Tarihi Mekke Anlaşması dünya basınında manşet oldu: İsrail'den peş peşe dikkat çeken yorumlar

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Mekke'de bir araya gelerek "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı imzaladı.

Anlaşmaya göre üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırı, üç ülkenin tamamına yapılmış kabul edilecek. Metinde ayrıca ortak caydırıcılığın güçlendirilmesi, askerî koordinasyonun artırılması ve bölgesel istikrarın korunması hedeflerine vurgu yapıldı.

Yaklaşık bir yıldır müzakere edilen anlaşmanın, İran ile İsrail arasında büyüyen gerilim, Körfez ülkelerine yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı'ndaki enerji trafiğinin sekteye uğraması ve Washington yönetiminin güvenlik politikalarına ilişkin soru işaretlerinin arttığı bir dönemde imzalanması dikkat çekti.

Uzmanlar, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna, Pakistan'ın nükleer kapasiteye, Suudi Arabistan'ın ise devasa ekonomik güce sahip olmasının anlaşmaya ayrı bir ağırlık kazandırdığı görüşünde birleşiyor.

"ÜÇ BÜYÜK SÜNNİ GÜÇ AYNI ÇATI ALTINDA BULUŞTU"

Reuters, anlaşmanın yalnızca askerî değil, siyasi bakımdan da son derece güçlü bir sembolik anlam taşıdığına dikkat çekti. Haberde, "Müslüman dünyanın en etkili üç ülkesinin belirsizliğin arttığı bir dönemde ortak hareket etme kararı aldığı" vurgulandı. Ayrıca Türkiye'nin NATO'daki konumu, Pakistan'ın nükleer kapasitesi ve Suudi Arabistan'ın enerji gücünün bir araya geldiğinin altı çizildi.

Reuters'a konuşan Körfez Araştırma Merkezi Başkanı Abdülaziz Sager ise "Bu yapı kurumsallaşırsa, bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesine katkı sağlayabilir" değerlendirmesinde bulundu.

NEW YORK TİMES: "ORTA DOĞU'NUN GÜÇ DENGESİ DEĞİŞEBİLİR"

New York Times, haberinde anlaşmanın bölgesel dengeleri kökten değiştirebileceğine vurgu yaptı. Gazete, ABD'nin güvenlik şemsiyesine duyulan güvenin azalmasının ve İsrail ile İran arasındaki gerilimin bu süreci hızlandırdığını yazdı.

New York Times, ayrıca Türkiye'nin Yunanistan'la yaşadığı anlaşmazlıklara, Pakistan'ın Hindistan'la rekabetine ve Suudi Arabistan'ın İran kaynaklı tehdit algısına dikkat çekti.

YNET: "PETROL GÜCÜ, NÜKLEER GÜÇ VE ASKERÎ GÜÇ BİRLEŞTİ"

İsrail'in en büyük gazetelerinden Yedioth Ahronoth, başlığında "kolektif caydırıcılık" vurgusunu öne çıkardı. Gazete, yaklaşık bir yıldır devam eden görüşmelerin ardından imzalanan anlaşmanın, İsrail ile Türkiye arasında olası bir gerilim ihtimalinin konuşulduğu bir dönemde yürürlüğe girdiğini belirtti.

Ynet, Suudi Arabistan'ı "petrol devi", Pakistan'ı "nükleer güç", Türkiye'yi ise "NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip ülke" olarak tanımladı. Haberde, ortak tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve teknoloji transferi ihtimalleri üzerinde duruldu.

Gazete, Suudi Arabistan'ın İran destekli Husiler ile Irak'taki gruplardan gelebilecek saldırılara ilişkin istihbarat raporlarına da geniş yer verdi.

TÜRKİYE İLE İTTİFAK İSRAİL'İ ÇILDIRTTI: "KÂĞITTAN KAPLAN" ÇIKIŞI

Jerusalem Post ise haberini, eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Yaakov Nagel'in değerlendirmeleri üzerine kurdu.

Nagel, "Suudi Arabistan'ın büyük miktarda silahı ve parası var ancak bunları etkili biçimde kullanmakta zorlanıyor" ifadelerini kullandı. Anlaşmanın daha çok diplomatik bir baskı aracı olduğunu savunan Nagel, Riyad yönetiminin Washington'a mesaj vermeye çalıştığını öne sürdü.

MAARİV: "YENİ BİR NÜKLEER İTTİFAK MI DOĞUYOR?"

Maariv gazetesi, doğrudan "Yeni bir nükleer ittifak mı?" sorusunu manşete taşıdı.

Gazete, Türkiye'nin askerî kapasitesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve Pakistan'ın nükleer yeteneklerinin birleşmesinin bölgesel güç dengesini değiştirebileceğini savundu. Haberde, "Bu üçlü yapı, İran'a karşı önemli bir denge unsuru hâline gelebilir" değerlendirmesi öne çıkarıldı.

