ABD uçağı başkente indi Çin'den tepki geldi! Dünya devleri yine karşı karşıya

Dünya basını ABD kargo uçağının koronavirüs salgınıyla mücadele eden Tayvan'a inmesini gündeme taşıdı. ABD'nin yardım hamlesi Çin tarafından provokasyon olarak yorumlandı.

Sisli bir havada Pazar sabahı inen bir uçak depreme yol açtı, CNN International dünya devleri arasında patlak veren yeni krizi manşetinden özel haberle duyurdu. Savaş gemilerinin karşı karşıya gelmesinden haftalar sonra tansiyon bir kez daha zirvede.

ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir askeri kargo uçağının uzun yolculuğu, Tayvan'ın başkenti Taipei'deki Songshan Havalimanı'nda Pazar sabahı resmi karşılamayla sona erdi.

Tayvan Dışişleri Bakanı Joseph Wu tarafından karşılanan ABD heyetinde senatörler Christopher Coons, Tammy Duckworth ve Dan Sullivan vardı. Senatörlerin ikisi Demokrat, biri Cumhuriyetçi'ydi.

Askeri uçak, günlük yalnızca 5 olan koronavirüs vakalarının Mayıs ayından itibaren 500'lere fırladığı Tayvan'a ABD tarafından gönderilen 750 bin doz koronavirüs aşısını taşıyordu.

Washington, nüfusun yalnızca yüzde 3'ünün aşılandığı Tayvan'daki koronavirüs dalgasının önüne geçmek için Güney Asya'daki en önemli müttefikine C-17Globemaster III askeri uçağıyla yardım eli uzattı.

ABD'li Delaware, Illinois ve Alaska senatörleri Tayvan lideri Tsai Ing-wen tarafından da resmen kabul edildi. Ada ülkesinin lideri Tsai Ing-wen, koronavirüs aşılarının Taipei'ye ulaşmasını 'zamanında yağan yağmur'a benzetti.

ÜÇ SAATLİK ZİYARET KRİZ ÇIKARDI

Toplamda üç saat süren ziyaret beklendiği gibi Çin'de şimşeklerin çakmasına neden oldu. CNN International, Tayvan'ın sonunda ABD'den yardım aldığını ancak Pekin yönetiminin söz konusu hamleyi 'büyük bir provokasyon' olarak tanımladığını aktarıyor.

CNN'de Nectar Gan Ben Westcott imzalı özel habere göre, Çin aşılarının adaya girmesini kabul etmeyen Tayvan'ın ABD ve diğer müttefiki Japonya'dan aşı kabul etmesi Pekin yönetimini fazlasıyla kızdırdı.

ABD'li politikacılar ve diplomatlar, daha önce Taipe'ye Boeing 737'nin askeri versiyonu olan C-40'la gidiyordu, yeni ziyarette tank ve helikopter taşıma kapasitesi bulunan C-17 Globemaster III kullanıldı.

CNN, Çin Komünist Parti'sinin yayın organı Global Times gazetesinin askeri kargo uçağı nedeniyle Tayvan'a ateş püskürdüğünü bildiriyor. Gazetenin başyazısında ABD'nin göstere göstere C-17 indirmesi ele alındı:

"C-17'nin adaya inişini anakara (Çin) tarafından kabul edilmesi gereken bir gerçek haline getirmek istiyorlar, ABD ve Tayvan'ın gizli anlaşmalarını daha da tırmandırmasının önünü açıyorlar."

Global Times'a demeç veren hükümet destekli düşünce kuruluşunun uluslararası ilişkiler uzmanı Lv Xiang ise, ziyareti Biden döneminin en tehlikeli provokasyonu sözleriyle niteleyip Çin'in kayıtsız kalmayacağını söyledi.

CNN, Çin medyasının geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Tayvan'daki ABD askeri uçaklarını 'savaş' nedeni olarak gösterdiğini, Global Times'ın "Washington ve Taipei ateşle oynuyor" ifadesini kullandığını hatırlatıyor.

31 Ağustos'taki başyazıda Tayvan'ın ABD uçaklarına iniş-kalkış izni vermesinin Çin'in kırmızı çizgisi olduğu vurgulandı, Pekin yönetiminin söz konusu havalimanlarını bombardımana tutup yok edeceği yazıldı.

ABD ve Çin arasındaki tansiyon, bir Amerikan savaş gemisinin tartışmalı adalara yaklaşmasının ardından Mayıs ayı başında tavan yapmıştı. Arleigh-Burke sınıfı bir muhrip olan USS Curtis Wilbur, Mayıs başında Paracel Adaları'nın yanından geçti.

Çin, savaş gemisini topraklarına 'yasadışı olarak' girmekle suçladı, Çin ordusu tarafından 'kovulduğunu' duyurdu. Ancak ABD Donanmasının 7. Filosu, geminin 'kovulmadığını' ve Çin'in bu suları kontrol etme hakkı olmadığını söyledi.

YENİ SİLAHLAR DÜNYAYA GÖSTERİLDİ

ABD ve müttefiki Tayvan ile bilek güreşine tutuşan Çin, bir savaş gemisi, bir helikopter gemisi ve bir nükleer denizaltıdan oluşan yeni silahlarını resmen dünyaya gösterdi. Bağımsızlığını tanımadığı Tayvan'la giderek tansiyonu artıran Çin lideri Xi Jinping, Nisan ayında güneydeki Sanya şehrinde düzenlenen askeri törene kravatsız sade bir gömlekle katıldı.

