İş kazası geçirenler dikkat! 23 bin 121 TL'lik ödeme ve 133 bin TL'lik ceza

İş kazaları, çalışanların hayatını doğrudan etkileyen en önemli iş sağlığı ve güvenliği sorunları arasında yer alıyor. Son olarak ünlü oyuncu Kıvanç Tatlıtuğ'un İstanbul Göktürk'teki evinde bir işçinin yüksekten düşmesi sonucu meydana gelen kaza, konuyu yeniden gündeme taşıdı. Sabah'tan Önder Yılmaz'ın yazısına göre, iş kazası geçiren çalışanların SGK kapsamında çeşitli hakları bulunuyor. Peki iş kazası geçiren çalışan ne yapmalı?

İş kazası geçiren çalışanlara SGK kapsamında çeşitli ödemeler yapılıyor. (A Haber Grafik Ekibi)

İŞ KAZASI GEÇİREN ÇALIŞAN İLK OLARAK NE YAPMALI?

İş kazası yaşayan sigortalının öncelikle durumu işverene bildirmesi gerekiyor. İşverenin de kazayı kolluk kuvvetlerine ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirme yükümlülüğü bulunuyor. İş kazasının SGK'ya bildirilmesi için genel olarak kazanın meydana geldiği tarihi takip eden üç iş günü içinde işlem yapılması gerekiyor. Kendi adına ve hesabına çalışan sigortalıların ise gerekli bildirimi kendilerinin yapması gerekiyor.

SGK'ya yapılan bildirimin ardından olayın iş kazası kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği inceleniyor. SGK da iş kazası nedeniyle sağlanan hakları ilgili mevzuat çerçevesinde uyguluyor.

İş kazası geçiren çalışanların sağlık ve gelir desteğine ilişkin hakları bulunuyor.

İŞ KAZASI GEÇİREN İŞÇİNİN HANGİ HAKLARI BULUNUYOR?

İş kazası sigortası kapsamında çalışanlara birden fazla sosyal güvenlik yardımı sağlanabiliyor. Bunlar arasında:

• Geçici iş göremezlik ödeneği
• Sürekli iş göremezlik geliri
• Ölüm geliri
• Evlenme ödeneği
• Cenaze ödeneği

yer alıyor. SGK'ya göre iş kazası sigortasından yararlanmak için ayrıca belirli bir prim günü şartı bulunmuyor.

İş kazası sonrası tedavi giderlerinin karşılanmasında SGK devreye giriyor.

İŞ KAZASINDA HASTANE MASRAFLARINI KİM KARŞILIYOR?

İş kazası sonrasında çalışanın sağlık durumunun gerektirdiği tedavinin gecikmeden sağlanması gerekiyor. Sağlık hizmetlerine ilişkin giderler ise sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında SGK tarafından karşılanıyor.

Bu nedenle iş kazası geçiren çalışanın tedavi süreci, diğer sağlık sorunlarından farklı olarak iş kazası sigortası kapsamında değerlendiriliyor.

Geçici iş göremezlik ödeneği tedavi şekline göre farklı hesaplanıyor.

2026'DA GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ NE KADAR?

İş kazası nedeniyle geçici olarak çalışamayan sigortalıya, raporlu olduğu süre için geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor. İş kazası ve meslek hastalığı halinde ödeme, raporun niteliğine göre günlük kazanç üzerinden hesaplanıyor.

SGK'nın açıklamasına göre iş kazası ve meslek hastalığında geçici iş göremezlik ödeneği;

şeklinde uygulanıyor. 2026 yılı için verilen asgari kazanç üzerinden hesaplandığında günlük en düşük tutarlar yatarak tedavide 550,50 TL, ayakta tedavide 734 TL olarak belirtiliyor. Ancak bunlar taban tutarlar. Çalışanın prime esas kazancı yükseldikçe alacağı geçici iş göremezlik ödeneği de buna göre değişiyor.

Sürekli iş göremezlik geliri için meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azalması gerekiyor.

SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ KİMLERE BAĞLANIYOR?

İş kazası sonrasında ortaya çıkan sağlık sorunları çalışanın meslekte kazanma gücünde kalıcı bir kayba yol açarsa sürekli iş göremezlik geliri gündeme geliyor. SGK'nın uygulamasına göre meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 oranında azaldığının tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespit sonrasında sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabiliyor.

Gelirin miktarı ise çalışanın günlük kazancı ve sürekli iş göremezlik derecesi dikkate alınarak hesaplanıyor.

Geçici iş göremezlik ödeneği çalışanın prime esas kazancına göre değişebiliyor.

YÜZDE 100 VE YÜZDE 50 İŞ GÖREMEZLİKTE NE KADAR ÖDEME YAPILIR?

