Kirada “yüksek ateş” düştü: 4 yılın en sakin dönemi
Konut piyasasında pandemi sonrası başlayan sert kira artışları hız kesiyor. Ocak ayı itibarıyla yıllık kira zam oranı yüzde 33,98’e gerileyerek son 46 ayın en düşük seviyesine indi. Yeni kiracı kira artış oranı ise yüzde 34,2 ile son 52 ayın en sakin dönemine işaret etti.
Artışlar sürse de hız belirgin şekilde düştü. Gözler şimdi dar gelirliyi rahatlatması beklenen "sosyal kiralık konut" projelerinde.
ZAM ORANI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye'de kira artışları, sözleşme yenileme döneminde 12 aylık TÜFE ortalamasına göre yapılıyor. Bu oran yasal tavan niteliği taşıyor.
- 2022'nin ikinci yarısında 12 aylık TÜFE ortalaması %50'yi aştı
- 2022 sonunda %70'in üzerine çıktı
- 10 Haziran 2022 – 1 Temmuz 2024 arasında mevcut kiracılar için %25 zam sınırı uygulandı
- Sınırın sona ermesinin ardından oran %60 seviyesindeydi
- Ocak itibarıyla %33,98'e geriledi
Bu düşüşte enflasyondaki yavaşlama belirleyici oldu.
TCMB VERİSİ: YENİ KİRACI KİRA ENDEKSİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) konut kira piyasasına ilişkin yeni bir gösterge yayımlamaya başladı.
Ocak Ayı Verileri
- Aylık artış: %3,5
- Yıllık nominal artış: %34,2
- Reel artış: %2,7
Bu veri, kira piyasasında artış hızının sert şekilde yavaşladığını ortaya koyuyor.
📊 KİRA ARTIŞLARINDA 5 YILLIK SEYİR
| Dönem | Yıllık Artış Oranı | Not |
|---|---|---|
| 2021 İlk Yarı | %25 | Normal seyir |
| 2022 İkinci Yarı | %143 | Tarihi zirve |
| 2023 Geneli | %100+ | Üç haneli artış |
| 2024 İkinci Yarı | %50-60 | Düşüş başladı |
| 2025 Sonu | %36 | Belirgin yavaşlama |
| 2026 Ocak | %34,2 | 52 ayın en düşük seviyesi |
🏠 100 M² KONUTTA ORTALAMA KİRA (2026 OCAK)
| İl | Ortalama Kira |
|---|---|
| Türkiye | 22.475 TL |
| İstanbul | 36.786 TL |
| Ankara | 21.007 TL |
| İzmir | 25.218 TL |
YAVAŞLAMANIN 5 TEMEL NEDENİ
- Deprem bölgesinde tamamlanan yüz binlerce konut arzı artırdı.
- Deprem sonrası göç edenlerin bir kısmı geri döndü.
- Suriyeli nüfusta geri dönüşler yaşandı.
- Kiracı olmanın maliyeti artınca konut satın alma eğilimi güçlendi.
- Enflasyondaki düşüş, 12 aylık TÜFE ortalamasını aşağı çekti.
GÖZLER "SOSYAL KİRALIK KONUT" PROJESİNDE
Hürriyet'in haberine göre; Kira artış hızındaki yavaşlama, fiyatların erişilebilir seviyeye indiği anlamına gelmiyor. Türkiye, 2025'te OECD ülkeleri arasında en yüksek kira artışı yaşayan ülke konumunda.
Barınma sorununa çözüm için kamu sosyal konut üretimine hız verdi.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından ilk etapta İstanbul'da 15 bin sosyal kiralık konut üretimi planlanıyor.
Sektör temsilcileri, çözüm için:
- Rakamın artırılması
- Modelin ülke geneline yayılması
- Kamu-özel sektör işbirliği geliştirilmesi
gerektiğini vurguluyor.
❓ SIKÇA SORULAN SORULAR
Kira artışı nasıl hesaplanır?
- 12 aylık TÜFE ortalaması esas alınır ve bu oran yasal tavan niteliğindedir.
%25 zam sınırı devam ediyor mu?
- Hayır. 1 Temmuz 2024 itibarıyla uygulama sona erdi.
Reel kira artışı ne demek?
- Enflasyondan arındırılmış artış oranıdır. Ocak ayında reel artış %2,7 oldu.
Kiralar düşecek mi?
- Artış hızı düşüyor ancak nominal olarak kiralar artmaya devam ediyor.
