Kıdem tazminatı sıfırlanıyor mu? Bu şartlara dikkat

İş yeri değişikliği ve devrinde "kıdem tazminatının sıfırlanması" kaygıların başında geliyor. Kıdem tazminatına esas süre yeni işe başlanan tarih itibarıyla işliyor. Şirket devirlerinde personelin iş sözleşmesi feshedilmiyor, kıdem tazminatı hakkı saklı kalıyor. İş yeri devrinde çalışana bildirim, onayının alınması zorunluluğu bulunmuyor. Eski iş yerinde işe başlanılması durumunda daha önceden çalışılan süre kıdeme hak kazanacak şekilde sona erdiyse karşılıklı uzlaşmayla bu sürenin ihyası mümkün.

İş Kanunu'na göre aynı şirkette çalışan bir personelin farklı zaman dilimlerindeki çalışmaları bütün olarak ele alınıyor. Yargı kararına göre daha önce çalışılan süreler yıllık izne hak kazanmada dikkate alınmak durumunda. Aynı kıdem süresinden birden fazla kıdem ödenmiyor. Çalışan işyeri devredildiği için haklarını kaybedeceği endişesi ile iş sözleşmesini haklı nedenle feshedemez. Bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı talep edemiyor. İşyeri devri fesih niteliğinde olmayıp, devir nedeniyle buna bağlı hakların talep edilmesi imkânı bulunmuyor.

Çalışma hayatında merak edilen bazı soruların yanıtları şöyle:

İşyeri devri nedeniyle iş sözleşmesi feshedilebilir mi?
İşyeri devri işçi veya işveren için haklı fesih nedeni kabul edilmiyor. Devirden sonra iş sözleşmesinin feshedilmesi için geçerli neden ortaya çıkarsa fesih mümkün. Örneğin devir sonrası personelin çalıştığı birim kapatıldıysa sözleşme feshedilebiliyor.

Çalışma koşullarındaki değişikliklerin personele bildirimi zorunlu mu?
İşveren çalışma koşullarında esaslı değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirerek yapabilir. Önemli değişikliklerin çalışana yazılı bildirilmesi gerekiyor. Çalışanın öneriyi kabul etmemesi durumunda işveren geçerli nedeninin bulunduğunu yazılı olarak açıklayarak iş sözleşmesini feshedebilir.

İşyerinin aynı şehirde çok uzak bir yere ya da başka şehre taşınması da haklı fesih nedeni olabilir mi?
Aynı şehirde işyerinin başka bir bölgeye taşınması durumunda da çalışanın yazılı onayına ihtiyaç bulunuyor. Çalışanın birden fazla araçla, uzun saatler yol gitmesi durumunda fesih hakkını kullanabilir.

İş koşullarında değişikliği kabul etmeyen personel kıdem tazminatını alarak ayrılabilir mi?
Çalışanın yazılı onayı olmadan değişikliğe gidilmesi haklı fesih nedeni sayılır. Kıdem tazminatını alarak ayrılma hakkı bulunuyor. Çalışanın altı iş günü içinde olumlu cevap vermemesi durumunda iş koşullarındaki değişiklik talebini kabul etmemiş sayılıyor. Bu kabul etmediğine dair yazılı bir cevap vermesi gerekmiyor. İşverenin bildirim süresini kullanmaması durumunda da ihbar tazminatı ödemesi gerekiyor.

Çalışma koşullarındaki değişiklik kazanılmış hakları etkiler mi?
İş Kanunu'na göre böyle bir değişiklik geçmiş kazanımları etkileyecek şekilde uygulanmaz. Bazı şirketlerde iş sözleşmelerinde personelin başka birimlerde de çalışabileceği ibaresi eklenebiliyor.

İş sözleşmesinde işyeri değişikliğine ilişkin hükümler yer alabilir mi?
Bazı işletmeler iş sözleşmesine işyeri değişikliği, başka bir bölgede çalışmanın taraflarca kabulüne ilişkin hüküm eklenebiliyor. Bu tür uygulamalarda çalışma koşullarını zorlayıcı, mağduriyet yaratıp yaratmadığı da önem taşıyor.

Devir sonrası iş sözleşmesinin feshi durumunda devreden kıdem tazminatından sorumlu mudur?
İş Kanunu'na göre işyeri devrinde kıdem tazminatından her iki işveren de sorumludur. Ancak devreden işverenin sorumluluğu kendi dönemi ve devir, intikal tarihindeki ücretle sınırlıdır. Sözleşmesi kıdeme hak kazanacak şekilde sona eren işçi son ücretine göre hesaplanan kıdem tazminatını son işverenden talep edebileceği gibi devreden işverenin sorumlu olduğu kısmı devir yapan işverenden isteyebilir.

İşyerinin devri durumunda iş sözleşmesinin durumu değişiyor mu?
İşyerinin devri ile beraber iş sözleşmesi sona ermiyor. İşyerinin devri durumunda mevcut iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer.

Devralan işveren devirden önce sona eren iş sözleşmesinden sorumlu mudur?
İşyerinin devriyle birlikte iş sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devir alana geçer. Ancak daha önceden sona eren sözleşmelerden sorumlu tutulması söz konusu değil

Şirket isim değişikliğinde personele tazminat hakkı doğar mı?
İsim değişikliği durumunda çalışan haklarını kaybetme korkusuyla iş sözleşmesini haklı nedenle feshedemez. Feshetmesi durumunda kıdem tazminatı ve bu değişiklik nedeniyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün değil.