(Foto: AA)
Bölgede gerilimin tırmanması petrol fiyatlarını tekarar yükseltirken, bu durum küresel piyasalarda risk algısının artmasına neden oldu.
Analistler, çatışmaların tekrar başlamasının tarafların çözüm üretmeden uzak olduğunu gösterdiğini söyledi.
Diğer taraftan ABD'nin yapay zeka gelişimini korumak amacıyla yeni Çin yapımı insansı robotları yasakladığına dair haberler de ticari gerilimlerin artabileceğine yönelik endişeleri öne çıkarıyor.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra şirket bilançoları da yatırımcıların odağında bulunuyor. ABD'nin önde gelen teknoloji şirketlerinin açıklayacağı bilançoların yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin ipucu vermesi bekleniyor.
Fed'in faiz kararı bugün piyasaların odağında bulunurken, bankanın politika faizini sabit bırakması bekleniyor. Haziran ayındaki düşük tüketici ve üretici enflasyon verileri, Fed'e enerji sektöründeki aksaklıkların ve enflasyonun yaz boyunca nasıl gelişeceğini değerlendirmek için zaman kazandırıyor.
Fed'in politika metninde ekonomik görünüme yönelik değerlendirmelerde belirgin bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek. Ayrıca basın toplantısında ileriye dönük yönlendirme yapmaktan uzak duran Fed Başkanı Kevin Warsh'un Fed görev grupları çalışmaları ve para politikası duruşuna yönelik aktaracağı bilgiler de yatırımcıların odağında bulunacak.
Para piyasaları temmuz toplantısında faizlerin sabit bırakılacağını fiyatlamasına karşın faiz artışı ihtimali az da olsa masada yer alıyor. Politika faizinin beklentiler dahilinde sabit bırakılması durumunda, eylül veya diğer aylarda faiz artırımı olabileceğine yönelik açıklamalar gelirse bu durum piyasalar tarafından şahin bir duruşun korunduğu şeklinde yorumlanabilir.
Özellikle eylül ayına yönelik sıkı para politikası mesajı verilirse bu mesajın dolar ve tahvil faizlerini desteklemesi bekleniyor. Diğer taraftan sıkı para politikası mesajı verilmemesi durumunda riskli varlıkların bundan pozitif etkilenebileceği öngörülüyor.
Jeopolitik gerginliklerin tekrar artmasının petrol arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,9 artışla 84,5 dolarda seyrediyor.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,61'de, dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 101,3 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu da yatay seyirle 4 bin 28 dolardan işlem görüyor.
Fed toplantısında dikkatler faiz kararından ziyade Warsh'ın vereceği mesajlarda olacak (Foto: AA)
NEW YORK BORSASI KARIŞIK SEYRETTİ
New York borsasında yarı iletken şirketlerinin hisselerindeki düşüşün etkisiyle karışık bir seyir izlendi. Yarı iletken şirketlerinden Micron Technology'nin hisseleri yüzde 8,9, Advanced Micro Devices'ın (AMD) hisseleri yüzde 8,2 ve Applied Materials'ın hisseleri yüzde 7,8 değer kaybetti.
Çip hisselerindeki satışlar, bilançolarını açıklayan bazı şirketlerin hisselerindeki yükselişle dengelendi. Bu şirketlerden Coca-Cola'nın hisseleri, şirketin yıllık gelir ve kar tahminlerini yukarı yönlü revize etmesinin ardından yüzde 5 yükseldi.
ABD'li uçak üreticisi Boeing'in hisseleri, şirketin ikinci çeyrekte beklenenden daha büyük zarar açıklamasına rağmen, beklentilerin üzerinde gerçekleşen serbest nakit akışı sonrası yüzde 4,8 değer kazandı.
Boya üreticisi Sherwin-Williams'ın hisseleri de ikinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aşmasının ardından yüzde 8,3 yükseldi. Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 1,03, S&P 500 endeksi yüzde 0,21 yükselirken, Nasdaq endeksi yüzde 0,22 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
AVRUPA BORSALARI İTALYA HARİÇ YÜKSELDİ
Avrupa borsalarında bilanço sezonuna ilişkin iyimserlik devam ediyor. Şirketlerin bilançolarının genel olarak beklentilerden iyi gelmesi Avrupa piyasalarında risk iştahını destekleyen temel unsur olarak öne çıkıyor.
Unilever ve Safran gibi Avrupa'nın önde gelen şirketlerinin karlarının beklentilerin oldukça üzerinde artması ve şirketlerin yıl sonu bilanço tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi, hisse bazlı hareketleri öne çıkarıyor.
Bu gelişmelerle Unilever'in hisseleri yüzde 8, Safran'ın hisseleri yüzde 2,9 değer kazandı. Bölgede çip üreten şirketlerin hisselerinde ise düşüş hızlandı. ASML'nin hisseleri yüzde 2,9 geriledi.
Mercedes-Benz de Çin pazarındaki zayıflığa rağmen beklentilerin üzerinde kar açıkladı ve hisseleri yüzde 2,9 arttı.
Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,83, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,41 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,63 değer kazanırken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,69 değer kaybetti.
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
ASYA BORSALARI HONG KONG HARİÇ NEGATİF SEYREDİYOR
Asya borsaları, teknoloji hisselerindeki satış baskısının derinleşmesiyle Hong Kong hariç negatif seyrediyor.
SK Hynix'in yılın ikinci çeyreğinde gelirleri yıllık bazda yüzde 257 artarak 79,3 trilyon wona, operasyonel karı yüzde 557 artarak 60,5 trilyon wona çıkmasına karşın bilançosunun beklentileri karşılayamamasının ardından şirketin hisseleri yüzde 17,7 düştü.
