CANLI | Barış görüşmeleri askıya mı alındı? JD Vance: İran şartlarımızı kabul etmedi

Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar, ABD ve İran'ın Pakistan'da gerçekleştirdiği müzakerelerle ilgili bir yazılı açıklama yayınladı.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in İslamabad'da barış görüşmeleri yapma davetini kabul ettikleri için ABD ve İran'a teşekkür eden Dar, müzakerelerin Pakistan arabuluculuğunda gerçekleştiğini hatırlattı.

Dar, "Pakistan'ın ateşkesin sağlanmasına yönelik çabalarını ve arabuluculuk rolünü takdir ettikleri için her iki tarafa da şükranlarımı sunmak isterim" ifadelerini kullandı.

Taraflara ateşkesi sürdürme çağrısında bulunan Dar, "İki tarafın da tüm bölgede ve ötesinde kalıcı barış ve refahı sağlamak adına bu olumlu ruhu sürdürmesini umut ediyoruz. Tarafların ateşkese olan bağlılıklarını sürdürmeleri elzemdir" dedi.

Dar, Pakistan'ın İran ve ABD arasındaki iletişim ile diyaloğu kolaylaştırmak için bundan sonra da üzerine düşeni yapacağını vurguladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İslamabad'daki müzakerelerin neticeye ulaşmasının ABD'nin "aşırı talepler" ve "hukuk dışı" isteklerde bulunmamasına bağlı olduğunu belirtti.

Bekayi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, İslamabad'daki görüşmelere ilişkin açıklamada bulundu.

Pakistan'da İran heyeti için yoğun ve uzun bir günün geçtiğini ifade eden Bekayi, müzakerelerin ana başlıkları arasında Hürmüz Boğazı, nükleer mesele, savaş tazminatı, yaptırımların kaldırılması, İran ve bölgeye yönelik savaşın tamamen sona erdirilmesi gibi konuların ele alındığını bildirdi.

Bekayi, "Bu diplomatik sürecin başarısı, karşı tarafın ciddiyetine ve iyi niyetine, aşırı taleplerden ve yasa dışı isteklerden kaçınmasına ve İran’ın meşru hak ve çıkarlarını kabul etmesine bağlıdır." ifadelerini kullandı.

İranlı Sözcü, ABD’nin sözünde durmama ve kötü niyetli davranışlarını unutmadıklarını, ABD ve İsrail'in işlediği ağır suçları da affetmeyeceklerini vurguladı.

MÜZAKERELERDE GERGİNLİK YAŞANDI İDDİASI

Öte yandan, Fars Haber Ajansı, İslamabad'daki müzakerelere ilişkin haberinde, Batılı medyada İran ve ABD heyetleri arasındaki görüşmelerde "şiddetli gerginlik" meydana geldiği iddialarının gerçeği yansıtmadığı belirtildi.

Müzakere protokolüne göre, İslamabad'daki görüşmelerin yapıldığı otelde hiçbir medya kuruluşunun bulunmadığı, yalnızca ABD-İran müzakere heyetleri ve Pakistanlı yetkililerin yer aldığı, bu nedenle hiçbir basın mensubunun görüşme sürecini içeriden gözlemleme erişiminin bulunmadığı belirtildi.

Bu yüzden "şiddetli gerginlik", "üyelerin el sıkışması" veya "Tahran’dan yeni bir ismin katılması" gibi yayılan haberlerin doğruyu yansıtmadığı kaydedildi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran'la yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıkladı.

Vance, "21 saattir bu konuyla uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık. Bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız. Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir anlaşmaya varamadan ABD'ye geri dönüyoruz." ifadelerini kullanmıştı.

ABD ile İran’ın Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yürüttüğü müzakerelerin yerel saatle 03:00’e kadar sürdüğü ve Pazar günü devam edeceği bildirildi.   
  
ABD ile İran’ın Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yürüttüğü müzakerelerle ilgili yeni bir gelişme yaşandı. İran basını, müzakerelerin yerel saatle 03:00’e kadar sürdüğünü ve Pazar günü devam edeceğini bildirdi. Ciddi anlaşmazlıkların devam ettiği aktarılırken, görüşmelerin içeriğine ilişkin detay verilmedi. 

ÜÇÜNCÜ AŞAMAYA GİRİLMİŞTİ
  
İran basınında yer alan son haberlerde, İran ve ABD müzakere heyetlerinin Pakistanlı yetkililerin arabuluculuğunda gerçekleştirdiği görüşmelerin üçüncü aşamaya girdiği aktarılmıştı. İranlı kaynaklar, temaslarda ABD’nin "aşırı" taleplerde bulunduğunu ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin anlaşmazlıkların kilit konulardan biri olmayı sürdürdüğünü vurgulamıştı. ABD’li kaynaklar ise süreçte "kritik bir aşamaya" ulaşıldığını ve ana başlığın Hürmüz Boğazı olduğunu aktarmıştı. Kaynaklar ayrıca İran heyetinin görüşmelerde "bir ölçüde esneklik gösterdiğini" öne sürmüştü. ABD basınına konuşan Pakistanlı yetkililer ise görüşmelerin büyük ölçüde olumlu bir atmosferde sürdüğünü ifade etmişti. 

ABD Başkanı Donald Trump, ABD-İran arasında yürütülen müzakerelere ilişkin, "Ne olursa olsun, biz kazanıyoruz. Belki anlaşma yaparlar, belki yapmazlar. ABD açısından bakıldığında, biz kazanıyoruz" dedi.   

