The Atlantic: Mısır, 7 Ekim’den 11 gün önce İsrail’i Hamas’ın büyük saldırı hazırlığı konusunda uyardı

The Atlantic'in gazetecisi Vivian Salama'nın çok sayıda İsrailli, Mısırlı, Arap, ABD'li ve Avrupalı yetkiliyle yaptığı görüşmelere dayandırdığı araştırmaya göre, Hamas'ın silahlı kuvvetleri İzzettin El-Kassam Tugayları'nın İsrail'i hezimete uğrattığı 7 Ekim Aksa Tufanı Operasyonu öncesinde İsrail'e ulaşan uyarılar tek bir istihbarat mesajından ibaret değildi.

Haberde, farklı kaynaklardan gelen uyarıların çoğunda saldırının tarihi, hedefi veya yöntemi gibi ayrıntıların bulunmadığı, ancak Gazze'deki durumun olağan dışı biçimde tehlikeli hale geldiğine ilişkin işaretlerin art arda İsrail'e iletildiği belirtildi.

7 EKİM'DEN 11 GÜN ÖNCE TEL AVİV'E GİZLİ ZİYARET

The Atlantic'in haberindeki en dikkat çekici ayrıntılardan biri, Mısır İstihbarat Başkanı Abbas Kamil'in 26 Eylül 2023'te İsrail'e yaptığı ve daha önce kamuoyuna açıklanmamış olduğu belirtilen ziyaret.

İsrailli yöneticiler aynı gün işgal altındaki Kudüs'te Yom Kippur Savaşı'nın 50. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma töreninde bir araya gelmişti.

Soykırımcı Başbakan Binyamin Netanyahu, 1973'te Suriye ve Mısır'ın İsrail'e yönelik sürpriz saldırısını istihbarat uyarılarının gözden kaçırılmasının ve tehdidin yanlış değerlendirilmesinin bir örneği olarak anlatmıştı.

Netanyahu konuşmasında hiçbir tehdidi küçümsemediklerini söylemişti.

Ancak The Atlantic'e göre Netanyahu'nun konuşmasından yaklaşık iki saat önce Mısır istihbarat servisiyle bağlantılı kiralık bir Cessna uçağı Ben Gurion Havalimanı'na indi.

Uçak, hassas diplomatik ve güvenlik görevleri için kullanılan izole bir bölüme götürüldü.

Uçakta Mısır İstihbarat Başkanı Abbas Kamil bulunuyordu.

KAMİL'İN MESAJI: "GAZZE YÜZÜNÜZE PATLAYACAK"

The Atlantic'in İsrailli, Mısırlı, Arap, ABD'li ve Avrupalı yetkililere dayandırdığı bilgilere göre Kamil, Hamas'ın büyük bir saldırı için harekete geçiyor olabileceğini İsrail tarafına bildirdi.

Haberde Kamil'in, çatışmayı önlemek için İsrail hükümetinin Hamas'a ekonomik tavizler vermesini tavsiye ettiği belirtildi.

Ziyaret hakkında daha sonra bilgilendirilen eski bir İsrailli yetkiliye göre Kamil'in verdiği mesaj oldukça açıktı:

"Rotanızı değiştirmezseniz Gazze yüzünüze patlayacak."

Ancak Kamil'in İsrail tarafına 7 Ekim tarihini vermediği, saldırının hedefleri veya yöntemi konusunda da spesifik bilgi paylaşmadığı aktarıldı.

Kamil'in İsrail'de tam olarak kimlerle görüştüğü ise hâlâ bilinmiyor.

İsrail Havalimanları İdaresi'nin uçuş kayıtlarına göre Mısır uçağı Ben Gurion Havalimanı'nda 67 dakika kaldı ve ardından Kahire'ye döndü. Bağımsız uçuş takip sistemlerinin de uçağın güzergahını doğruladığı belirtildi.

"MESAJIN KENDİSİ HABERCİYDİ"

The Atlantic'e konuşan farklı ülkelerden yetkililer, Mısır istihbarat şefinin bizzat İsrail'e gitmesinin başlı başına alarm yaratması gerektiğini söyledi.

Haberde görüşlerine yer verilen yedi farklı ülkeden yetkili, Kamil'in ziyaretinin İsrail hükümetinin en üst kademelerinde ciddi bir alarm oluşturması gerektiğini ifade etti.

