Lübnan'daki büyük patlama! Neden Beyrut Limanı?

Dün Lübnan'da büyük bir patlama sonucu yıkıma uğrayan Akdeniz'in en büyük limanlarından Beyrut Limanı (BL) ülke ekonomisinin can damarı sayılıyordu.

Lübnan'ın ana ticaret limanı BL'de dün patlayıcı maddelerin bulunduğu 12 numaralı depoda önce yangın çıktı.

Yangın sonrası depoda tüm Beyrut'u sarsan çok güçlü bir patlama meydana geldi ve bunun sonucunda onlarca kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi de yaralandı.

Lübnanlı yetkililer, 6 yıl boyunca bir depoda tutulan 2 bin 750 ton amonyum nitratın Afrika'da bir ülkeye sevk edilmek istenirken BL'de infilak ettiğini açıkladı. Patlama sonucunda bölgenin en önemli ticaret limanlarından BL büyük bir harabeye dönüştü.

Patlamada büyük ölçüde tahrip olan BL, başkentin kuzeyinde Akdeniz kıyısında bulunuyor. Lübnan Dağları'nın eteklerinde yer alan liman, Doğu Akdeniz'in en büyük ve en işlek limanlarından biri olarak Lübnan ekonomisinde önemli bir role sahip.

BEYRUT LİMANI HANGİ TARİHTEN BERİ HİZMET VERİYOR?

BL, Roma İmparatorluğu döneminden bu yana Lübnan ve Suriye'yi de kapsayan Levant bölgesinin tarihi boyunca hayati bir bölgesel ticaret limanı ve Doğu ile Batı arasında önemli bir ekonomik bağlantı noktası oldu.

Bu önem, limanın Akdeniz'i Orta Doğu'ya bağlayan ve Asya ile Afrika kıtalarının geçiş noktasında yer alan stratejik bir konumda bulunmasından kaynaklanıyor.

Osmanlı döneminde 1894'te genişletilerek açılan liman, 1925'te bir süre Fransızların elinde kaldı. BL, 1960'ta Lübnanlıların hakimiyetine geçti.

Lübnan'da 1975'te başlayan iç savaş sırasında büyük zarar gören liman, savaşın sona erdiği 1990'dan bu yana yeniden yapılanma ve genişleme sürecine girdi.

LİMANIN ALTYAPISI VE SAHİP OLDUĞU İMKANLAR NEDİR?

Beyrut Limanı, konteyner, otomobil, kuru ve sıvı yük ve depolama tesisleri de dahil olmak üzere hem yolcu hem de kargo terminalleri ile 1,2 milyon metrekarelik bir araziyi kapsıyor.

Limanın genel kargo alanı 12 depodan oluşuyor ve 120 bin ton kapasiteli bir tahıl ambarını içinde barındırıyor. BL, ayrıca yıllık 1 milyon 200 bin konteyner taşıma kapasitesine sahip.

Limanın toplam su havzası alanı 1 milyon 2 bin metrekare, toplam rıhtım uzunluğu ise 5 bin 655 metre.

Liman, stratejik konumu ve sahip olduğu imkanlardan dolayı dünyanın en büyük denizcilik nakliye şirketleri tarafından aktarma merkezi olarak kullanılıyor.

Lübnan ekonomisinde hayati öneme sahip Beyrut Limanı, ülkeye gelen ithal ürünlerin de büyük oranının giriş noktası olarak biliniyor.

BEYRUT LİMANI'NIN STRATEJİK ÖNEMİ NEDİR?

BL, doğu Akdeniz'in en önemli limanlarından biri ve Lübnan'ın adeta deniz yolu ile dünyaya açılan kapısı konumunda.

Birleşmiş Milletler (BM) Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) 2018'de yayımladığı "Sevk Bağlantı Hattı" indeks raporuna göre, BL, sergilediği performans dolayısıyla dünya genelinde 171 liman arasında 38. sırayı aldı.

Bölgesel düzeyde BL, Orta Doğu'daki liman ülkeleri arasında aynı indekste 6. sırada bulunuyor.

Raporda, hem bölgesel hem de dünya genelindeki sıralamasıyla BL'nin performansının ne kadar önemli olduğuna dikkat çekiliyor.

Liman, jeostratejik konumu itibarıyla Ürdün, Suudi Arabistan, Irak ve diğer Körfez ülkelerinin Akdeniz ile bağlantısını sağlayan önemli limanların başında yer alıyor.

LİMANIN LÜBNAN EKONOMİSİNE NASIL BİR KATKISI VAR?

BL'ye ilişkin resmi verilerin paylaşıldığı "portdebeyrouth" internet sitesinde yer alan bilgilere göre, limanın ülkeye getirisi 2005'ten bu yana kademeli bir şekilde her yıl artmış durumda.

Sitedeki bilgilerde BL'nin 2005'teki toplam geliri 89 milyon iken, 2017'de bu tutarın 313 milyon dolara kadar çıktığı görülüyor.

BL'den gelip Lübnan hükümetinin kasasına giren net kârın ise 2005'te 14 milyon civarındayken 2017'de 124 milyon dolara yükseldiği belirtiliyor.

Limanda 2002'de toplam 1029 kişi istihdam edilirken, teknolojik altyapının geliştirilmesiyle 2017'de istihdam edilen kişi sayısı 281'e kadar düştü.

Lübnan, BL'nin 2002'de taşıdığı her ton başına 3,2 dolarlık net kâr elde ederken, bu rakam 2017'de ton başına 15 dolara kadar çıktı.

Liman ayrıca, birçok uluslararası gemi nakliyat firmasının Lübnan'da faaliyet göstermesine vesile olup hem yerli hem de yabancı işçileri bünyesinde istihdam etmesini sağlıyor.