1999 öncesi emeklilik şartları neler, nasıl emekli olunur? EYT emeklilik için kaç prim günü gerekiyor? 5000 prim günü...

1999 öncesi emeklilik şartları neler, nasıl emekli olunur? EYT emeklilik için kaç prim günü gerekiyor? sorularının cevapları araştırılan konular arasında yer alıyor. Milyonlarca EYT'li dört gözle Aralık ayını bekliyordu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin konu hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Peki, 1999 öncesi emeklilik şartları neler, nasıl emekli olunur? EYT emeklilik için kaç prim günü gerekiyor? 5000 prim günü...

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, "(EYT düzenlemesi) Yaptığımız düzenleme herkesi kapsayan bir düzenleme, sınır koyan bir düzenleme değil. EYT'de yaptığımız düzenleme şartları herkesi kapsayacak. EYT'de 1999 öncesi 5000 prim gün şartını değiştirmiyoruz." açıklamasında bulundu.

1999 ÖNCESİ EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?

Yani 12.5 yıl ve 15 yıl çalışmak emeklilik primi için yetiyor. 09.09.1999 ile 30.04.2008 tarihleri arasında işe giren kadınların 4.500 gün (12.5 yıl) ile emekli olabilmeleri için 58 yaşını tamamlamış, 25 yıldan beri sigortalı olması gerekiyor. Erkeklerde ise yaş şartı 60'a çıkıyor.

KİMLER KAPSAMDA?

8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olup prim ve yıl şartını tamamlayanlara yasayla emeklilik yolunun açılması bekleniyor. Eğer yaş şartı kaldırılır ve ek bir şart da getirilmezse 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan SSK'lılardan işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 gün arasında primi bulunanlar, kadınsa 20, erkek ise 25 yılı tamamlamışsa emekli olabilecek. Emekli Sandığı ve Bağ-Kur'da ise kadınlarda 20 tam yıl (7200 gün), erkeklerde 25 tam yıl (9000 gün) hizmeti tamamlamak yeterli olacak. Prim ve yıl şartlarını tamamlayamayanlar, şartları sağladıklarında emekli aylığına kavuşacak.

YIL ŞARTINDA SON TARİH 8 EYLÜL 2024

EYT'li kadınların tamamı 20 yıllık süreyi doldurmuş durumda. Erkekler için 25 yıllık süre ise 2022'ye göre 1997 yılı ve öncesinde sigortalı olanlar için tamamlanmış durumda. EYT'li erkeklerin tamamı 8 Eylül 2024 tarihinde 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracak. Bu tarihten sonraya ise sadece hâlâ prim günü eksik olanlar kalacak.

PRİM EKSİĞİ VARSA NE YAPILACAK?

Yıl şartını tamamlayıp prim günü eksiği olanlar eğer şartları sağlıyorsa borçlanma da yapabilecek. Borçlanma imkanı sadece askerlik ve doğumlarla sınırlı değil. Doktora veya uzmanlık öğrenim dönemi, avukatlık stajı, yurt dışındaki görev, grev ve lokavtta geçen süreler de borçlanılabiliyor.

Gurbetçiler de yurt dışı borçlanması yapabiliyor. Ancak borçlanma tutarları yeni yılla birlikte asgari ücret artışı oranında artacak. Bu nedenle borçlanmayı bu yıl bitmeden yapanlar avantajlı olacak. Borçlanmanın gerekip gerekmediğini görmek için Aralık ayında düzenlemenin detaylarının açıklanması beklenebilir. Borçlanma yapıp ihtiyacı olmadığını anlayanlar da emekli aylığı bağlanmadan önce başvurup iade alabilir.

NE KADAR ÖDENİYOR?

Doğum ve askerlik borçlanmasında en düşük ve en yüksek tutarlar, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. En az tutar aylık olarak brüt asgari ücretin yüzde 32'si kadar oluyor. Bu da şu an için 2 bin 70 lira 72 kuruş. Yani 1 aylık borçlanma için en az 2 bin 70 lira ödeniyor. En çok da bunun 7.5 katına kadar ödeme yapılabiliyor. Günlük borçlanma tutarı da en düşük 69,02 lira. En çok da günlük 517,68 lira ödenebiliyor.

İHYA DA YAPILABİLİR

Doğum ve askerlik borçlanması primleri tamamlamak için öne çıkarken, Bağ-Kur'lular için 'ihya' formülü de var. Aralarında esnafın da olduğu Bağ-Kur'lulardan prim borcu bulunanlara 2008, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında çıkarılan düzenlemelerle önemli bir imkan sağlandı.