ABD'de sanık koltuğunda: Netflix'in abonelik tuzağı deşifre oldu! Çocukları bile gözetlemişler

ABD'de dijital yayın platformu Netflix'e yönelik gizlilik ve kişisel verilerin korunması tartışması büyüyor. Teksas ve Florida yönetimleri, şirketin yıllarca abonelerinin dijital alışkanlıklarını takip ettiğini, topladığı bilgileri reklam teknolojisi şirketleriyle ilişkilendirdiğini ve çocukların verilerini de bu sistemin dışında tutmadığını ileri sürerek ayrı ayrı dava açtı.

Teksas Başsavcısı Ken Paxton 11 Mayıs 2026'da, Florida Başsavcısı James Uthmeier ise 9 Eylül 2026'da Netflix hakkında hukuki süreç başlattı. Her iki eyaletin dava dosyalarında da şirketin tüketicilere sunduğu gizlilik güvenceleriyle perde arkasında yürüttüğü öne sürülen veri toplama faaliyetleri arasındaki çelişki öne çıktı.

EKRANDAKİ HER HAREKETLERİNİ KAYDETTİLER!

Teksas Başsavcılığının dava dosyasına göre Netflix, abonelerinin platform üzerindeki neredeyse her hareketini kaydeden kapsamlı bir veri altyapısı oluşturdu.

Kullanıcıların hangi dizileri ve filmleri izlediği, hangi sahnelerde durakladığı, neleri geri sardığı, hangi içerikleri atladığı, hangi yapımları yarıda bıraktığı ve platformda hangi aramaları yaptığı gibi ayrıntıların takip edildiği öne sürüldü.

Üstelik iddialar yalnızca izleme geçmişiyle sınırlı değil. Kullanıcıların bağlandığı cihazlar, ev ağları, uygulama içindeki hareketleri ve diğer kullanım alışkanlıklarının da kayıt altına alındığı belirtildi.

Florida'nın dava dosyasında da Netflix'in milyarlarca davranışsal etkileşimi kaydettiği iddia edildi. Eyalet yönetimine göre kullanıcıların ne zaman, nerede ve hangi cihaz üzerinden platforma bağlandığı, hangi içerikleri izlediği ve hangi yapımları yarıda bıraktığı gibi bilgiler ayrıntılı kullanıcı profillerinin oluşturulmasında kullanıldı.

REKLAMSIZ ABONELİK VAADİNİN ARKASINDAN NE ÇIKTI?

Davaların merkezindeki en önemli iddialardan biri, Netflix'in geçmişte kendisini reklam odaklı teknoloji şirketlerinden farklı konumlandırması oldu.

Teksas ve Florida yönetimleri, şirketin ücretli abonelik modelini tüketicilere reklam takibinden uzak, güvenli bir yayın deneyimi olarak sunduğunu savundu.

Netflix'in kurucu ortağı ve eski CEO'su Reed Hastings'in geçmişte kullanıcı verilerinin toplanmadığı yönündeki açıklamaları da Teksas'ın dava dosyasında gündeme getirildi.

Ancak Netflix'in Kasım 2022'de ABD'de reklam destekli abonelik modelini devreye alması, davacı eyaletlerin eleştirilerinin odağına yerleşti.

Florida Başsavcılığına göre şirket, yıllar boyunca biriktirdiği kullanıcı verilerini reklam faaliyetlerinde değerlendirebilecek bir altyapı oluşturdu. Böylece tüketicilere sunulan reklamdan uzak yayın deneyiminin arkasında, kapsamlı bir veri toplama sisteminin bulunduğu ortaya kondu.

GOOGLE, AMAZON VE DİĞER REKLAM DEVLERİYLE VERİ TRAFİĞİ!

Dava dosyalarında dikkat çeken bir diğer başlık ise Netflix'in reklam ve veri teknolojisi şirketleriyle ilişkileri oldu.

Teksas'ın suçlamalarında Experian, Acxiom, Google Display & Video 360 ve The Trade Desk gibi şirketlerin isimleri yer aldı.

Florida Başsavcılığı ise LiveRamp, Experian, Acxiom, Google Display & Video 360, The Trade Desk, Yahoo DSP ve Amazon DSP gibi platformlarla bağlantılı veri paylaşımı ve eşleştirme faaliyetlerine dikkat çekti.

