Kritik toplantı sonrası Başkan Erdoğan'ın sözleri dünya basınında: İsveç'e NATO kapısı kapalı

İsveç'in NATO üyeliğine yönelik Türkiye, Finlandiya, İsveç ve NATO heyetlerinin yer aldığı 'Daimi Ortak Mekanizma' toplantısı dün Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç'ın ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirildi. İletişim Başkanlığı'nca, toplantıda taahhütlerin hayata geçirilmesinde kaydedilen ilerlemenin düzeyinin ele alındığı açıklaması yapıldı.

Toplantıya NATO heyeti başkanı olarak NATO Genel Sekreter Kabine Şefi Stian Jenssen, İsveç heyeti başkanı olarak İsveç Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Büyükelçi Jan Knutsson ve Finlandiya heyet başkanı olarak da Finlandiya Dışişleri Bakanlığı Daimi Devlet Sekreteri Jukka Salovaara katıldı.

İletişim Başkanlığı, yaklaşık 5 saat süren toplantıya ilişkin yazılı açıklama yapı. Türkiye, Finlandiya ve İsveç tarafından NATO Madrid Zirvesi marjında 28 Haziran 2022 tarihinde imzalanan 3'lü muhtıra çerçevesinde kurulan Daimi Ortak Mekanizmanın 4'üncü toplantısının gerçekleştirildiği belirtilerek, şöyle denildi:

"Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Burak Akçapar'ın başkanlık ettikleri heyetimizde Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma ve Adalet Bakanlıkları ile Milli İstihbarat Teşkilatı temsilcileri yer almıştır. Toplantıda, İsveç'in üçlü muhtırada yer alan taahhütler bağlamında attığı adımlar ele alınmıştır. Başta, bu ülkede 1 Haziran 2023 tarihinde yürürlüğe giren yeni mevzuat olmak üzere terörizmle mücadelede alınmakta olan tedbirlerin terör örgütlerinin İsveç'teki faaliyetlerine yönelik yansımaları, somut örnekler temelinde istişare edilmiştir. Bu çerçevede, üçlü muhtırada kayıtlı taahhütlerin hayata geçirilmesinde kaydedilen ilerlemenin düzeyi ele alınmıştır. Katılımcılar Daimi Ortak Mekanizmanın önemini vurgulamışlar ve müteakip somut adımlar üzerinde çalışmaya devam etmek hususunda mutabık kalmışlardır. 4 Nisan 2023 tarihinde NATO'ya katılan Finlandiya'nın, sürecin başında daimi olarak tasarlanan bu mekanizmanın toplantılarına katılmaya devam etmesi, terör örgütleriyle mücadelenin takibinin NATO üyeliğinden sonra da sürdürüleceğinin teyidi bakımından ayrıca önem taşımaktadır."

Aynı zamanda Başkan Recep Tayyip Erdoğan da Azerbaycan ziyareti sırasında İsveç'in NATO'ya girmesi durumunu değerlendirmişti. Erdoğan, "Bu NATO Zirvesi Vilnius'ta yapılacak. İnşallah fevkalade bir durum olmadığı takdirde ben de katılacağım. İsveç'in bu beklentileri, bizim bu beklentilere uyacağımız anlamına gelmez. Bizim bu beklentilere uymamız için, her şeyden önce İsveç üzerine düşen görevi yerine getirmesi lazım. Geçenlerde biliyorsunuz NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, İstanbul'da Dolmabahçe'de misafirimdi. Orada kendisiyle de görüştüm. Kendisine söylediğimiz şey şu oldu; eğer bizim İsveç'in beklentilerine illa cevap vermemizi bekliyorsanız, her şeyden önce İsveç bu terör örgütünün yaptıklarını bir defa yok etmesi lazım.