KANAL 12: "BÖLGENİN GÜÇ HARİTASI YENİDEN ÇİZİLİYOR"

İsrail'in Kanal 12 televizyonu, anlaşmayı "Orta Doğu'daki güç dengesini yeniden şekillendirecek ittifak" sözleriyle duyurdu. Kanal, anlaşmanın başka ülkelerin katılımına da açık olduğunu özellikle vurguladı.

Kanal 12, Suudi Arabistan'ın İran destekli gruplardan gelebilecek saldırılara karşı hazırlık yaptığını ve anlaşmanın tam da bu dönemde imzalanmasının dikkat çekici olduğunu yazdı.

KATHİMERİNİ: "ÜÇ ETKİLİ MÜSLÜMAN ÜLKE ORTAK HAREKET EDİYOR"

Kathimerini gazetesi, üç ülkenin İsrail ve İran'ın giderek sertleşen askerî politikalarından duyduğu rahatsızlığa dikkat çekti. Gazete, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın bölgesel güvenlik alanında daha sıkı koordinasyon arayışına girdiğini yazdı.

TO VİMA: "MADDE 5 BENZERİ SİSTEM"

To Vima, anlaşmanın NATO'nun 5. maddesine benzeyen bir yapıya sahip olduğunu yazdı. Gazete, "Bir ülkeye saldırı, üç ülkeye saldırı kabul edilecek" ifadelerini öne çıkardı

NAFTEMPORİKİ: "İSRAİL VE İRAN'A KARŞI ORTAK ENDİŞE"

Naftemporiki gazetesi, üç ülkenin hem İsrail'in hem de İran'ın askerî hamlelerinden rahatsızlık duyduğunu vurguladı. Haberde ayrıca Pakistan'ın Suudi Arabistan'da konuşlandırdığı yaklaşık 8 bin asker, savaş uçakları ve hava savunma sistemleri hatırlatıldı.

"BÖLGESEL SAVAŞIN GÖLGESİNDE YENİ GÜVENLİK HAMLESİ"

İngiltere merkezli BBC, Mekke Anlaşması'nı İran ile ABD arasında tırmanan gerilimin gölgesinde atılan en önemli diplomatik adımlardan biri olarak değerlendirdi. Haberde, Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın "Üç ülkeden birine yönelik saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek" açıklaması öne çıkarıldı.

BBC, anlaşmanın Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Başkan Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in Mekke'de gerçekleştirdiği zirvenin ardından duyurulduğunu aktarırken, Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz'de yaşanan güvenlik sorunlarının da bu süreci hızlandırdığına dikkat çekti.

"ANLAŞMA HERHANGİ BİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR"

Bir diğer İngiliz yayın kuruluşu Middle East Eye, "Mekke Ortak Savunma Anlaşması" başlığıyla verdiği haberde, anlaşmanın İran'la yaşanan gerilim ve Yemen'de yeniden yoğunlaşan çatışmaların yaşandığı bir dönemde imzalandığını vurguladı.

Haberde, Türk yetkililerin açıklamalarına geniş yer verilirken, anlaşmanın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmadığı, temel amacın bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi olduğu belirtildi.

"ÜÇ ÜLKE ORTAK CAYDIRICILIKTA BULUŞTU"

ABD merkezli Washington Post gazetesi ise gelişmeyi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğini yeni bir aşamaya taşıyan stratejik bir adım olarak değerlendirdi.

Gazete, Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamalarına atıfta bulunarak, anlaşmanın ortak caydırıcılık kapasitesini artırmayı ve savunma alanındaki koordinasyonu daha ileri bir seviyeye taşımayı amaçladığını yazdı.

Washington Post, anlaşmanın Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Veliaht Prens Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in katıldığı zirvenin ardından duyurulduğunu vurgulayarak, bunun bölgesel güvenlik açısından kritik bir dönüm noktası olarak görüldüğünü aktardı.

"BİRİNE SALDIRI, ÜÇÜNE SALDIRI SAYILACAK"

Hindistan merkezli NDTV ise haberinde, anlaşmanın temelini oluşturan "Birine saldırı, hepsine saldırıdır" ilkesini manşete taşıdı.

Kanal, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü, Pakistan'ın nükleer kapasitesi ve Türkiye'nin NATO içindeki askerî ağırlığının aynı çatı altında toplandığına dikkat çekti.

NDTV, ayrıca Türkiye'nin son yıllarda dikkat çeken savunma sanayisi atılımlarını vurgulayarak, anlaşmanın ortak askerî planlama, savunma üretimi ve güvenlik koordinasyonu alanlarında üç ülke arasındaki iş birliğini daha da güçlendireceğini belirtti.

FINANCIAL TIMES: "YENİ BİR BÖLGESEL DÜZENİN TEMELLERİ ATILIYOR"

İngiltere merkezli Financial Times, Mekke Anlaşması'nı yalnızca askerî bir iş birliği olarak değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyan stratejik bir hamle olarak değerlendirdi.

