Yunanistan'ın İsrail'le 3 milyar avroluk Aşil Kalkanı anlaşmasına Varufakis'ten sert tepki: "Utanç verici!"

Yunanistan'ın, Gazze'deki soykırım ve İsrail'in bölgedeki işgalci, saldırgan politikaları nedeniyle uluslararası kamuoyunda ağır eleştirilere maruz kalan İsrail ile yaklaşık 3 milyar avroluk "Aşil Kalkanı" hava savunma anlaşması imzalaması Atina'da tartışma yarattı.

Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis, anlaşmaya tepki göstererek "Utanç verici! Başka bir şey değil." ifadelerini kullandı. Varufakis, Yunanistan'ın yönetici sınıfını da hedef alarak ülkenin "soykırımcı Apartheid devleti" olarak nitelediği İsrail'le yaptığı anlaşmayla lekelendiğini savundu.

Yunanistan ile İsrail arasında imzalanan yaklaşık 3 milyar avroluk savunma anlaşması, Atina'nın hava savunma kapasitesini baştan aşağı değiştirmeyi hedefleyen çok katmanlı bir sistem kurulmasını öngörüyor. İsrail Savunma Bakanlığı tarafından "Aşil Kalkanı" olarak adlandırılan proje kapsamında İsrail yapımı füze, hava savunma ve insansız hava aracı savunma sistemlerinin Yunanistan genelinde entegre edilmesi planlanıyor.

Ancak anlaşmanın imzalanması, özellikle İsrail'in Gazze'deki soykırımına yönelik ağır tepkilerin sürdüğü bir dönemde Yunanistan'ın Tel Aviv yönetimiyle askeri iş birliğini derinleştirmesi nedeniyle siyasi tartışmayı da beraberinde getirdi.

"UTANÇ VERİCİ! BAŞKA BİR ŞEY DEĞİL"

Anlaşmaya yönelik en sert tepkilerden biri eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis'ten geldi.

Varufakis, X hesabından anlaşmaya ilişkin bir haberi paylaşarak, "Utanç verici! Başka bir şey değil." ifadelerini kullandı.

Varufakis bir başka paylaşımında ise Yunanistan'ın İsrail ile yaptığı anlaşmayı daha sert ifadelerle eleştirdi. Eski bakan, Yunan halkının büyük çoğunluğunun "soykırımcı Apartheid devletine" karşı olduğunu savunarak, yönetici sınıfın yaptığı anlaşmayla Yunanistan'ı "lekelemesine" izin verildiğini ifade etti.

Varufakis'in açıklamaları, Atina'nın İsrail'le milyarlarca avroluk yeni bir savunma ortaklığı kurduğu sırada Yunanistan içindeki siyasi tartışmanın boyutunu ortaya koydu.

YUNANİSTAN'DA MUHALEFET DE ANLAŞMAYA KARŞI ÇIKTI

Anlaşmaya yönelik eleştiriler yalnızca Varufakis'in açıklamalarıyla sınırlı kalmadı.

Yunanistan muhalefetindeki sol partilerden Radikal Sol İttifak (SYRIZA) ve Yunanistan Komünist Partisi (KKE) de yaptıkları açıklamalarla "Aşil Kalkanı" projesini eleştirdi.

Atina yönetimi ise anlaşmayı ülkenin savunma kapasitesini güçlendirecek kapsamlı bir modernizasyon hamlesi olarak değerlendiriyor.

3 MİLYAR AVROLUK DEV ASKERİ PROJE

İsrail Savunma Bakanlığı ile Yunanistan Savunma Bakanlığı arasında Tel Aviv'de imzalanan anlaşmanın değerinin yaklaşık 3 milyar avro, yani yaklaşık 3,5 milyar dolar olduğu bildirildi.

