237 yıl sonra aynı tablo! Fransa'da yeni bir ihtilalin ayak sesleri mi?

SOKAKLAR SAVAŞ ALANINA DÖNDÜ: BİNLERCE GÖZALTI, YÜZLERCE YARALI

Fransa'yı saran şiddet dalgası ve kamu düzenindeki bozulma, ülkede tansiyonu giderek yükseltti. Sarı Yelekliler, öğrenci olayları ve sol grupların eylemleriyle sokaklar adeta alevlere teslim oldu.

Okullardaki eğitim ve fiziki koşulların yetersizliği nedeniyle başlayan protestolar, Paris'ten tüm Fransa'ya yayıldı. Olaylarda binlerce kişi gözaltına alınırken yaklaşık 200 kişi tutuklandı, 600'den fazla kişi yaralandı.

Ancak Paris sokakları bu tür çalkantılara ilk kez sahne olmuyordu. 1789 Fransız İhtilali'ne uzanan süreçte de ülkenin en büyük sorunlarından biri, alt tabakanın yönetimde temsil edilmemesiydi. Kral, ülkeyi yalnızca soylularla birlikte yönetiyor, toplumun geniş kesimleri karar mekanizmalarının dışında bırakılıyordu.

1789'UN AYAK SESLERİ: AÇLIK, EKONOMİK ÇÖKÜŞ VE BASTILLE BASKINI

Fransız İhtilali'nin arkasında derin bir ekonomik ve toplumsal buhran vardı. Kral XVI. Louis'nin Amerikan Bağımsızlık Savaşı'na verdiği destek, ülkeyi ağır bir ekonomik krize sürükledi.

Ruhbanlar, soylular ve alt tabaka olmak üzere üç sınıftan oluşan Fransız toplumunda sosyal adaletsizlik giderek derinleşti. Hasat kıtlığından en çok etkilenen köylüler, ekmek fiyatlarındaki büyük artışla da mücadele etmek zorunda kaldı. Aynı dönemde Aydınlanma düşüncesinin etkisiyle özgürlük ve eşitlik fikirleri hızla yayılıyordu.

Ekonomik sıkıntılar ve toplumsal eşitsizlik, kısa sürede silahlı bir kalkışmaya dönüştü. Kralın kendi ordusunu kullanarak devrime karşı askerî operasyon hazırlığında olduğu bir dönemde alt tabaka harekete geçti.

Devrimcilerin hedefinde kralı durdurmak, siyasi mahkûmları kurtarmak ve en önemlisi baruta ulaşmak vardı. Bu amaçla Bastille Hapishanesi basıldı. Baskının ardından mutlak monarşi sınırlandırıldı, monarşi tamamen kaldırıldı ve Birinci Cumhuriyet ilan edildi.

Demokrasi arayışıyla kurulan beş kişilik Direktuvar yönetimi de bu kaosa son veremedi. Askeri başarılarıyla öne çıkan Napolyon Bonapart, gerçekleştirdiği darbeyle yönetimi ele geçirdi. Konsüllük yönetiminin ardından 1804'te imparatorluğunu ilan eden Bonapart, böylece Fransız İhtilali'ni sona erdiren lider olarak tarihe geçti.

İHTİLALİN KÜRESEL MİRASI: MİLLİYETÇİLİK VE SAĞ-SOL KUTUPLAŞMASI

Fransız Devrimi, yalnızca bir ülkenin sınırları içinde yaşanan isyan değil, bütün dünyayı değiştiren tarihsel bir kırılmaydı. İhtilalin en önemli sonuçlarından biri, imparatorlukların dağılmasına zemin hazırlayan ve her ulusun kendi devletine sahip olması fikrini güçlendiren milliyetçilik akımının yükselişi oldu.

GİYOTİNLİ TERÖR DÖNEMİ VE NAPOLYON'UN YÜKSELİŞİ

Ancak devrim, beklenen özgürlük ve eşitliği hemen beraberinde getirmedi. 10 Ağustos 1792'de tahttan indirilen Kral XVI. Louis giyotine gönderildi. İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nin ilan edilmesine rağmen ülke, giderek daha kanlı bir döneme sürüklendi.

Devrimciler arasında başlayan iktidar mücadelesi, Terör Dönemi'ni beraberinde getirdi. Devrime en küçük bir muhalefet gösterdiği öne sürülen binlerce kişi giyotinle infaz edildi.

Ancak devrimin getirdiği hak ve özgürlükler herkesi kapsamıyordu. İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nden o dönemde yalnızca vergi veren yetişkin erkekler yararlanabiliyor, kadınlar ve çocuklar bu hakların tamamen dışında bırakılıyordu.

Günümüz siyasetinin merkezinde yer alan sağ ve sol ayrımıyla şekillenen politik kutuplaşmalar da bu tarihsel kırılma döneminde belirginleşerek dünyaya yayıldı.