Gazete, İran ile İsrail arasında yaşanan çatışmaların, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırılarının ve Körfez bölgesinde artan güvenlik kaygılarının üç ülkeyi daha yakın bir iş birliğine yönelttiğini vurguladı. Haberde, Türkiye'nin askerî kapasitesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve Pakistan'ın nükleer caydırıcılığının aynı yapı altında bir araya gelmesinin dikkat çekici olduğu ifade edildi.

Financial Times, bu gelişmenin uzun vadede Orta Doğu'daki mevcut güvenlik mimarisini değiştirebileceği yorumuna da yer verdi.

ASHARQ AL-AWSAT: "MEKKE'DEN VERİLEN STRATEJİK MESAJ"

Londra merkezli Arap gazetesi Asharq Al-Awsat, anlaşmanın imzalanması için özellikle Mekke'nin seçilmesine dikkat çekti.

Gazete, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın ortak tehdit algısı çerçevesinde hareket ettiğini aktarırken, tarafların bölgesel istikrarı korumayı ve ortak caydırıcılık kapasitesini artırmayı hedeflediğini yazdı.

Haberde ayrıca enerji yollarının güvenliği, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayisi alanındaki iş birliğinin anlaşmanın temel başlıkları arasında yer aldığı belirtildi.

AL AHRAM: "ÜÇ ÜLKE ORTAK SAVUNMA ÇATISI ALTINDA BULUŞTU"

Mısır merkezli Al Ahram gazetesi, anlaşmayı Orta Doğu'nun son yıllarda gördüğü en önemli diplomatik gelişmelerden biri olarak değerlendirdi.

Gazete, Mekke'de gerçekleştirilen zirvenin ardından yapılan açıklamalara yer verirken, anlaşmanın temel hedefinin ortak savunma kapasitesini artırmak ve bölgesel tehditlere karşı eşgüdümlü bir yapı oluşturmak olduğunu aktardı.

Haberde, taraflardan birine yönelik saldırının üç ülkenin tamamına yapılmış kabul edileceği yönündeki madde özellikle öne çıkarıldı.

AL JAZEERA: "BÖLGESEL ÇALKANTILAR YENİ BİR EKSEN DOĞURDU"

Katar merkezli Al Jazeera, anlaşmanın İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim, Kızıldeniz'deki saldırılar ve Yemen'deki çatışmaların gölgesinde imzalandığını vurguladı.

Kanal, üç ülkenin ortak güvenlik mekanizmaları oluşturmayı, askerî koordinasyonu güçlendirmeyi ve bölgesel krizlere karşı ortak hareket etmeyi amaçladığını yazdı.

Haberde, Türkiye'nin savunma sanayisi alanındaki yükselişi, Pakistan'ın stratejik konumu ve Suudi Arabistan'ın ekonomik kapasitesinin anlaşmanın en dikkat çekici unsurları arasında gösterildi.

LE FIGARO: "WASHINGTON'A GÜÇLÜ BİR MESAJ"

Fransız gazetesi Le Figaro, Mekke Anlaşması'nın yalnızca bölgesel aktörlere değil, aynı zamanda ABD yönetimine de önemli mesajlar içerdiğini yazdı.

Gazete, Körfez ülkelerinin son dönemde güvenlik alanında daha bağımsız bir yol izlemeye başladığını belirtirken, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan yeni yapının bölgedeki dengeler üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceğini ifade etti.

RUS BASINI: "KOLEKTİF SAVUNMA DÖNEMİ BAŞLADI"

Rusya'nın önde gelen gazetelerinden Rossiyskaya Gazeta, Mekke Anlaşması'nı "kolektif savunma anlaşması" başlığıyla duyurdu ve taraflardan birine yönelik saldırının üç ülkenin tamamına yapılmış sayılacağını özellikle vurguladı.

Gazete, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olmasına, Pakistan'ın nükleer kapasitesine ve Suudi Arabistan'ın ekonomik gücüne dikkat çekerek, üç ülkenin sahip olduğu imkânların aynı çatı altında toplanmasının bölgesel dengeler açısından son derece önemli bir gelişme olduğunu yazdı.

Haberde, anlaşmanın İran ile İsrail arasında tırmanan gerilim, Kızıldeniz'deki saldırılar ve Körfez bölgesinde artan güvenlik endişelerinin yaşandığı bir dönemde imzalandığı belirtildi.

Rossiyskaya Gazeta ayrıca, ortak askerî tatbikatlar, istihbarat paylaşımı, savunma sanayisi alanındaki iş birlikleri ve enerji koridorlarının güvenliğinin sağlanmasının anlaşmanın temel unsurları arasında yer aldığını aktardı.

Gazete, Mekke'de imzalanan anlaşmanın yalnızca askerî bir düzenleme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, bunun aynı zamanda Orta Doğu'daki güç dengesini yeniden şekillendirebilecek siyasi bir hamle olduğu yorumuna yer verdi.