Trump yönetiminin savaş sonrası Orta Doğu stratejisinde İran'ı çevreleme, Gazze, Suriye ve Suudi Arabistan-İsrail normalleşmesi yer alıyor

Axios'un iki ABD'li yetkili ve konu hakkında bilgi sahibi iki ayrı kaynağa dayandırdığı habere göre plan henüz taslak aşamasında. Ancak stratejinin, İran savaşının sona ermesinin ardından ABD'nin Orta Doğu politikasına ve Trump'ın görev süresinin kalan son iki yılına yön vermesi hedefleniyor.

TRUMP'TAN ORTA DOĞU İÇİN "ÇOK DAHA BÜYÜK BİR ŞEY"

Axios'un aktardığı bilgilere göre savaş sonrası strateji üzerindeki çalışmalar, Trump yönetiminin hem üst düzey siyasi kadrolarında hem de kurumlar arasında çalışma düzeyinde sürdürülüyor.

Habere göre Trump, son haftalarda üst düzey danışmanlarıyla yaptığı iki ayrı toplantıda planı masaya yatırdı ve farklı fikirler gündeme getirildi.

Axios'a konuşan kaynakların aktardığına göre Trump, özel görüşmelerinde İran'la savaşın ardından Orta Doğu'da "çok daha büyük bir şey" üzerinde çalıştığını da dile getirdi.

Beyaz Saray ise Axios'un konuyla ilgili yorum talebine yanıt vermedi.

WASHINGTON'IN İLK HEDEFİ: İRAN'I ÇEVRELEYECEK BÖLGESEL YAPILANMA

Axios'un özel haberinde, hazırlanan stratejinin olası unsurlarından ilki olarak ABD müttefikleri arasında İran'ı çevrelemeye yönelik bölgesel bir yapılanma oluşturulması gösterildi.

Bu yapıda ABD'nin garantör rolü üstlenmesi planlanıyor.

Başka bir ifadeyle Washington'ın üzerinde çalıştığı stratejinin temel başlıklarından biri, İran savaşının ardından ABD'nin bölgedeki ortaklarını daha geniş bir çerçevede bir araya getirmek ve İran'a karşı bölgesel bir hizalanma oluşturmak.

Ancak bu planın en kritik soru işaretlerinden biri de şimdiden ortaya çıktı. Süreç hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre, ABD'nin bölgedeki tüm müttefiklerinin bu stratejiye katılıp katılmayacağı henüz belirsiz.

GAZZE, SURİYE VE LÜBNAN AYNI PLANDA BULUŞUYOR

Axios'un aktardığı taslak stratejinin ikinci büyük ayağı ise 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından bölgede ortaya çıkan gelişmeleri daha kapsamlı bir çerçevede ele almak.

Buna göre Trump yönetiminin gündeminde üç ayrı başlık bulunuyor:

• Trump'ın Gazze planının bir sonraki aşamasının güvence altına alınması.
• İsrail ile Suriye arasında bir güvenlik anlaşmasına ulaşılması.
• İsrail-Lübnan anlaşmasının uygulanması.

Axios'un haberine göre Washington, bu farklı başlıkları birbirinden bağımsız dosyalar olarak değil, savaş sonrası Orta Doğu stratejisinin parçaları olarak ele almayı planlıyor.

HEDEF İBRAHİM ANLAŞMALARINI GENİŞLETMEK: SIRADA SUUDİ ARABİSTAN MI VAR?

Taslak stratejinin üçüncü büyük unsuru ise İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki normalleşme sürecinin genişletilmesi.

Axios'a göre Trump yönetimi, İbrahim Anlaşmaları'nı genişletmeyi ve bunun yanı sıra Suudi Arabistan ile İsrail arasında bir normalleşme anlaşmasına ulaşmayı hedefleyen bir çaba üzerinde duruyor.

Suudi Arabistan'ın ardından hedef, diğer bölge ülkelerini de İbrahim Anlaşmaları'na dahil etmek.

İSRAİL SEÇİMİ PLANIN ÖNÜNDEKİ EN KRİTİK SINAVLARDAN BİRİ

Axios'un haberine göre Trump yönetiminin planlamasını etkileyen iki önemli siyasi gelişme bulunuyor.

Bunlardan ilki 27 Ekim'de İsrail'de yapılacak seçimler.

İkincisi ise kasım ayında yapılacak ABD ara seçimleri.

Trump yönetiminin, İsrail seçimlerinin ardından kurulacak yeni hükümetin savaş sonrası stratejiyle iş birliği yapmaya hem istekli hem de siyasi olarak yeterli durumda olmasını umduğu belirtiliyor.

Ancak Axios'a konuşan bazı ABD'li yetkililer, Trump'ın İsrail seçimlerinden nasıl bir sonuç çıkarsa çıksın stratejinin uygulanması için baskı yapacağı görüşünde.

Bu durumun, seçimlerin İsrail'de siyasi bir çıkmaza yol açması halinde bile değişmeyeceği belirtiliyor.

"ÜZERİNDE ÇALIŞIYORLAR AMA HENÜZ HAZIR DEĞİL"

Axios'un görüştüğü ve süreç hakkında bilgi sahibi olan bir kaynak, stratejinin tamamlanması için birkaç haftaya daha ihtiyaç olduğunu söyledi.

Kaynak, planın mevcut durumunu şu sözlerle anlattı:

"Üzerinde çalışıyorlar ama henüz hazır değil."

Aynı kaynak, stratejinin arkasındaki temel fikrin ise bölgedeki çok sayıda başlığı savaş sonrasındaki yeni düzen çerçevesinde birbirine bağlamak olduğunu söyledi.

Kaynağın Axios'a aktardığına göre temel soru, savaşın ardından bölgede nasıl bir bölgesel hizalanma oluşturulacağı.

Ancak ABD'nin bölgedeki tüm müttefiklerinin Washington'ın hazırladığı bu çerçevede yer alıp almayacağı henüz net değil.

TRUMP YÖNETİMİ SAVAŞ SONRASI ORTA DOĞU İÇİN YENİ BİR ÇERÇEVE HAZIRLIYOR

Axios'un özel haberi, Trump yönetiminin henüz tamamlanmamış olsa da İran savaşının sonrasına ilişkin kapsamlı bir bölgesel strateji hazırladığını ortaya koyuyor.

Taslakta İran'ı çevrelemeye yönelik bölgesel yapılanma, Gazze'deki planın sonraki aşaması, İsrail-Suriye güvenlik anlaşması, İsrail-Lübnan anlaşmasının uygulanması, İbrahim Anlaşmaları'nın genişletilmesi ve Suudi Arabistan-İsrail normalleşmesi aynı stratejik çerçevede ele alınıyor.

Planın önümüzdeki birkaç hafta içinde şekillenmesi beklenirken, 27 Ekim'deki İsrail seçimleri ile kasımdaki ABD ara seçimleri Washington'ın savaş sonrası Orta Doğu stratejisinin önündeki en önemli siyasi dönemeçler arasında bulunuyor.