Eski bir İsrailli yetkili, "Mesajın kendisi habercinin varlığıydı." değerlendirmesinde bulundu.

Aynı yetkili, İsrail'in üst düzey yöneticilerinin Mısır istihbaratının başkanıyla görüşmesi halinde Netanyahu'nun bundan haberdar olmamasının mümkün olmadığını savundu.

The Atlantic'e göre soykırımcı Netanyahu, Kamil'in ziyaretinin gerçekleştiği gün Yom Kippur Savaşı anmasının ardından gizli bir brifinge katıldı.

Haberde Netanyahu'nun kısa süre sonra Hamas'a bazı ekonomik tavizler verilmesini onayladığı belirtildi.

Ancak bu kararın doğrudan Kamil'in ziyaretiyle bağlantılı olduğuna ilişkin kesin bir kanıt sunulmadı.

NETANYAHU'NUN OFİSİ İDDİALARI REDDETTİ

7 Ekim Aksa Tufanı Operasyonu ardından Netanyahu'nun ofisi, Mısır'dan Gazze'deki durumla ilgili herhangi bir uyarı alınmadığını iddia etti.

Netanyahu'nun ofisi, Mısır İstihbarat Başkanı ile Netanyahu arasında hükümetin kurulmasından bu yana doğrudan veya dolaylı herhangi bir görüşme gerçekleşmediğini savundu.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin sözcüleri de Kamil'in ziyaretiyle ilgili yorum talebine yanıt vermedi.

Netanyahu'nun dönemin Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Tzachi Hanegbi ise The Atlantic'e Kamil'in İsrail'i ziyaret ettiğini ve Mısır tarafından herhangi bir uyarı yapıldığını reddetti.

BAE'DEN NETANYAHU'YA TELEFON

The Atlantic'in araştırması yalnızca Mısır'ın uyarısıyla sınırlı değil.

Habere göre Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed de 7 Ekim öncesinde Netanyahu'yu telefonla arayarak Hamas'ın büyük bir saldırı hazırlığında olabileceği konusunda uyardı.

Bin Zayed'in, Mısırlı ve Filistinli kaynaklardan gelen istihbarat bulguları hakkında bilgilendirildikten sonra Netanyahu'ya ulaştığı belirtildi.

The Atlantic, İsrail gazetesi Haaretz'in bu telefon görüşmesini daha önce haberleştirdiğini ve kendi kaynaklarıyla görüşmenin gerçekleştiğini doğruladığını aktardı.

Netanyahu ise söz konusu haberi reddetti ve Haaretz'e dava açmakla tehdit etti.

BAE'nin ise yorum talebine yanıt vermediği belirtildi.

WASHINGTON'DA DA UYARI İŞARETLERİ VARDI

The Atlantic'in haberine göre 7 Ekim öncesinde yalnızca bölge ülkeleri değil, ABD'li kurumlar da Gazze'deki gerilimin yükseldiğini tespit etmişti.

CIA, 28 Eylül 2023'te Gazze'de Hamas kaynaklı olası bir tırmanışa ilişkin dahili bir rapor hazırladı.

Raporda Hamas'ın birkaç gün boyunca İsrail'e roket saldırıları düzenleme ihtimali ele alındı. 5 Ekim'de hazırlanan ikinci rapor ise ilk raporu daha analitik bir çerçevede değerlendirdi.

Ancak her iki rapor da iki gün sonra gerçekleşecek koordineli ve çok cepheli saldırının hazırlıklarını ortaya çıkaramadı.

The Atlantic, ABD'li yetkililerin bu raporların Hamas'ın saldırıya yönelik gerçek hazırlıklarını tespit edemediğini söylediğini aktardı.

SALDIRIDAN İKİ GÜN ÖNCE MISIR'DAN YENİ UYARI

The Atlantic'in araştırmasına göre Mısır'ın İsrail'e yönelik uyarıları Kamil'in 26 Eylül'deki ziyaretinden sonra da devam etti.

5 Ekim'de Mısır tarafından İsrail'e yeni bir mesaj gönderildiği belirtildi. ABD'li, Mısırlı ve İsrailli yetkililere göre bu mesajda saldırının tarihi veya yöntemi bulunmuyordu.

