatı boyunca asgari ücretle çalışanlar açısından bakıldığında maaş daha düşük oluyor.

ORTALAMA 10 BİN LİRA MAAŞ

Yukarıdaki hesapta da görüleceği gibi emekli maaşı hesabı kişiden kişiye değişiyor. Böylece herkes kendi kazancına göre bir emekli maaşına kavuşuyor. Ancak EYT'liler ile ilgili istatistiklere bakıldığında çoğunun çalıştığı ve kalifiye eleman olduğu görülüyor. Yine 400 bin kadarının da memur olduğu ve prim gün sayılarının 6-7 bin günü geçtiği düşünülürse EYT'lilerin alacağı emekli maaşının ortalama 10 bin lirayı geçmesi de bekleniyor.

.

Bu rakamın üstünde maaşlar olabileceği gibi altında da maaşlar olacak. Çalışmayanlar ya da asgari ücretle çalışmış olanlar için ise taban maaş olarak zaten 5.500 TL açıklandı. Bundan daha az emekli maaşı ödenmeyecek. Bağlanan emekli maaşı bu rakamın altında kalırsa seyyanen artışla 5.500 TL'ye tamamlanacak.

5 AYRI KAZANÇ

EYT kapsamında emekli olacakları sadece maaş değil değişik ödemeler de bekliyor olacak. Bunu da beş başlıkta görmek mümkün...

ÇİFT MAAŞ: EYT'liler yukarıda da anlattığımız gibi diğer emekliler gibi maaşlarını alacaklar. Maaşlar başvurunun ardındaki ay başından başlayarak hesaplanacak ve her ay istenilen banka şubesine yatırılacak. EYT'liler emekli olduktan sonra da çalışabilecekler. Bu durumda hem emekli maaşını hem de çalıştıkları yerden ücretlerini alabilecekler..