ABD-İran zirvesinin bir sonraki adresi netleşti: Gelecek hafta Viyana'da

 İranlı yetkili, ABD ile müzakerelerdeki havanın olumlu olduğunu ve savaş isteyenlerin görüşmeleri sabote etmemesi halinde müzakerelerin başarı olasılığının yüksek olduğunu söyledi.

Al Jazeera’ye açıklama yapan ismi açıklanmayan İranlı üst düzey bir yetkili, "Cenevre görüşmelerinde ABD'nin pozisyonu, sahadaki gerçekliğe daha da yaklaştı. Teknik görüşmeler fiilen başladı ve Amerikan tarafıyla hava olumlu. Savaşı ve gerilimi tırmandırmak isteyenlerin görüşmeleri sabote etmemesi koşuluyla, Washington ile başarılı müzakerelerin olasılığı yüksek." ifadelerini kullandı.

ABD medyası, ABD ile İran arasında İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılan nükleer görüşmelerin "olumlu" geçtiğini belirtti.

Amerikan Axios haber platformuna açıklama yapan ve adı açıklanmayan üst düzey  ABD'li bir yetkili, Cenevre'deki görüşmeleri değerlendirdi.

Yetkili, ABD adına Başkan Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump'ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner'in katıldığı görüşmelerin "olumlu" geçtiğini söyledi ancak daha fazla ayrıntı vermedi.

İran-ABD müzakerelerine aracılık yapan Umman'ın Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Cenevre'de yapılan görüşmelerde önemli ilerlemeler sağlandığını ve tarafların ülkeleriyle istişarelerden sonra yeniden bir araya geleceğini açıklamıştı.
 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile müzakerelerde ilerleme sağlandığını, bazı konularda anlaşmaya yakın olduklarını ancak bazı konularda farklılıkların devam ettiğini bildirdi.

Erakçi, ABD ile Cenevre'de yapılan müzakerelerin sona ermesinin ardından İran devlet televizyonuna açıklama yaptı.

Bu müzakere turunda oldukça ciddi konuların ele alındığını aktaran Erakçi, "Bugün, en ciddi ve en uzun müzakerelerimizden birinin gerçekleştiğini söyleyebilirim. Görüşme sabah yaklaşık dört saat, akşam ise iki saat sürdü. Genel olarak, bu uzun ve çok yoğun saatler boyunca iyi ilerleme kaydedildi ve hem nükleer alanda hem de yaptırımlar alanında bir anlaşmanın unsurlarının ciddi bir şekilde incelenmesine başlandı." diye konuştu.

Erakçi, "Bazı konularda, anlaşmaya çok yaklaşıldı. Elbette, doğal olarak hala görüş ayrılıkları mevcut ancak her iki taraf da müzakere yoluyla bir çözüme ulaşmak konusunda geçmişe kıyasla daha ciddi bir yaklaşım sergiliyor." ifadelerini kullandı.

Viyana'da pazartesi gününden itibaren teknik düzeyde görüşmelerin yapılmasının kararlaştırıldığını belirten Erakçi, "Bir sonraki müzakere turunun yakın gelecekte muhtemelen bir haftadan kısa bir süre içinde yapılacağına karar verildi." dedi.

İran ve ABD arasındaki görüşmeler sona erdi. 4. görüşme gelecek hafta Viyana'da olacak.

Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi, ABD-İran arasındaki müzakerelerin 3'üncü turunun sona erdiğini belirterek, "ABD ile İran arasındaki müzakerelerde önemli ilerlemeler kaydedilen bir günü geride bıraktık. İlgili başkentlerdeki istişarelerin ardından müzakerelere kısa süre içinde yeniden başlayacağız. Teknik düzeydeki görüşmeler önümüzdeki hafta Viyana'da yapılacak" dedi.

ABD: İRAN HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRATTI

ABD temsilcisi Witkoff ve Kushner müzakere oturumunda İran'ın kendilerini hayal kırıklığına uğrattığını belirtti.

İranlı üst düzey yetkili yaptığı açıklamada "ABD nükleer ve nükleer olmayan konuları ciddi şekilde ayırırsa anlaşma çerçevesine ulaşmak mümkün olabilir"  ifadelerini kullandı.

İran ile ABD arasında Umman aracılığında Cenevre'de mesaj alışverişiyle dolaylı görüşmeler gerçekleştirildi.