Ancak Gazze'deki durumun sürdürülemez hale geldiği ve olası bir saldırı konusunda acil adım atılması gerektiği mesajı verildi. Mısır'ın değerlendirmelerini Suudi Arabistan gibi bölgedeki diğer ülkelere de aktardığı belirtildi.

Arap yetkililere göre Ürdün istihbarat şefi de İsrailli mevkidaşlarına özellikle Batı Şeria'daki durumun patlayıcı hale geldiğini bildirdi.

BM DE "AĞIR SONUÇLAR" KONUSUNDA UYARMIŞTI

The Atlantic'in aktardığına göre Birleşmiş Milletler Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Tor Wennesland da saldırıdan 10 gün önce Gazze'deki durum konusunda açık bir uyarıda bulundu.

Wennesland, 27 Eylül'de Gazze'den ayrılırken bölgedeki durumun vahim olduğunu ve yeni bir çatışmadan kaçınılması gerektiğini belirtti.

BM temsilcisinin uyarısında, yeni bir çatışmanın "herkes için ağır sonuçlar" doğurabileceği ifade edildi.

Ancak uluslararası müzakereciler, Hamas'ın tam olarak nasıl bir saldırı planladığından haberdar değildi.

GAZZE'DEKİ GERİLİMİN ARKA PLANINDA NE VARDI?

The Atlantic'in araştırmasına göre 7 Ekim öncesinde Gazze'deki gerilim giderek yükseliyordu.

İsrail'in 2007'den beri uyguladığı kara, deniz ve hava ablukası bölgedeki yaşam koşullarını ağırlaştırırken, Erez sınır kapısının kapatılması da gerilimi artıran gelişmelerden biri oldu.

Yaklaşık 18 bin Gazzelinin İsrail'de çalışma izni bulunuyordu. Erez'in kapatılmasıyla bu kişilerin işe gitmesi engellendi.

Bir müzakereci, bu gelişmenin ardından gerilimin çok daha hızlı tırmandığını söyledi. İşgal altındaki Kudüs'te Mescid-i Aksa baskınları, Gazzelilere ve Filistinlilere uygulanan sistematik şiddet, İsrailli yerleşimcilerin yasa dışı yıkım ve işgalleri bardağı taşıran birkaç damladan biri oldu.

Aynı dönemde Katar'ın Gazze'ye yönelik yakıt sevkiyatında yaşanan sorunlar ve Filistinli mahkumların insanlık dışı durumları gibi başlıklar da gerilimi artırdı.

The Atlantic'e göre Hamas, bu sorunların çözülmesi için daha fazla çalışma izni ve yakıt karşılığında kamu çalışanlarının maaşlarının ödenmesi sisteminin yeniden başlatılması gibi talepler sundu.

HAMAS GÖRÜŞMELERİ ZAMAN KAZANMAK İÇİN Mİ KULLANDI?

The Atlantic'in görüştüğü müzakerecilere göre, daha sonra Hamas'ın söz konusu görüşmeleri saldırı hazırlıklarını tamamlamak için zaman kazanma amacıyla kullandığı anlaşıldı.

İsrail'in Gazze'de ele geçirdiği belgelerin, Hamas'ın 2021 savaşını bir zafer olarak gördüğünü ve sonrasında çok daha büyük çaplı bir operasyon planlamaya başladığını gösterdiği aktarıldı.

Haberde, Ağustos 2022 tarihli ve o dönem Hamas'ın Gazze lideri olan Yahya Sinvar tarafından yazıldığı düşünülen bir memorandumun, daha sonra gerçekleştirilen saldırının operasyonel planının önemli bölümünü içerdiği belirtildi.

Bu süreçte uluslararası arabulucular çalışma izinleri, yakıt ve ekonomik koşullar gibi konulara odaklanırken Hamas'ın saldırı hazırlıklarını sürdürdüğü aktarıldı.

ABD'li ve İsrailli askeri analistler, İsrail'in Hamas'ın niyetlerini yanlış değerlendirdiğini ve örgütün yeni bir savaş istemediği sonucuna vardığını söyledi.

"UYARILAR SIK VE ISRARLIYDI"

The Atlantic'in araştırmasında dikkat çekilen temel noktalardan biri de İsrail'e ulaşan uyarıların sayısı.

Habere göre uyarıların çoğu saldırının tarihini, hedefini veya yöntemini içermiyordu.

