Yüksek faiz artışına devam eden FED eleştirilerin odağında! Ekonomistler de karşı çıktı: Küresel kriz çıkarma peşinde mi?
Aldığı aksiyonlarla küresel para politikalarının şekillenmesinde önemli bir aktör olan FED son yılların en yüksek enflasyonuyla mücadele ederken, "tarihi faiz artırımlarına devam" sinyali vermesi nedeniyle eleştirilerin odağında. BM ve IMF'nin uyarısının ardından FED'in tarihi faiz artırımlarına ekonomistler de karşı çıktı. Prof. Dr. Schafer, "FED, faizi bu kadar yükselttiğinde küresel finansal krizle sonuçlanmıştı" derken Shane Oliver, "Ne yazık ki FED'in bir kriz olana kadar faiz artırma konusunda talihsiz bir eğilimi var." ifadelerini kullandı.
Salgın ve savaş gibi enflasyonda arızi faktörlerin öne çıktığı bir süreçte oldukça "şahin" bir duruş benimseyen ABD Merkez Bankası (FED), bu yılın başından itibaren faiz oranlarını kademeli yükseltti.
Bu anlamda ilk aksiyonunu 16 Mart'taki toplantısında alan Banka, 3 yılı aşkın sürenin ardından 25 baz puanlık faiz artırımına giderek federal fon oranını 0,25-0,50 bandına çıkardı.
Banka, bundan sonraki süreçte gerek sözle yönlendirmeleri gerekse attığı adımlara rağmen enflasyonist baskıların sürmesi karşısında giderek şahinleşti. Bu kapsamda faiz artırım büyüklüğünde de şahinleşen Banka, federal fon oranını mayısta 50 baz puan, haziran, temmuz ve eylülde ise 75'er baz puan yükseltti.
Böylece federal fon oranı 2008'den bu yana en yüksek seviye olan 3,00-3,25 bandına ulaşırken, Banka'nın son toplantısında yetkililerin gelecek dönem projeksiyonları agresif faiz artırımlarının devam edeceğini ortaya koydu.
Federal fonlama oranının yıl sonu için yüzde 4,4 ve 2023 için yüzde 4,6 düzeyinde gerçekleşeceğine işaret eden projeksiyonlar, kasım ve aralık aylarında en az 125 baz puanlık faiz artırımı beklentilerini gündeme getirdi. Mevcut durumda piyasalarda Banka'nın yılın son iki toplantısında 75'er baz puanlık faiz artırımına gitmesine daha yüksek ihtimal veriliyor.
RESESYON UYARILARI GİDEREK ARTIYOR
Birçok ülke merkez bankasının FED'in agresif faiz artırımlarını takip ettiği süreçte, ekonomilerde kırılganlıkların arttığına işaret eden gelişmeler ve zayıf ekonomik verilerin mevcudiyetini koruması nedeniyle resesyon uyarıları da artıyor.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), gelişmiş ülkelerdeki merkez bankalarının faizleri artırmaya devam etmesinin küresel ekonomiyi resesyona ve ardından uzun süreli durgunluğa itme riski taşıdığını belirtti.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva da FED'i politikalarında son derece ihtiyatlı olmaya ve dünyanın geri kalanı üzerindeki etkisine karşı dikkatli olmaya çağırdı.
Uluslararası kurum ve kuruluşların da tepki vermesi ile FED'in politikalarına yönelik tartışmalar yoğunlaşırken, birçok ekonomist tarafından mevcut küresel konjonktürde yeni ekonomi paradigmalarına ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