ABD heyeti, yaklaşık 3 saat süren görüşmenin ardından açıklama yapmadan Umman Büyükelçiliği rezidansından ayrıldı.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre görüşmeler, birkaç saatlik aranın ardından yeniden başlayacak.

Cenevre polisi, delegasyonların ayrıldığı sırada rezidansın bulunduğu caddede geniş güvenlik önlemleri alarak bölgeyi trafiğe kapattı.

⁠İRAN İLE ABD ARASINDAKİ MÜZAKERE SÜRECİ
İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran-ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı.

ABD'nin saldırı tehditleri ve devasa askeri yığınağı devam ederken taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı. Daha sonra görüşmeler, 17 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti. Taraflar, görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini bildirmiş ve daha sonra Cenevre'de 26 Şubat'ta yeniden bir araya gelinmesi konusunda anlaşmıştı.

İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor.

Müzakerelerde zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun durumu ve yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları ele alınıyor.

Küresel siyasette tırmanan ABD-İran gerilimi, finans koridorlarında deprem etkisi yarattı. Borsa İstanbul’da düşüş yaşanırken, güvenli liman altına olan talep arttı. Piyasaların Cenevre’den gelecek haberlere kilitlendiği bu kritik süreçte, Ekonomist Tonguç Erbaş A Haber canlı yayınında yatırımcıların merak ettiği tüm detayları masaya yatırdı.

EMTİA PİYASALARINDA "STRES" FİYATLAMASI

Piyasalardaki dalgalanmanın ana merkezini değerlendiren Banu El, "Altındaki seyri herhalde Cenevre'deki görüşmelerin gidişatı ve akşam verilecek mesajlar belirleyecek. Piyasalarda nasıl bir seyir beklemeliyiz?" sorusunu yöneltti. Ekonomist Tonguç Erbaş, "Açık konuşmak gerekirse stresin oluşabileceği fiyatlama daha çok altın, gümüş ve petrol fiyatları gibi gözüküyordu. Özellikle İran-ABD geriliminde altın fiyatlarında 5 bin 200 dolarların altında bir seyir görüyoruz" ifadelerini kullandı. Gümüş ve petrol tarafındaki hareketliliğe de dikkat çeken Erbaş, "Gümüşün 92 dolarlara çıktıktan sonra bugün itibarıyla 86 dolarlarda olması, hatta Brent petrol tarafında 70 doların altına gelen bir fiyatlama var. Piyasalar beklendiği kadar yoğun bir stres fiyatlaması görmüyor" sözleriyle mevcut tabloyu aktardı.

BORSA İSTANBUL VE KÜRESEL GÖRÜŞMELER

Borsa İstanbul'daki hacim ve seyir hakkında bilgi veren Tonguç Erbaş, "Borsa İstanbul tarafında 13 bin 800'ün üstünde, düşük hacimli bir gün geçiriyoruz. Piyasalar hem içeride hem dışarıda aslında bu görüşmenin sonucuna odaklanmaya çalışıyor" açıklamasında bulundu. Amerika’nın bölgedeki askeri hareketliliğine rağmen karmaşadan kaçındığına dair bir görüntü olduğunu belirten Erbaş, "Amerika tarafında, uyguladıkları politikalar içerisinde çok da yoğun bir karmaşanın içine girmek istemeyecekleri gibi genel bir görüntü var" ifadelerini kullandı.

İRAN'IN NÜKLEER AÇIKLAMALARI VE PİYASA BEKLENTİSİ

İran kanadından gelen ılımlı mesajların piyasayı bir nebze sakinleştirdiğini ifade eden Erbaş, "Gün içerisinde İran tarafından açıklamalar geldi. Eğer nükleer üretimin askeri boyutlarda olmaması söz konusuysa, bu konuda bir anlaşmaya gidilebileceği yönünde bir söylem gördük. Bu da piyasaların stres sonrası daha sakin bir sonuç beklemesini sağladı" şeklinde konuştu. Yarın için daha net bir fiyatlama beklendiğini vurgulayan Tonguç Erbaş, "Olası bir anlaşmazlık durumunda iki ülke arasında askeri bir iletişim olacak mı yoksa karşılıklı bir cephe mi oluşturulacak? Bunun piyasada beklentisi şu an düşük ama negatif etkileri görülebilir. Yarın daha net bir piyasa fiyatlaması göreceğiz" sözleriyle değerlendirmesini tamamladı.