Verilen bilgilere göre 2026 yılında asgari ücretli bir çalışan için sürekli iş göremezlik derecesinin yüzde 100 olması halinde aylık gelir 23 bin 121 TL olarak uygulanıyor. Sürekli iş göremezlik derecesinin yüzde 50 olması halinde ise ödeme 11 bin 550 TL seviyesinde bulunuyor.

Bu tutarlar, çalışanın kazanç ve iş göremezlik durumuna göre değişebiliyor. SGK'nın resmi açıklamasında sürekli iş göremezlik gelirinin tam ve kısmi iş göremezlik durumlarına göre farklı formüllerle hesaplandığı belirtiliyor.

İş kazasının SGK'ya üç iş günü içinde bildirilmesi gerekiyor.

İŞ KAZASINI SGK'YA BİLDİRMEYEN İŞVERENE NE KADAR CEZA KESİLİYOR?

İş kazasının yasal süresi içinde SGK'ya bildirilmemesi halinde işverene idari para cezası uygulanıyor. Ceza tutarı her işyeri için aynı değil. İşyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sigortalı sayısı gibi unsurlar dikkate alınıyor. Ayrıca tutarlar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncelleniyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da 2026 yılı için 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki idari para cezalarını yayımlamış durumda.

İş güvenliği tedbirlerinin alınmaması halinde ceza tutarı 44 bin 443 TL'den başlıyor.

İŞ GÜVENLİĞİ TEDBİRİ ALMAYAN İŞVERENE CEZA NE KADAR?

İş sağlığı ve güvenliği konusunda gerekli önlemlerin alınmaması da ayrıca yaptırım konusu oluyor. Verilen 2026 yılı tutarlarına göre, iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili tedbirleri almamak, mevcut tedbirleri değişen şartlara uygun hale getirmemek ve gerekli iyileştirmeleri yapmamak fiili için ceza tutarı;

• En düşük: 44 bin 443 TL
• En yüksek: 133 bin 329 TL

olarak uygulanıyor. Ceza miktarı, mevzuatta belirtilen koşullara göre değişebiliyor. 2026 yılına ilişkin resmi idari para cezası tarifeleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanıyor.

İş kazası sonrası yapılacak ödemeler çalışanın kazancına göre değişiklik gösteriyor.

İŞ KAZASINDA ÖLÜM OLURSA AİLEYE NE ÖDENİYOR?

İş kazasının ölümle sonuçlanması halinde SGK tarafından hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabiliyor. Bunun yanında şartları oluştuğunda cenaze ödeneği de veriliyor. Ölümlü iş kazalarında ödenecek toplam tutar için tek bir rakam bulunmuyor. Hesaplamada çalışanın yaşı, kazancı, medeni durumu, çocuklarının olup olmadığı, bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve işverenin kusur oranı gibi farklı unsurlar dikkate alınıyor.

Dolayısıyla her ölümle sonuçlanan iş kazasında aynı miktarda ödeme yapılması söz konusu değil.

2026 yılının ilk altı ayında 65 yaş üzerindeki 72 kişi hayatını kaybetti.

İŞ KAZALARINDA TABLO NE GÖSTERİYOR?

İş kazalarının boyutu, açıklanan istatistiklerde de görülüyor. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre 2026 yılının ilk altı ayında 65 yaş ve üzerindeki en az 72 kişi çalışırken hayatını kaybetti.

SGK'nın 2025 yılı verilerine göre ise iş kazaları nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı bir önceki yıla göre yükseldi. 2024 yılında 1.908 olan sayı, 2025 yılında 1.944'e çıktı. Aynı dönemde toplam 766 bin kişinin iş kazası geçirdiği kayıtlara yansıdı. 2026 yılının ilk sekiz ayında iş cinayetleri nedeniyle yaşamını yitiren işçi sayısının ise İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre en az 1.509'a ulaştığı belirtildi.

İş kazası sonrasında geçici ödeme raporlu olunan dönem için hesaplanıyor.

İŞ KAZASI SONRASI ÖDEME NASIL TAKİP EDİLİR?

Geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından hesaplandıktan sonra sigortalının hesabına aktarılıyor. Ödemenin durumu e-Devlet üzerinden de takip edilebiliyor. SGK, 4/a ve 4/b kapsamındaki sigortalıların iş göremezlik ödemelerini e-Devlet'teki "4A/4B İş Göremezlik Ödemesi Görme" hizmetinden sorgulayabildiğini belirtiyor.

Bu nedenle iş kazası geçiren çalışanın rapor süreci kadar, SGK kayıtlarının ve ödeme durumunun da takip edilmesi önem taşıyor.