Çin Merkez Televizyonu (CCTV), liman şehri Sanya'daki törende sayıları 1200'ü bulan askeri ve 30 helikopteri taşıyabilen Hainan gemisinin tanıtıldığını bildiriyor. Televizyonun büyük bir gururla ekrana getirdiği kayıtta, ayrıca 300 metreye dalabilen Chanzheng-18 adlı nükleer denizaltı ile balistik füzeler taşıyabilen yeni savaş gemisi de gösterildi.

Resmi medyadaki haberlerde yeni silahların Çin'in askeri teknolojisindeki köklü değişikliği gösterdiği belirtildi ve hiçbir ülkenin üç farklı savaş gemisini aynı anda hizmete sokamayacağı savunuldu. Komünist Parti'nin yayın organı Global Times gazetesine konuşan Çinli askeri uzman Song Zhongping, üç savaş gemisinin Tayvan ve Güney Çin Denizi krizlerinin çözümünde önemli bir rol oynayabileceğini ileri sürdü.

UÇAK GEMİLERİYLE GÖVDE GÖSTERİSİ

Güney Çin Denizi'nde sık sık karşı karşıya gelen ABD ve Çin, bu kez uçak gemileriyle gövde gösterisine girişti. Çin,bağımsızlığını tanımadığı Tayvan yakınlarına iki uçak gemisi yollayıp tatbikata başladığını duyurdu. Çin ordusunun tatbikatında Liaoning uçak gemisi göze çarpıyor.

Çin'in Global Times gazetesi, uçak gemisi Liaoning'in tatbikat için Tayvan yakınlarına ulaşmadan önce Miyako Boğazı'ndan geçip Filipin Denizi'ne açıldığını yazdı. Resmi açıklamada altı çizilen bir başka unsur ise, gelecekte benzer tatbikatların daha fazla yapılacağı oldu.

2021'DE İKİNCİ KEZ

Tayvan'ın en önemli müttefiki ABD ise, bu sabah beklenen hamleyi ilan etti. ABD'nin açıklamasını uluslararası haber ajansları 'acil' koduyla duyurdu. ABD donanması, USS Theodore Roosevelt uçak gemisinin başını çektiği taarruz grubunun 4 Nisan itibariyle tatbikat için Güney Çin Denizi'ne giriş yaptığını açıkladı.

Açıklamada Güney Çin Denizi'ndeki askeri hareketlilik rutin bir operasyon olarak tanımlandı. USS Theodore Roosevelt, üç ayı geride kalan 2021 yılında ikinci kez aynı bölgede.

SAVAŞ UÇAKLARI HAVADA ÇARPIŞTI

Çin tehdidi nedeniyle alarmda olan Tayvan Hava Kuvvetlerine ait iki F-5E jeti, Mart ayı sonunda havada çarpıştı. Kokpitlerinde birer pilotun bulunduğu jetler, yerel saatle öğleden sonra 14.30'da gerçekleşen kalkıştan 36 dakika sonra birbirine girdi.

Yerel medyaya yansıyan ilk görüntülerde uçakların enkazının kilometrelerce alana yayıldığı göze çarptı. Pilotlardan birinin paraşütüyle kıyıya inmeyi başardığı bildirildi. ABD üretimi F-5'ler, 1970'lerin sonundan bu yana Tayvan ordusu tarafından kullanılıyor.

ABD USS OHIO'YU GÖNDERDİ

ABD'nin desteklediği Tayvan'la sürekli işgal tehditleri savuran Çin arasındaki boğaz, halihazırda yeryüzünün en tehlikeli noktalarından biri. 2021'in başından bu yana askeri hareketlilik zirve noktasına çıkarken, uçak gemileri ve denizaltılar bölgeye yığıldı.

İngiliz medyası, Şubat ayında Çin ve ABD arasında her zamankinden daha çok bir savaşın patlak verebileceğini yazdı. Devlerin kapışma alanı ise, Pekin yönetiminin bağımsızlığını tanımadığı Tayvan. Daha önce Tayvan'ı işgal edebileceğini Devlet Başkanı Şi Jinping'den ordudaki generallere kadar birçok farklı isimle ilan eden Çin, ABD'deki başkan değişikliğinin ardından baskısını daha da artırdı.

Çin birçok savaş uçağını Tayvan hava sahasına gönderdi, bu sıradaUSS Theodore Roosevelt uçak gemisi tartışmalı Güney Çin Denizi sularına girmişti. Taipei yönetimi en az 15 uçağın hava sahasını ihlal ettiğini açıkladı. Çin jetlerine karşı Tayvan savaş uçakları da havalandı.

20 Ocak'ta Beyaz Saray'a yerleşen Joe Biden yönetimi ise Pekin yönetiminin havadaki gövde gösterisine bugüne kadar görülmemiş bir yanıt verdi, ABD'nin en büyük nükleer denizaltısı USS Ohio'yu Pasifik'te devriyeye çıkardı. Bunun üzerine Çin'den bir karşı hamle daha geldi, silahlı iki sahil güvenlik aracı Japon kara sularına giriş yaptı. Çin devriyeleri Tayvan'a hayli yakın konumda bulunan ve Japonya kontrolündeki Senkaku Adaları'na kadar yaklaştı.

Çin tehdidi nedeniyle alarmda olan Tayvan Hava Kuvvetlerine ait iki F-5E jeti, Mart ayı sonunda havada çarpıştı. Kokpitlerinde birer pilotun bulunduğu jetler, yerel saatle öğleden sonra 14.30'da gerçekleşen kalkıştan 36 dakika sonra birbirine girdi.