İsviçre'nin Cenevre kenti, kritik bir görüşmeye ev sahipliği yapıyor.

ABD ve İran heyetleri, nükleer çatışmadaki düğümü çözmek amacıyla üçüncü kez bir araya geldi. Umman'ın arabuluculuğunda bu hassas süreçte yürütülen, taraflardan gelen açıklamalar krtik görüşmenin yüksek olduğu bir kez daha gözler önünde serdi. Uzmanlar, Cenevre'den gelecek bir çöküşün Orta Doğu'da yeni bir çatışmanın patlamasını tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.

ARAKÇİ'DEN "TÜM SEÇENEKLER MASADA" MESAJI
Müzakere süreci heyetine liderlik eden Dışişleri Bakanı Abbas Arakhçi, Tahran'ın hazırladığı çözüm taslağını Umman aracılığıyla ABD İran raporlarını iletti. Sürece kararlılıklarını vurgulayan Arakçi, "Tüm seçenekler masada, hem savaşa hem de barışa tamamen hazırız" sözleriyle İran'ın duruşunu net bir şekilde ortaya koydu.

ABD KANADINDAN FÜZE KAPASİTESİ ELEŞTİRİSİ
Görüşmeden hemen önce ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran'ın müzakere stratejisine yönelik sert eleştirilerde bulundu. İran'ın elinde bulundurduğu kısa menzilli balistik füzelerin bölgedeki ABD üsleri için büyük bir tehdit oluşturulmasınu savunan Rubio, "İran'ın füze saldırısını tartışmaya açmaması, anlaşmanın varlığına en büyük engeldir" ifadesini kullandı.

Rubio, Tahran'ın füze ve balistik meselelerini masaya getirmesinin strateji sürecini kilitlediğine dikkat çekti.

TRUMP'IN İDDİALARI 
Müzakere süreciyle ilgili olarak Donald Trump'tan dikkat çeken bir iddia geldi. Trump, İran'ın nükleer santrallerine ilişkin "Tahran yönetimi Amerikan topraklarını vuracak füzeler üzerinde çalışıyor" iddiasını gündeme getirdi. 

MÜZAKEREDEN BARIŞ ÇIKACAK MI? 
Cenevre'deki görüşmeler oldukça gergin bir atmosferde devam ederken, ABD'nin bölgedeki askeri yığınakları ve İran'ın "hazırız" mesajları, Orta Doğu'da yeni bir savaş fitilinin ateşlenebileceği endişesini artırıyor. Tüm gözler şimdi gün içinde ABD'nin İran'ın taslağına vereceği yanıta çevrilmiş durumda.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı'na (ISNA) göre, Bekayi, İran ile ABD heyetlerinin Cenevre’de sürdürdüğü üçüncü tur müzakere görüşmeleri öncesi açıklamalarda bulundu.

Bekayi, ülkesinin görüş ve değerlendirmelerini görüşmelerde arabuluculuk yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’ye ayrıntılı şekilde ilettiğini belirterek, görüşmelerin yalnızca nükleer konulara ve yaptırımların kaldırılmasına odaklanacağını kaydetti.

İran müzakere heyetinin görüşmelere tam hazırlık ve ciddiyetle katıldığını vurgulayan Bekayi, çelişkili açıklamaların diplomasinin ilerlemesine fayda sağlamayacağını vurgulayarak, ABD’li yetkililerin açıklamalarını medyaya değil müzakere masasında yapmaları gerektiğini söyledi.

Bekayi ayrıca, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin tıpkı ikinci tur görüşmelerde olduğu gibi üçüncü tur müzakere görüşmelerine de katılacağını hatırlattı.

 ⁠İRAN İLE ABD ARASINDAKİ MÜZAKERE SÜRECİ

İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran-ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı.

ABD'nin saldırı tehditleri ve devasa askeri yığınağı devam ederken taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı. Daha sonra görüşmeler 17 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti. Taraflar görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini bildirmiş ve daha sonra Cenevre'de 26 Şubat'ta yeniden bir araya gelinmesi konusunda anlaşmıştı.

İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor.