Ancak uyarılar sık ve ısrarlıydı.

Kamil'in Eylül 2023'teki ziyaretinin ardından Mısır'ın saldırıdan iki gün öncesine kadar İsrail'i uyarmaya devam ettiği belirtildi.

ABD'li ve İsrailli yetkililer ise Kamil'in mesajının 7 Ekim'de gerçekleşecek benzeri görülmemiş saldırının habercisi olarak anlaşılabilecek kadar açık olup olmadığının belirsiz olduğunu söyledi.

İSRAİL'İN İSTİHBARAT ZAFİYETİ TARTIŞMASI

Saldırının ardından İsrail'deki tartışmaların merkezine, güvenlik kurumlarının Gazze'den gelen işaretleri neden doğru değerlendiremediği sorusu yerleşti.

The Atlantic'in aktardığı sızdırılmış kayıtlardan birinde, dönemin İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi'nin askeri yapının adeta "uykuya yatırıldığını" söylediği belirtildi.

Halevi başka bir kayıtta ise saldırıdan önce Gazze'yi ilgilenilmesi gereken "son sınır" olarak gördüğünü ifade etti.

Halevi Mart 2025'te görevinden ayrıldı.

İsrail İç Güvenlik Teşkilatı Şin Bet'in Başkanı Ronen Bar da Haziran 2025'te 7 Ekim saldırılarıyla bağlantılı istihbarat başarısızlıkları nedeniyle baskı altında istifa etti.

Netanyahu'nun Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Hanegbi ise Ekim 2025'te görevinden ayrıldı.

KATİL NETANYAHU: "ÇOK FAZLA UYARI İŞARETİ VARDI"

Soykırımcı Netanyahu geçtiğimiz ay yayınlanan bir seçim kampanyası videosunda, İsrailli güvenlik yetkililerinin 7 Ekim sabahı kendisini zamanında uyandırmadığını söyledi.

Netanyahu, saldırı öncesinde "çok fazla uyarı işareti" ve "bir saldırının yakın olduğuna dair çok fazla belirti" bulunduğunu itiraf etti.

Ancak bu uyarıların ayrıntılarını açıklamadı.

O zaman da yönetimde başbakanlık koltuğunda oturan Netanyahu, "Beni uyandırsalardı her şey farklı görünürdü. 7 Ekim'in hikayesi bu." dedi.

"İSRAİL DAHA HAZIRLIKLI OLABİLİRDİ"

The Atlantic'in araştırmasında, Mısır ve diğer ülkelerden gelen uyarıların zamanında ve doğru biçimde değerlendirilmesi halinde ne olacağını kesin olarak bilmenin mümkün olmadığı vurgulanıyor.

Ancak haberde görüşlerine yer verilen yetkililer, İsrail'in en azından saldırıya karşı daha hazırlıklı olabileceğini düşünüyor.

Saldırının ilk saatlerinde İsrail güvenlik güçlerinin ciddi biçimde hazırlıksız yakalandığı belirtildi.

Kibutzlara yönelik saldırıların başlamasının ardından yedek kuvvetlerin bölgeye hemen ulaşamaması nedeniyle bazı yerleşimlerin uzun süre büyük ölçüde silahlı sivil işgalciler ve yerleşimciler tarafından savunulduğu aktarıldı.

GAZZE'DE VE İSRAİL'DE AKSA TUFANI'NIN İZLERİ SÜRÜYOR

The Atlantic'in haberine göre bugün Aksa Tufanı sonrası İsrail'in topyekün soykırım başlattığı Gazze'de yıkım ve şiddet devam ediyor.

Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ve Avrupa Birliği'nin nisan ayında yaptığı değerlendirmede, Gazze'nin önümüzdeki 10 yıl içinde toparlanması ve yeniden inşa edilmesi için 71,4 milyar dolara ihtiyaç duyulacağı tahmin edildi.

Bölge nüfusunun büyük çoğunluğunun yerinden edilmiş durumda olduğu belirtilirken, 7 Ekim saldırısının İsrail toplumunda bıraktığı travmanın da devam ettiği aktarıldı.

Aksa Tufanı Operasyonu ile birlikte İsrail'in saldırgan ve sistematik soykırım politikaları gün yüzüne çıkarken uluslararası toplumun "İsrail" algısı da tamamen değiştirdi.