Şirketin bilançosunun beklentileri karşılayamaması yapay zeka talebinin hız kaybedebileceğine yönelik endişeleri artırdı. Japon teknoloji şirketleri SoftBank Group'un hisseleri yüzde 8, Tokyo Electron'un hisseleri yüzde 11,2, Kioxia'nın hisseleri yüzde 10,3 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 11,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 yükseldi.
BORSA GÜNÜ DÜŞÜŞLE TAMAMLADI
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,63 değer kaybederek 13.687,86 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,4 yükseldi.
Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 47,3790'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,3940'tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu ve yurt dışında ise Fed'in faiz kararının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
FED'İN MESAJLARI KÜRESEL PİYASALARIN YÖNÜ AÇISINDAN KRİTİK OLACAK
Küresel finans mimarisinde belirleyici konumda bulunan Fed'in çarşamba günü alacağı para politikası kararı, piyasaların en önemli gündem maddesi olarak öne çıkıyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in politika faizini bu toplantıda yüzde 66 ihtimalle sabit bırakacağı öngörülürken bankanın yıl sonuna kadar en az bir faiz artırımına gidebileceğine yönelik beklentiler gücünü koruyor. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon görünümüne yönelik riskleri artırması da bu beklentileri destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Kararın ardından Fed Başkanı Kevin Warsh'un yapacağı sözlü yönlendirmeler ise piyasalar açısından büyük önem taşıyor. Yatırımcılar, Warsh'un yönlendirmelerinde bankanın eylül, ekim ve aralık toplantılarındaki olası adımlarına ilişkin ipuçları arayacak.
Warsh, Fed Başkanı olarak kameraların karşısına geçtiği ilk toplantısında önemli açıklamalarda bulunmuştu.
Warsh, ileriye dönük yönlendirme yapmaktan kaçınırken basın toplantısında birçok kez "fiyat istikrarı" ifadesini kullanmıştı. Ayrıca Warsh, "Fiyat istikrarı hedefimizi gerçekleştirme kapasitesine ve kararlılığına sahibiz, tam olarak yapacağımız şey de budur." değerlendirmesinde bulunmuştu.
AVRUPA'DA ECB'NİN ARDINDAN GÖZLER BOE'DE
Bu gelişmeler, Avrupa tarafında para politikalarının şekillenmesini etkiledi. Geçen hafta Avrupa Merkez Bankası (ECB), 3 temel politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda sabit bıraktı. Karar sonrasında ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan enerji şokunun enflasyona ilişkin tam etkilerinin henüz ortaya çıkmadığını söyledi.
Lagarde, belirli bir faiz patikasına önceden bağlı olmadıklarını dile getirerek, "Faiz kararlarımız gelecek ekonomik ve finansal veriler ışığında enflasyon görünümüne ve bu görünüm etrafındaki risklere, temel enflasyon dinamiklerine ve para politikasının ekonomiye aktarım gücüne ilişkin değerlendirmelerimize dayanacak." diye konuştu.
ECB'nin geçen hafta aldığı faiz kararının ardından gözler, perşembe günü para politikası kararını açıklayacak BoE'ye çevrildi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoE'nin bu toplantıda politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken piyasa beklentileri yıl sonuna kadar bankanın bir faiz artırımına gideceğine işaret ediyor.
Öte yandan İngiltere'de yeni Başbakan Andy Burnham göreve başladı. Burnham, ülke ekonomisini devletin rolünü güçlendirecek yeni bir modelle büyütme hedefini gözetiyor. Yeni Başbakan, ekonomik karar alma gücünün bölgelere yayılması, ülkenin yeniden sanayileştirilmesi ve kamu politikalarının yerli üretimi destekleyecek şekilde kullanılmasını amaçlıyor.
ASYA'DA GÖZLER BOJ'UN KARARINDA
Orta Doğu'daki gelişmelerin dolaylı etkileri Asya ekonomilerinde de hissedilirken Japonya'da enflasyonist baskıların sürmesi ülkede faiz patikasına yönelik beklentilerin şahin kanatta kalmasına neden oluyor.
Japonya'da yıllık enflasyon haziranda yüzde 1,7'ye yükselerek son 6 ayın en yüksek seviyesini gördü. Ülkede hızlanan çekirdek enflasyon da enerji maliyetlerinin ekonominin geneline yansımaya devam ettiğini gösterdi.
Haziran toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 1'e yükselterek 31 yılın en yüksek seviyesine çıkaran BoJ'un cuma günkü toplantısında temkinli duruş sergilemesi bekleniyor. Para piyasalarında, BoJ'un yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapabileceği fiyatlanıyor.
Öte yandan dolar, yen karşısında 40 yılın en yüksek seviyelerinde seyrederken yendeki bu değer kaybı Japon ekonomi yönetiminin karar almasını zorlaştırıyor.
Geçen hafta 164'e yaklaşarak 40 yılın en yüksek seviyelerinde işlem görmeye devam eden dolar/yen paritesi, Japon ekonomi yönetiminin kura müdahale etme ihtimalini masada tutuyor.
Bu gelişmelerle küresel merkez bankalarının bu hafta atacağı adımlar piyasalarda dikkatle izlenecek. Analistler, karar metinleri ve merkez bankası başkanlarının açıklamalarında kullanılacak tonlamanın piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirtiyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
| Saat | Veri / Gelişme | Ülke |
| 14.00 | Haftalık Mortgage Başvuruları | 🇺🇸 ABD |
| 21.00 | Fed Faiz Kararı | 🇺🇸 ABD |
| 21.30 | Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Basın Toplantısı | 🇺🇸 ABD |
Küresel piyasalarda gözler Fed'in faiz kararına çevrildi (Foto: AA)
ABD Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak (Foto: AA)