İsrail açısından anlaşma, ülkenin şimdiye kadarki en büyük silah satışlarından biri olma özelliğini taşıyor. İsrail tarafı anlaşmayı Yunanistan ile savunma alanındaki ilişkilerin bugüne kadarki en önemli adımlarından biri olarak nitelendirirken, proje aynı zamanda İsrail'in son yıllarda artan savunma ihracatının dikkat çekici örneklerinden biri oldu.

Anlaşmanın, daha önce yaklaşık üç yıl süren müzakerelerin ardından imzalandığı bildirildi.

YUNANİSTAN'IN HAVA SAVUNMASI İSRAİL SİSTEMLERİYLE YENİDEN KURULACAK

"Aşil Kalkanı" kapsamında Yunanistan'ın ilk entegre ve çok katmanlı hava savunma ağının kurulması planlanıyor.

Sistemin merkezinde İsrail üretimi üç farklı savunma sistemi bulunuyor:

Davud Sapanı: Balistik füzeler ve diğer ağır füze tehditlerine karşı kullanılacak.
Spyder: İnsansız hava araçları ve diğer hava tehditlerine karşı kullanılacak hareketli hava savunma sistemi olacak.
Barak MX: Uçaklar ve füzelere karşı önleme kapasitesi sağlayacak.

Bu sistemlerin yanı sıra Yunanistan'ın mevcut hava savunma unsurlarının da yeni ağla bütünleştirilmesi öngörülüyor.

Böylece Yunanistan'ın mevcut Patriot sistemleri ile İsrail'den alınacak Davud Sapanı, Spyder ve Barak MX sistemlerinin tek bir ağ altında çalışması hedefleniyor.

SAVUNMANIN "BEYNİ" YAPAY ZEKAYA EMANET

Projenin en dikkat çekici unsurlarından biri ise ülke çapında kurulacak yeni komuta ve kontrol ağı olacak.

İsrail'in Rafael şirketinin öncülüğünde geliştirilmesi planlanan ulusal komuta-kontrol sistemi, farklı hava savunma unsurlarını tek bir merkezden koordine edecek.

Sistemin radar ve sensörlerden gelen bilgileri yapay zeka kullanarak işlemesi, tehditleri sınıflandırması ve hangi savunma sisteminin kullanılacağına karar verilmesine yardımcı olması planlanıyor.

Bu yapıyla Yunanistan'ın hava savunmasının yalnızca farklı silah sistemlerinden oluşan bir yapı olmaktan çıkarılarak, radarlar, sensörler, füze savunma sistemleri ve komuta-kontrol unsurlarının birbirine bağlandığı bütünleşik bir ağ haline getirilmesi hedefleniyor.

SPYDER SİSTEMLERİ YUNAN ADALARINA KONUŞLANDIRILACAK

Projenin Yunanistan'ın coğrafi konumu açısından da dikkat çeken ayrıntıları bulunuyor.

İsrail yapımı Spyder hava savunma bataryalarının Yunan adalarında konuşlandırılmasının planlandığı bildirildi.

Anlaşma kapsamında Yunan savunma sanayisinin de projeden önemli bir pay alması öngörülüyor. Yunan şirketlerinin yaklaşık 700 milyon avroluk iş üstlenmesi beklenirken, projenin en az yüzde 25'lik bölümünün 12 Yunan şirketi tarafından gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Atina'nın müzakerelerde daha yüksek oranda yerli katılım ve teknoloji transferi talep ettiği belirtildi.

ATİNA KAYNAK KODUNU DA İSTEDİ

Yunanistan'ın İsrail'le yürüttüğü görüşmelerde yalnızca silah sistemlerinin satın alınmasının değil, teknolojik bağımsızlığın artırılmasının da gündeme geldiği bildirildi.

Müzakerelerde Yunanistan'ın sistemlerin yazılım kaynak kodlarına erişim talep ettiği belirtildi.

Bu talebin kabul edilmesi halinde Atina'nın gelecekte sistemlerin bakım ve güncellemelerinde İsrail'e daha az bağımlı hale gelmesinin hedeflendiği kaydedildi.

