ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi

Giriş Tarihi:

Amerika Birleşik Devletleri'nde federal bir ticaret mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın çok sayıda ülkeye karşı uygulamaya koyduğu kapsamlı gümrük tarifelerini büyük ölçüde durdurarak tarihi bir karara imza attı.

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 1

Manhattan merkezli Uluslararası Ticaret Mahkemesi (Court of International Trade), Trump'ın göreve döndükten sonra Ocak ayından itibaren uyguladığı genel tarife kararlarının anayasaya aykırı olduğunu ve başkanlık yetkisini aştığını belirtti.

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 2

"Yetkiyi aştı, acil durum yasası yetersiz"

Üç yargıçtan oluşan heyetin oybirliğiyle aldığı kararda, ABD Anayasası'nın dış ticaret düzenlemeleri konusunda yetkiyi yalnızca Kongre'ye verdiği ve bu yetkinin başkanın ekonomik acil durum yetkileriyle geçersiz kılınamayacağı açıkça ifade edildi. Kararda şu ifadelere yer verildi:

"Başkanın tarifeleri bir pazarlık aracı olarak kullanması mahkeme açısından tartışma konusu değildir. Ancak bu kullanımı yasaların izin vermediği bir şekilde gerçekleştirilmiştir."

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 3

Trump yönetiminin söz konusu tarifeleri, düşman ülkelerin malvarlıklarına el konulması ya da yaptırım uygulanması amacıyla kullanılan Uluslararası Ekonomik Acil Durum Yetki Yasası (IEEPA) çerçevesinde dayandırdığı, ancak bu yasanın ticaret politikalarında kapsamlı düzenlemelere izin vermediği vurgulandı.

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 4

Trump yönetimi karara itiraz etti

Kararın ardından Trump yönetimi dakikalar içinde temyize gideceğini açıklayarak mahkemenin yetkisini sorguladı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ABD'nin dış ticaret açığı "ulusal bir acil durum" olarak tanımlandı ve tarifelerin işçi sınıfı ile savunma sanayi için hayati öneme sahip olduğu savunuldu.

Trump'ın sözcüsü Kush Desai, "Seçilmemiş yargıçlar ulusal acil durumlara nasıl müdahale edilmesi gerektiğini belirleyemez." dedi.

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 5

Piyasalarda ani tepki: Dolar yükseldi, Asya hisseleri sıçradı

Mahkeme kararının ardından finansal piyasalarda dikkat çekici bir hareketlilik yaşandı. ABD doları başta euro, Japon yeni ve İsviçre frangı olmak üzere birçok para birimi karşısında değer kazandı. Wall Street vadeli işlemleri yükselirken, Asya borsaları da mahkeme kararını olumlu karşıladı.

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 6

Küçük işletmeler rahatladı

Mahkemeye sunulan davalardan biri, aralarında eğitim materyali üreticisinin de bulunduğu beş küçük Amerikan işletmesi adına açıldı. Diğer dava ise 12 eyaletin başsavcıları tarafından yönetildi. Oregon Başsavcısı Dan Rayfield, tarifelerin "hukuksuz, sorumsuz ve ekonomik olarak yıkıcı" olduğunu belirtti.

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 7

Çin'den dikkat çeken tepki: Kazanan yok

ABD'de yaşanan bu gelişmelerin hemen ardından Çin'den gelen açıklama dikkat çekti. Pekin'de düzenlenen basın toplantısında Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, mahkeme kararına doğrudan atıf yapmadan şu ifadeleri kullandı:

"Tarife savaşlarında kazanan yoktur. Çin, bu konudaki tutumunu defalarca net biçimde ifade etti."

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 8

Diğer taraftan Çin Ticaret Bakanlığı Sözcüsü He Yongqian, düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

"Çin, Amerika Birleşik Devletleri'ni uluslararası toplumdan ve kendi iç kamuoyundan gelen makul seslere kulak vermeye ve haksız, tek taraflı tarife önlemlerini tamamen kaldırmaya çağırıyor."

ABD mahkemesinden Trump'a gümrük freni: Haddini aştın! |Çin'den yanıt gecikmedi 9

Ne anlama geliyor?

Bu karar, Trump'ın dış ticaret stratejisinin temel taşı olan tarifeleri ciddi şekilde baltalıyor. Mahkemenin kalıcı bir tedbir kararı vermesi, Trump'ın gelecekte benzer adımlar atmasını zorlaştırabilir. Ancak Goldman Sachs gibi kuruluşlar, sektör bazlı tarifelerin hâlâ yasal dayanağa sahip olduğunu ve Trump'ın farklı yollardan yeni tarifeler getirme ihtimalinin sürdüğünü belirtiyor.

Mobil uygulamalarımızı indirin