Mücteba Hamaney aylardır kamuoyu önüne çıkmıyor: İngiliz basını İran Dini Lideri'nin nerede olduğuna dair 3 senaryoyu yazdı

İran ile ABD arasındaki savaşta tansiyon yeniden yükselirken İngiliz basınında dikkat çeken bir İran analizi yayımlandı.

İngiliz Daily Mail gazetesi, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in uzun süredir kamuoyu önünde görülmemesini gündemine taşıdı. Gazete, ABD ve Batılı güvenlik kaynaklarının değerlendirmelerine dayanarak Hamaney'in nerede olabileceğine ilişkin üç senaryonun istihbarat çevrelerinde tartışıldığını öne sürdü.

Daily Mail, Hamaney'in göreve gelmesinden bu yana kamuoyu önüne çıkmamasına, görüntülü veya sesli bir mesaj yayımlamamasına ve babasının cenaze töreninde yer almamasına özellikle dikkat çekti.

MÜCTEBA HAMANEY NEREDE?

Daily Mail'in haberinde Hamaney'in kamuoyu önünde görülmemesi, İran yönetimine ilişkin en büyük belirsizliklerden biri olarak değerlendirildi.

Gazete, İran'ın savaş halinde olduğu ve ülke yönetiminin kritik kararlarla karşı karşıya bulunduğu bir dönemde Hamaney'in uzun süredir görüntü vermemesinin Batılı istihbarat çevrelerinde farklı senaryoların gündeme gelmesine yol açtığını yazdı.

Haberde, Hamaney'in göreve gelmesinin ardından önceden kaydedilmiş görüntülü veya sesli bir açıklamasının da yayımlanmadığı belirtildi. İran devlet televizyonunun bunun yerine Hamaney'e ait olduğu belirtilen yazılı bir açıklamayı ekrandaki sabit fotoğrafı eşliğinde kamuoyuna aktardığı kaydedildi.

BABASININ CENAZESİNDE DE GÖRÜLMEDİ

Daily Mail'in özellikle üzerinde durduğu noktalardan biri Hamaney'in babasının 4 Temmuz'daki cenazesine katılmaması oldu.

İran yönetimi bunun nedenini güvenlik kaygılarıyla açıklamıştı.

Gazete ayrıca Hamaney'in 20 Mart'taki Nevruz dolayısıyla geleneksel yeni yıl konuşmasını gerçekleştirmediğine dikkat çekti.

İran'ın eski Dini Lideri Ali Hamaney'in yaklaşık 30 yıl boyunca Nevruz'da televizyondan halka seslendiğini hatırlatan gazete, Mücteba Hamaney döneminde bu geleneğin devam etmediğini belirtti.

BATILI KAYNAKLAR 3 SENARYO ÜZERİNDE DURUYOR

Daily Mail'e göre Hamaney'in uzun süre kamuoyu önünde görülmemesi üzerine Batılı güvenlik ve istihbarat çevrelerinde üç temel senaryo tartışılıyor.

1. SENARYO: İRAN'DA GÜVENLİ BİR NOKTADAN YÖNETİMİ SÜRDÜRÜYOR

İlk senaryoya göre Mücteba Hamaney İran'da bulunuyor ve son derece güvenli bir noktadan faaliyetlerini sürdürüyor.

Daily Mail'e konuşan ABD'li kaynaklar, Hamaney'in hayatta olması durumunda yüksek güvenlikli ve muhtemelen yer altında bulunan bir noktada tutulabileceğini değerlendirdi. Haberde Tahran'ın altındaki tünellerden Kum kenti yakınlarındaki korunaklı tesislere kadar farklı ihtimallerin konuşulduğu belirtildi.

Ancak gazeteye konuşan kaynakların hiçbiri Hamaney'in bulunduğu yeri kesin olarak bildiğini söylemedi. Batılı bir güvenlik kaynağı, aylar süren saldırılara rağmen İran yönetiminin kullanabileceği güvenli yer altı tesislerinin bulunduğunun düşünüldüğünü ifade etti.

İran yönetiminin açıklamaları da Hamaney'in hayatta olduğu ve görevini sürdürdüğü yönünde.

Daily Mail'in aktardığına göre İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 21 Temmuz'da yaptığı açıklamada Hamaney'in durumunun iyileştiğini belirtti. Pezeşkiyan, Dini Lider ile temas seviyesinin her geçen gün arttığını ve ülkenin sorunlarının onun rehberliğinde çözülmesi için bu temasların daha da artırılması gerektiğini söyledi.

2. SENARYO: RUSYA İDDİASI

İngiliz gazetesinin gündeme taşıdığı ikinci senaryo ise Hamaney'in İran'dan ayrılmış olabileceği iddiası.

Daily Mail, bazı çevrelerde Mücteba Hamaney'in Rusya'ya gitmiş olabileceği yönünde spekülasyonlar bulunduğunu aktardı. Ancak gazetenin haberinde bu senaryoyu destekleyen somut bir kanıt sunulmadı.