Bunları bize Stoltenberg ifade ederken, tam o esnada maalesef yine İsveç'te teröristler caddelerde gösteri yapıyorlardı. Daha sonra bizim İbrahim Bey o görüntüleri de muhatabına gönderdi. 'Stoltenberg'le şu anda Cumhurbaşkanımız görüşme yapıyor fakat teröristler yine İsveç'te gösteriler yapıyor' dedi. Bunun neresinden tutacağız, neresinden ele alacağız ki Vilnius'ta 'Tamam, hakikaten siz bu işi yoluna koydunuz ve bu teröristlere caddelerde gösteri yapma imkânı vermediniz. Dolayısıyla biz de iyi niyetle buna yaklaşalım' diyelim. Şimdi biz bu tablo içerisinde bu işe olumlu yaklaşamayız. Kaldı ki bu anayasa işi değil, yasa işi de değil. Bu ne işi? Kolluk kuvvetleri ne işe yarar? Kolluk kuvvetlerinin yapması gereken iş, işte bunların önünü kesmektir.

Biz Cudi'de, Gabar'da, Tendürek'te, Bestler Dereler'de bu teröristlerin inine anayasayla mı girdik? Yasayla mı girdik? Yok. Zaten yasalarda da anayasalarda da kolluk kuvvetlerine verilmiş olan haklar var. Kullan bu hakları. Sen bu hakları kullanmayacaksın, bize 'Gel İsveç'i NATO'ya al' diyeceksin. O zaman NATO'nun terörle mücadele ayağı nerede? NATO bunu bir defa halletmesi lazım. Bunu halletmedikten sonra Vilnius'ta filan biz kalkıp da el bebek gül bebek diyemeyiz. Yarın (çarşamba) Başdanışmanım Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç İsveç, Finlandiya, NATO heyetiyle Daimi Ortak Mekanizma'nın dördüncü toplantısını yapacak. Onlara da şimdiden bu mesajı verecek; 'Yani Cumhurbaşkanımızın kanaati budur, kesinlikle Vilnius'ta çok daha farklı bir şey beklemeyin." dedi.

Hem Başkan Erdoğan'ın sözleri hem de dünkü kritik toplantı sonrası dünyanın gözü Türkiye'deydi. Pek çok haber ajansı İsveç'in şu an için NATO umutlarının olmadığını ifade etti.

İngiliz haber ajansı Reuters, Başkan Erdoğan'ın sözlerine yer vererek "Türkiye, İsveç Türkiye karşıtı protestoları durdurmadığı sürece NATO hedefini desteklemeyecek" dedi. Haberde, toplantıda ileriye dönük somut adımlar için çalışılacağının söylendiği belirtildi.

Londra merkezli Middle East Eye'da da bir durum değerlendirmesi yapıldı. Haberde, "Erdoğan, İsveç'in PKK desteği sürdüğü için Vilnus'ta NATO'ya girmelerinin kapısını kapattı" denildi.

Haberin devamında terör örgütü PKK yandaşlarının İsveç sokaklarında gösteri yaptığına dikkat çekildi. Yeni Dış Politika Baş Danışmanı Kılıç'ın ise Başkan Erdoğan'ın "Vilnus'ta başka bir şey beklemeyin" sözlerini toplantıda ilettiğine dikkat çekildi.

Al Jazeera ise "Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsveç'in NATO başvurusu üzerindeki baskılara meydan okuyor" başlıklı haberinde Erdoğan'ın "İsveç'in beklentileri var, ama bu onlara uyacağımız anlamına gelmenz" sözlerine vurgu yapıldı.

Haberde, Türkiye'ye giden Stenstrom'un "Türkiye'yi ikna etmek benim işim. Ancak Türkiye şu an halen sorularına cevap bulamadı" dediği kaydedildi.

Haberin devamında ise söz veren İsveç'te protestoların devam ettiğine dikkat çekildi. Aynı zamanda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın geçtiğimiz günlerd İsveçli mevkidaşı Tobias Billström'e daha somut adımlar atılmasına yönelik çağrıların olduğu da ifade edildi.

Söz konusu toplantı elbette İsveç'in de gündemindeydi. Baş müzakereci Stenström'ün durum değerlendirmesinde bulunduğunu ifade eden İsveç basını kendisinin "Ankara toplantısı süreci ileriye götürdü. Ancak bitiş çizgisinden çok uzaktayız" dediğinden bahsetti.