Müzakerelerde, zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun durumu ve yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları ele alınıyor.

İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor.

Müzakerelerde, zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun durumu ve yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları ele alınıyor.

Umman Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran arasında Cenevre'de yapılan müzakerelerin üçüncü turunun başladığını bildirdi.

Umman Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ABD ve İran heyetlerinin İsviçre’nin Cenevre kentinde üçüncü tur müzakere için bir araya geldiği belirtildi. ABD heyetinde, Başkan Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner yer alıyor. İran heyetine ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ediyor. Görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülüyor.

İran, Cenevre'deki üçüncü tur nükleer görüşmeler öncesinde Ummanlı arabulucular aracılığıyla ABD'ye bir taslak teklif sundu. İran devlet haber ajansı IRNA'ya göre, belge Washington'ın diplomasiyi sürdürmedeki "ciddiyetini" değerlendirmek için tasarlandı.

IRNA, teklifin içeriğine ilişkin daha fazla ayrıntı vermeden, "Bunu reddetmek, Amerika Birleşik Devletleri'nin diplomasiye gerçekten bağlı olmadığı ve diplomatik duruşunun sadece bir oyun olduğu yönündeki ilk şüpheyi doğrulamak anlamına gelecektir" diye bildirdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile üçüncü tur görüşmeler için Cenevre'ye hareket etmeden önce Hindistan basınına açıklamalarda bulundu. Ülkesinin nükleer faaliyetleriyle ilgili soruları yanıtlamaya ve endişeleri gidermeye hazır olduklarını belirten Arakçi, “Nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkımızdan vazgeçmeye hazır değiliz. Bu bizim tutumumuz ve istediğimiz şeydir. Bu nedenle Cenevre’de üzerinde uzlaşılmış, adil ve dengeli bir çözüme ulaşma imkanı bulunduğuna inanıyorum” ifadelerini kullandı.

Arakçi, geçen hafta yapılan ikinci tur görüşmelerde bazı ilerlemeler kaydettiklerini vurgulayarak, “Bir tür karşılıklı anlayışa varmayı başardık. Sanırım bu anlayış temelinde bir anlaşma, bir mutabakat inşa edebiliriz” diye konuştu.

"FÜZELERİMİZ SAVUNMA NİTELİĞİ TAŞIYOR"
12 gün süren savaştan birçok ders çıkardıklarını ve İran ordusunun göreve öncesinden daha hazır olduğunu aktaran Arakçi, “Biz hem savaş hem de barış seçeneğine tamamen hazırız” dedi.

Arakçi, ABD Başkanı Donald Trump'ın, ‘İran'ın ABD'ye ulaşabilecek füze geliştirdiği’ açıklamasıyla ilgili, “Bence kendisi sahte haberlere kurban gidiyor. Biz böyle füze geliştirmiyoruz. Füze menzilimizi kasıtlı olarak 2 bin kilometreyle sınırlı tuttuk. Bu sadece kendimizi savunmak içindir. Füzelerimiz savunma niteliği taşır. Sadece caydırıcılık amacıyla yapılmıştır ve kendimizi savunmamıza yardımcı olmak için tasarlanmıştır” değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin, İran'ın çevresinde askeri yığınak yapmasına ilişkin ise Arakçi, şunları kaydetti:

“Çevremizde geniş bir askeri varlık oluşturmuş durumdalar. Eğer amaçları bizi tehdit ederek teslim olmamızı sağlamaksa böyle bir şey asla olmayacak. Bu kesin. Bu yıkıcı bir savaş olacak. Böyle bir koşulda, kimse için zafer olmayacaktır. ABD üsleri bölgenin farklı noktalarına dağılmış olduğundan, maalesef tüm bölge bu savaşa sürüklenebilir. Bu çok korkunç bir senaryo. Bunun hakkında konuşmak bile istemiyorum.”

Arakçi, bölgede savaş isteyen tarafın İsrail olduğuna dikkat çekerek, Tel Aviv yönetiminin ABD'yi İran ile savaşa sürüklemeye çalıştığının altını çizdi. Arakçi, “İsrail bunu tek başına yapamaz. Denediler, başarısız oldular. ABD'den yardım istediler. İçinde bulunduğumuz durumun, İsrail'in ABD'yi savaşa çekme planı olduğuna inanıyorum” ifadelerini kullandı.