Florida'nın iddiasına göre Netflix'in kendi platformundan topladığı bilgiler, reklam ekosistemindeki diğer şirketlerin verileriyle eşleştirilebiliyor. Böylece kullanıcıların yalnızca Netflix'teki değil, daha geniş dijital dünyadaki ilgi alanlarını ve tüketici alışkanlıklarını ortaya koyabilecek profiller oluşturulabiliyor.

Eyalet yönetimi, bu sistemin reklamverenlere yaş grubu, gelir seviyesi, yaşam evresi ve hane yapısı gibi özelliklere göre hedef kitle oluşturma imkânı sağlayabildiğini savundu.

ÇOCUKLARIN DİJİTAL MAHREMİYETİ DE TEHLİKEDE

Netflix hakkındaki davaların en hassas boyutunu çocuk profillerine ilişkin iddialar oluşturuyor.

Florida Başsavcılığı, platformun çocuklara özel profillerin davranışsal reklamcılık amacıyla kullanılmadığı yönündeki güvencelerine rağmen çocukların izleme alışkanlıklarını kaydettiğini ve analiz ettiğini ileri sürdü.

Dava dosyasında Netflix'in çocuk profillerini kendi alanları olarak tanıttığı, ailelere bu profillerin çocuklar için güvenli bir ortam sunduğu mesajını verdiği ancak aynı veri altyapısının çocukların davranışlarını takip etmek için de kullanıldığı iddia edildi.

Teksas yönetimi de çocuk profillerindeki veri toplama uygulamalarının sınırlandırılmasını istiyor. Başsavcılık, çocuklara ilişkin davranışsal verilerin toplanmasında ebeveyn onayının alınması ve otomatik oynatma özelliğinin çocuk profillerinde varsayılan olarak kapatılması gibi tedbirler talep etti.

ÇOCUKLARI EKRAN BAŞINDA TUTAN SİSTEM DE MERCEK ALTINDA

Florida'nın suçlamaları yalnızca kişisel verilerin toplanmasıyla sınırlı kalmadı. Şirketin çocukları platformda daha uzun süre tutmak amacıyla tasarlanmış özellikler kullandığı da ileri sürüldü.

Özellikle bir içeriğin bitmesinin ardından diğerinin otomatik olarak başlamasını sağlayan otomatik oynatma özelliği, dava dosyasında dikkat çekilen uygulamalar arasında yer aldı.

Florida Başsavcısı James Uthmeier, Netflix'in ailelere ücretli abonelik karşılığında büyük teknoloji şirketlerinin gözetiminden uzak bir ortam sunduğu mesajını verdiğini ancak gerçekte çocukların ve ailelerin verilerinin toplandığını savundu.

Uthmeier, çocukların yetiştirilmesi ve korunması konusunda kararın şirket yöneticilerine değil ebeveynlere ait olduğunu belirterek Netflix'in hesap vermesi gerektiğini söyledi.

İKİ EYALETTE DE MİLYONLARCA ABONEYİ İLGİLENDİREN HUKUK SAVAŞI

Teksas ve Florida yönetimleri, Netflix'in tüketicileri yanıltıcı açıklamalarla ücretli aboneliğe yönlendirdiğini ve kişisel verilerin toplanması ile kullanılması konusunda yeterli bilgilendirme yapmadığını savunuyor.

Teksas Başsavcılığı, eyaletin Tüketiciyi Yanıltıcı Ticari Uygulamalar Yasası kapsamında her bir ihlal için 10 bin dolara kadar hukuki para cezası talep ediyor. Ayrıca hukuka aykırı toplandığı öne sürülen verilerin kullanımının ve paylaşılmasının durdurulmasını istiyor.

Florida ise eyaletin tüketici hakları ve dijital gizlilik mevzuatı kapsamında yaptırım uygulanmasını, yanıltıcı biçimde toplandığı ileri sürülen verilerin silinmesini ve çocukları ekran başında tutmaya yönelik tasarım uygulamalarının sonlandırılmasını talep ediyor.

Florida'nın başvurusunda ihlal başına 50 bin dolara kadar para cezası öngören yasal düzenlemeler de gündeme getirildi.

Netflix hakkındaki davalarda henüz nihai bir mahkeme kararı bulunmuyor. Ancak iki eyalette başlatılan hukuki süreç, dijital yayın platformlarının kullanıcı verilerini hangi kapsamda toplayabileceği, çocukların çevrim içi mahremiyetinin nasıl korunacağı ve reklam ekonomisinin sınırlarının nerede başlayıp nerede biteceği tartışmasını yeniden alevlendirdi.