Haberin yazarı da söz konusu ihtimale şüpheyle yaklaştığını açıkça belirtti.

Dolayısıyla Rusya senaryosu, doğrulanmış bir gelişmeden ziyade Hamaney'in uzun süre kamuoyu önünde görülmemesinin ardından ortaya çıkan iddialardan biri olarak öne çıkıyor.

3. SENARYO: YARALARI NEDENİYLE GÖREVLERİNİ YERİNE GETİREMİYOR OLABİLİR

Daily Mail'in haberinde üzerinde en fazla durulan üçüncü senaryo ise Hamaney'in hayatta olduğu ancak daha önce aldığı yaralar nedeniyle görevlerini tam olarak yerine getiremeyecek durumda bulunabileceği iddiası.

Haberde Suudi Arabistan merkezli Al-Hadath kanalının iddialarına da yer verildi.

Kanal, Hamaney adına yayımlanan bazı açıklamaların Devrim Muhafızlarının üst düzey isimleri tarafından hazırlanıyor olabileceğini ileri sürdü.

Daily Mail'e konuşan eski bir Mossad yetkilisi de Hamaney'in uzun süre kamuoyu önüne çıkmamasının sağlık durumuna ilişkin soru işaretlerini artırdığını savundu.

Ancak İran yönetimi bu değerlendirmelerin aksine Hamaney'in durumunun iyileştiğini ve yönetimle temaslarının arttığını belirtiyor.

İSTİHBARATIN YENİ HEDEFİ: HAMANEY'İN YERİNİ TESPİT ETMEK

Daily Mail'in haberindeki en dikkat çekici bölümlerden biri de Batılı ve İsrailli istihbarat birimlerinin Hamaney'in yerini belirlemek için kullandığı öne sürülen yöntemlere ilişkin ayrıntılar oldu.

Gazeteye konuşan Batılı bir güvenlik kaynağına göre Hamaney'in telefon ve bilgisayar gibi elektronik cihazları kullanmaktan kaçındığı değerlendiriliyor.

Bunun nedeni ise elektronik iletişimin konumunun tespit edilmesine yol açabilecek olması.

Daily Mail, bu nedenle istihbarat çalışmalarında teknolojik takipten ziyade "HUMINT" olarak adlandırılan insan istihbaratının önem kazandığını yazdı.

"TELEFON VE BİLGİSAYAR KULLANMIYOR" İDDİASI

Gazetenin aktardığı iddialara göre Hamaney'in yaklaşık beş aydır telefon ve bilgisayar kullanmadığı değerlendiriliyor.

Daha da dikkat çekici iddia ise iletişim yöntemine ilişkin.

Daily Mail'e konuşan kaynaklar, Hamaney'in hayatta olması durumunda küçük kâğıtlara yazılan mesajları kuryeler aracılığıyla iletiyor olabileceğini ileri sürdü.

Söz konusu sistemde her kuryenin yalnızca zincirde kendisinden önceki ve sonraki kişiyi tanıdığı iddia edildi.

Gazete, istihbarat yetkililerinin bu yöntemi El Kaide lideri Usame bin Ladin'in ABD istihbaratından saklanmak için kullandığı haberleşme sistemine benzettiğini aktardı.

MOSSAD İRAN'DAKİ AJAN AĞINI DEVREYE SOKTU İDDİASI

Daily Mail, İsrail dış istihbarat servisi Mossad'ın da Hamaney'in durumunu ve bulunduğu yeri tespit edebilmek amacıyla İran içerisindeki insan istihbaratı ağlarından yararlanmaya çalıştığını öne sürdü.

Gazeteye konuşan bir kaynak, mevcut aşamada temel amacın Hamaney'e yönelik bir saldırıdan ziyade hayatta olup olmadığının ve nerede bulunduğunun belirlenmesi olduğunu iddia etti.

Haberde İran içerisindeki ajan ağlarının geçmişte ülkenin nükleer programı, füze tesisleri ve gizli askeri noktaları hakkında bilgi toplamak amacıyla kullanıldığı da öne sürüldü.

ASIL SORU SADECE "NEREDE?" DEĞİL: İRAN'I KİM YÖNETİYOR?

Daily Mail'in haberi Hamaney'in nerede olduğu tartışmasını İran'daki daha büyük bir güç mücadelesiyle de ilişkilendirdi.

Gazeteye konuşan eski bir Mossad yetkilisi, İran'daki gerçek gücün giderek Devrim Muhafızlarının üst düzey yönetiminde toplandığını öne sürdü.

Haberde Devrim Muhafızlarının yalnızca askeri bir güç olmadığı; istihbarat, siyaset ve ekonomide de önemli bir ağırlığa sahip olduğu vurgulandı.

İran International gazetecisi Negar Mojtahedi ise İran yönetiminde farklı güç merkezlerinin bulunduğuna dikkat çekti.

Mojtahedi'ye göre Devrim Muhafızlarının üst düzey yönetiminin yanı sıra Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin temsil ettiği diplomatik ve hükümet kanadı da güç dengelerinde önemli rol oynuyor.