Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor! Yarı zamanlı çalışana ikramiye hakkı

Kıdem tazminatı hakkı yasal olarak korumaya alınırken, bu yıl 4 bin 253 lira olan asgari ücret yarı zamanlı çalışılan süreyle orantılı ödenecek.

Yarı zamanlı çalışanların ücret ve haklarının tam süreli çalışana ödenen miktar üzerinden orantılı olarak hesaplanması gerekiyor. İşyerinde emsal işçi yoksa, o iş kolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi esas alınacak. Bu kapsamda çalışanların yıllık izinlerinde de ücret ödenmesi gerekiyor. Kısmi süreli (yarı zamanlı) çalışmaya yönelik sosyal haklar, yasal düzenlemelere ilişkin merak edilen soruların yanıtları şöyle:

1- KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANIN HAKLARI TAM ZAMANLI ÇALIŞANLA AYNI MI?
Yarı zamanlı çalıştırılanlar, tam süreli emsal çalışanlardan farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli çalışanın sigorta yapılması zorunluluğu bulunuyor. Sözleşmesi aylık ücret üzerinden yapıldıysa haftalık çalışma süresi dikkate alınmadan 30 günlük sigortalı bildirilir. Sigortalı bildirimleri çalıştıkları saatlerin güne çevrilmesi sonucunda oluşan prim günleri esas alınarak yapılır. Her bir 7.5 saatlik çalışma 1 gün olarak kabul edilerek, gün kesirleri tam gün olarak alınarak belirlenir. Yarı zamanlı çalışanlara ücret ödemeleri, yeni işe başlayan ve işten ayrılan hizmet erbabına yapılan kıst ücret ödemelerine istisna tam olarak uygulanır.

2- KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANLARIN KIDEM TAZMİNATI HAKKI VAR MI?
Yarı zamanlı çalışanın sözleşmesi feshedildiyse kıdem tazminatı hak kazanır. Kıdem tazminatına esas ücret ortalama günlük kazanç üzerinden hesaplanacak. Bu kapsamda çalışanlar iş sözleşmesinin kısmî süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Yarı zamanlı çalışanlara kıdem hakkını güvence altına almaya yönelik mevzuatta yapılacak düzenleme de bu yıl tamamlanacak. Çalışanın kıdem tazminatına esas ücreti, ortalama günlük kazancı üzerinden hesaplanır.

3- KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMADAN KİMLER YARANRLANABİLİYOR?
Yarı zamanlı çalışma daha çok öğrenci gençler, emekliler, analık izni kullanan kadınlar tarafından tercih ediliyor. Analık izni ve yarı zamanlı çalışma sonrasında ebeveynlerin çocuğu mecburi ilköğretim çağına gelene kadar yarı zamanlı çalışma hakkı bulunuyor. Ebeveynlerden biri çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabiliyor. Bu talep geçerli fesih nedeni sayılmaz. Kısmi çalışan sigortalının ay içindeki prim gün sayısı 20 günden fazla olamıyor.

4- YILLIK İZİN HAKKI TAM SÜRELİ ÇALIŞANLARLA AYNI MI?
Bir yıllık çalışma süresini dolduran kısmi süreli çalışanlar, yıllık ücretli izin hakkından tam süreliler gibi yararlanır. İş Kanunu'nda yıllık izne hak kazanmak için gerilmesi gereken bir yıllık süreyi kesintiye uğratan durumlar olmadan doldurulursa yıllık ücretli izne hak kazanılır. Yıllık izin ücreti de işçinin bir günlük ortalama ücreti üzerinden hesaplanır. Kısmi süreli çalışanın da hafta tatili hakkı bulunuyor.

5- EKSİK GÜNLERİN PRİMİ TAMAMLANMAK ZORUNDA MI?
İsteğe bağlı ya da borçlanma yoluyla eksik prim günlerinin tamamlanması mümkün. İsteğe bağlı sigorta ve borçlanmada günlük asgari ücret ile bunun 7.5 katına kadar prim ödeme imkânı bulunuyor. Ayda 12 gün prim yatıran isteğe bağlı sigorta ile kalan 18 günün primini ödeyebilir. İsteyen eksik günlerini emekliliğe yakın bir tarihte borçlanabilir. İş Kanunu'na göre, kısmi süreli çalıştırılanlar tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamıyor. Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi ücreti ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süre ile orantılı olarak ödenmesi gerekiyor.