2008 ekim ayından itibaren sigortalı olanlar dikkat! Sigortalılıkla ilgili en çok merak edilen sorular ve yanıtları

Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalılık, borçlanma, işe giriş ve çıkış konusunda tüm kesimleri ilgilendiren merak edilen sorulara yanıt verdi. İşte, sigortalılık, borçlanma, fiili hizmet zammı, işe giriş ve çıkışla ilgili bazı soruların yanıtları:

1-ERKEN EMEKLİLİK PRİM BORÇLANMASI NE KADAR, NASIL YAPILIR?

Sigortalı çalışmaya başlanılan tarihe göre değişen asgari prim gün sayısını tamamlayarak emekli olunabilir. Ücretsiz doğum ya da analık süreleri hangi statüde çalışılırsa çalışsın borçlanma yapılarak prim günlerine eklenmesine olanak sağlıyor. Memurların aylıksız izin süreleri, doktora süresi (yurtiçi yurtdışı), yurt dışındaki öğrenim süreleri, , tutukluluk süreleri, sendikalı işçilerin grev ve lokavtta geçen süreleri, hekimlerin fahri asistanlıkla geçen süreleri borçlanma kapsamında yer alıyor.

2-SEÇİMLERDE ADAY OLANLAR, KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANLAR BORÇLANABİLİR Mİ?

Seçimlerde aday olmak için görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden aybaşına kadar açıkta geçirdikleri süreler kapsamda bulunuyor. Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki dönemde kısmi süreli çalıştıkları aylara ait 30 günden eksik süreler için borçlanma mümkün.

3-DOĞUM BORÇLANMASINDA STATÜNÜN ETKİSİ VAR MI?

Kadın çalışanlar, statülerine bakılmaksızın üç çocuk için, her birinde 2'şer yıldan toplam 6 yıla kadar doğum borçlanması yapabilirler. Doğum borçlanması, çocuğun yaşaması şartıyla doğumdan sonra sigorta primi ödenmemiş günler için yapılabilir. İki yıllık süre dolmadan çalışmaya başlayanlar, çalışmaya başladıkları tarihe kadar olan süreyi borçlanabilirler.

4-EMEKLİLİK BORÇLANMASI İÇİN ÖDENECEK PRİM TUTARI NE KADAR?

Günlük borçlanma primi günlük asgari ücretin yüzde 32'si ile bunun 7.5 katı arasında değişen tutarda hesaplanıyor. Bu yıl borçlanmaya gideceklerin ödemeleri gereken günlük asgari prim tutarı 38.16 lira. Sigortalılar günlük 38.16 lira ile 286.20 lira arasında günlük prim ödemek suretiyle borçlanma yapabilirler.

5-YURTDIŞINDA İŞ ÜSTLENEN İŞVERENLERİN ÇALIŞTIRDIĞI TÜRK İŞÇİLERİ SİGORTALI SAYILIRLAR MI?

Yurtdışında iş üstelen işverenlerin çalıştırdıkları Türk işçiler için 4A kapsamında kısa vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanıyor. Yurtdışındaki Türk işçiler uzun vadeli sigortaya tabi olmak isterse Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor.

6- HİZMET AKDİ NEDİR HANGİ ŞARTLARDA OLUŞUR?

Hizmet akdi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli, belirli olmayan süreyle iş görmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmeyi ifade ediyor. Bunun için işverenin gösterdiği yerde belirli ya da belirsiz sürede çalışılması, ücret alınması gerekiyor.

7-PROFESYONEL SPORCULAR SİGORTALI SAYILIRLAR MI?

Gençleri spora teşvik etmek, gelecek vadeden sporculara sahip çıkmak, belli spor branşlarını güçlendirmek için bazı sporculara, kulüpleri tarafından düzenli ödemeler yapılıyor. Sporcularla yapılan sözleşmelerde aylık ödenecek ücretin asgari ücret veya üzerinde belirlenmesi durumunda sigortalı sayılıyorlar.

8- GÜVENLİK KORUCULARI SİGORTALI SAYILIR MI?

Nisan 2017 tarihi itibariyle güvenlik koruculuğu yapanlar ile bu tarihten sonra güvenlik korucusu olarak işe alınanlar sigortalı sayılıyor ve haklarında uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanıyor.

9-İŞKUR KURSİYERLERİ SİGORTALI SAYILIRLAR MI?

Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren sigortalı kabul ediliyor. Bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanıyor.

10- ASKERLİK BORÇLANMASINA HANGİ SÜRELER DÂHİLDİR?

Er veya erbaş olarak silahaltında geçen süreleri, yedek subay okulunda geçen süreleri, Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okuyanların, istekleri dışında, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılmaları halinde, harp okulu veya yüksekokulda geçen süreleri, kendi hesabına okuduktan sonra TSK veya Emniyet mensubu olanların, normal öğrenim süreleri askerlik borçlanması kapsamında bulunuyor.

11-AVUKATLARIN BORÇLANABİLECEĞİ AZAMİ SÜRE NE KADARDIR?

Avukatlar sigortalı olmaksızın ilk altı ay mahkemelerde kalan altı ay da avukat yanında olmak üzere toplam 1 yıllık staj sürelerini gösteren onaylı baro belgesi ve borçlanma talep dilekçesi ile Kuruma başvurmaları halinde bu süreleri borçlanabilir.

12- BORÇLANMADAN VAZGEÇİLMESİ HALİNDE BORÇLANILAN TUTAR İADE ALINABİLİR Mİ?

Aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde herhangi bir sınırlama olmaksızın iade edilir. Yeniden borçlanmak istemesi halinde yeni talep alınarak borç tutarı hesaplanır.

13- İNŞAAT, BALIKÇILIK VE TARIM İŞYERLERİNDE İŞE BAŞLATILACAK SİGORTALILAR KİŞİLERİ İÇİN İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ EN GEÇ NE ZAMAN KURUMA VERİLEBİLİR?

İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi gerekiyor.

14- İLK DEFA İŞYERİ BİLDİRGESİ VERİLEN İŞYERLERİNDE İŞE BAŞLATILACAK SİGORTALILARIN BİLDİRİMİ NE ZAMAN YAPILABİLİR?

Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi veren işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe alınacakların sigortalı işe giriş bildirgesi en geç işyerinin tescil tarihinden itibaren bir ay içinde verilmesi gerekiyor.

15- SİGORTALILARIN KENDİLERİNİ KURUMA BİLDİRMESİ MÜMKÜN MÜDÜR?

4/a kapsamında çalışan sigortalılar, çalışmaya başladıklarını, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı bildirim belgesi ile doğrudan veya internet ya da benzeri ortamda Kuruma bildirebilir.

16- FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMINDAN YARARLANDIRILACAK SİGORTALILAR KİMLERDİR?

Maden ocağı, ateşçilik, yangın söndürme, otomatik fırınlarda pişirme, kimyasal arıtma, alüminyum oksit üretimi, yangın söndürme, yasama organı üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanlar, ceza infaz kurumu müdürü, idare memuru, infaz ve koruma başmemuru, infaz koruma memuru unvanlı kadrolarda çalışanlar başta olmak üzere çok sayıda meslek grubu fiili hizmet süre zammından yararlanıyor.