Projenin yaklaşık 35 ay içerisinde üç aşamada hayata geçirilmesinin planlandığı bildirildi.

BİR DE 26 MİLYON AVROLUK EK ANLAŞMA

"Aşil Kalkanı" anlaşmasının yanı sıra İsrail'in Rafael şirketine ait Drone Dome (Demir Kubbe) sistemleri için yaklaşık 26 milyon avro, yani yaklaşık 30 milyon dolarlık ayrı bir anlaşma da imzalandı.

Drone Dome (Demir Kubbe) sistemlerinin stratejik noktaların insansız hava araçlarına ve dronlara karşı korunması ve mevcut savunma kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla kullanılacağı belirtildi.

İsrail Savunma Bakanlığı, ana anlaşmanın Spyder, Barak MX ve Davud Sapanı sistemlerini kapsadığını ve bu sistemlerin Yunanistan'ın çok katmanlı hava savunma ağına entegre edileceğini açıkladı.

NETANYAHU: "DOĞU AKDENİZ İTTİFAKININ DEVAMI"

Katil İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da anlaşmaya ilişkin açıklamasında Yunanistan'la imzalanan güvenlik anlaşmasının ülke tarihindeki en büyük anlaşmalardan biri olduğunu söyledi.

Netanyahu, anlaşmanın yaklaşık on yıl önce Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile kurulan Doğu Akdeniz ittifakının doğrudan devamı olduğunu savundu.

İsrail Başbakanı, anlaşmanın İsrail savunma ve teknoloji sektörlerinin kapasitesini gösterdiğini ve bölgesel ittifakların güçlendiğini belirtti.

Soykırımcı İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise iki ülkenin ortak stratejik çıkarları bulunduğunu ve bölgede "hegemonik emelleri" olan aktörlerin nüfuzlarını genişletmeye ve bölgesel istikrarı zayıflatmaya çalıştığını ileri sürdü.

ANLAŞMANIN ARKASINDA TÜRKİYE GERİLİMİ DE VAR

İsrail ile Yunanistan arasındaki savunma iş birliğinin son yıllarda derinleşmesinde Doğu Akdeniz'deki dengeler ve Türkiye ile yaşanan gerilim de önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.

Yunanistan, NATO üyesi Türkiye ile uzun süredir özellikle Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları konusunda anlaşmazlık yaşadığını iddia ediyor. Ankara'nın geliştirdiği savunma sanayisi karşısında epey sönük kalan Atina yönetimi son yıllarda savunma harcamalarını artırarak silahlı kuvvetlerini kapsamlı bir modernizasyondan geçirmeye çalışıyor.

İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkiler de Gazze soykırımı sonrasında ciddi biçimde gerildi. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına yönelik sert eleştirilerde bulunurken, iki ülke İsrial'in Suriye'yi peş peşe hedef almasının ardından da gerilim yaşadı. İsrail, Suriye'ye yönelik saldırısının amacını bölgedeki Türk varlığını caydırmak olarak açıklamıştı.

Yunan Savunma Bakanı Dendias daha önce ülkesinin savunma harcamalarının artırılmasında Türkiye'yi açık ve belirgin bir tehdit olarak nitelendiren açıklamalar yapmıştı.

ATİNA İLE TEL AVİV ARASINDA MİLYARLARCA DOLARLIK ASKERİ ORTAKLIK

"Aşil Kalkanı", iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinin ulaştığı yeni seviyeyi gösteren en büyük anlaşma olarak öne çıkıyor.

Yunanistan daha önce İsrail merkezli Elbit ile yaklaşık 1,65 milyar dolarlık anlaşma imzalayarak ülkenin güneyinde bir uçuş eğitim merkezi kurulmasını kararlaştırmıştı. İki ülke arasında ayrıca İsrail yapımı roket sistemleri, tanksavar güdümlü füzeler ve insansız hava araçlarına ilişkin anlaşmalar da bulunuyor.