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’dan basın mensuplarına İran’la ateşkes sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. İran ile barış görüşmelerinin nasıl gittiğine ilişkin bir soruya sürece ilişkin çok sayıda rapor aldığı ifadeleriyle cevap veren Trump, "Muhtemelen takip ettiğiniz üzere, saatlerdir görüşüyorlar. Ne olacağını göreceğiz. Her halükarda biz kazanıyoruz. Ne olursa olsun biz kazanıyoruz. Belki anlaşma yaparlar, belki yapmazlar. ABD açısından bakıldığında, biz kazanıyoruz" dedi. 

"MAYIN TEMİZLEME GEMİLERİMİZ ORADA"

Trump, "İran ile çok derin müzakereler içindeyiz. Her halükarda biz kazanıyoruz. Onları askeri olarak yendik. Birkaç deniz mayını bıraktılar. Bunlara gemiler için su mayınları deniliyor. Onların tüm deniz araçlarını da alt ettik. Donanmaları 158 gemi kaybetti. 28 mayın gemileri vardı, hepsi batırıldı. Muhtemelen suda birkaç mayın kalmıştır. Mayın temizleme gemilerimiz orada ve bunları temizliyoruz" dedi. 

Kısa açıklaması boyunca ABD’nin savaşı kazandığını defaatle yineleyen Trump, "Onların donanmalarını yendik. Hava kuvvetlerini yendik. Hava savunmalarını yendik. Radarlarını yendik. Liderlerini yendik. Liderlerinin hepsi öldü. Şimdi yapacağımız tek şey Boğaz’ı açmak olacak" dedi. 

TRUMP'TAN ÇİN'E TEHDİT: EĞER YAPMIŞLARSA... 

Trump, Çin’in İran’a silah tedarik etmeye hazırlandığını söyleyen bir basın mensubuna Trump, "Eğer Çin böyle bir şey yaparsa, büyük sorunlarla karşı karşıya kalır" ifadeleriyle cevap verdi. 
               

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’ndan askeri gemilerin geçişine yönelik her türlü girişime sert bir şekilde karşılık verileceğini duyurdu.

İran devlet televizyonu, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamayı (58 numaralı bildiri) yayımladı.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan askeri gemilerin geçişine yönelik her türlü girişime sert bir şekilde karşılık verileceği belirtildi.

Geçiş izninin yalnızca belirli kurallar çerçevesinde sivil gemilere verildiği ifade edilen açıklamada, ABD savaş gemilerinin boğazdan geçtiğine dair haberler yalanlandı.

Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin elinde olduğu kaydedildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme görevine başladığını duyurmuştu. ABD ordusunun açıklamasında, "CENTCOM güçleri, 11 Nisan'da iki ABD Donanması destroyerinin düzenlediği operasyonla Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme çalışmalarına yönelik hazırlıklara başladı." ifadelerine yer verilmişti.​​​​​​​

İran müzakere heyetine yakın bir kaynak CNN’e, ABD’nin boğazla ilgili "kabul edilemez taleplerde" bulunduğunu söylemiş, İran devlet medyası da benzer "anlaşmazlıkları" haber yapmıştı.

İran heyeti, İslamabad'da yapılan ve 3'üncüsü sona eren barış görüşmelerine bir tur daha (4.tur) devam edeceklerini duyurdu. 

İslamabad'da İran, ABD ve Pakistan arasındaki üçlü görüşmelerin sona erdiği, görüşmelere sabah saatlerinde devam edileceği belirtildi.

İran resmi haber ajansı IRNA, Pakistan'ın başkenti İslamabad'daki görüşmelere ilişkin bilgi verdi.

Pakistan'ın arabuluculuğunda gerçekleşen İran ve ABD heyetleri arasındaki müzakerelerin 14 saat sonra sona erdiği ve iki tarafın teknik ekiplerinin, uzmanlar tarafından hazırlanan metinler üzerinde karşılıklı olarak değişim yaptıkları belirtildi.

Bazı anlaşmazlıklara rağmen müzakerelerin devam edeceği kaydedildi.

İran devlet televizyonu, Pakistan'ın tavsiyesi ve her iki tarafın kabulü üzerine müzakerelerin sabah devam edeceğini duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, kameraların karşısına geçerek gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran sorusunda yanıt veren Trump, Hürmüz'den İran'ın gemilerini yok ettiklerini söyledi. Trump, ayrıca Tahran'ın askeri gücüne de değinerek, radarlarının, deniz güçlerinin ve hava güçlerinin olmadığını söyleyerek, liderlerinin hepsini öldürdüklerini söyledi. Trump, "Bütün bunlara bakıldığı zaman gerisi beni ilgilendirmiyor" dedi. 

Dünya diplomasisinin kalbi Pakistan’ın başkenti İslamabad’da atıyor. Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki derin düşmanlığı bitirecek ya da yeni bir savaşın fitilini ateşleyecek tarihi müzakereler, nefes kesen bir diplomatik satranca dönüştü.

A Haber ekranlarına bağlanan Anadolu Ajansı Orta Doğu Haberleri Müdürü Turgut Alp Boyraz, teknik heyetler arasında pazar gününün ilk saatlerine sarkan kritik görüşmelerin tüm perde arkasını deşifre etti. 

MÜZAKERELER İKİNCİ GÜNE SARKTI: "UZAMASI UMUT VERİCİ"

İslamabad’daki görüşmelerin beklenenden daha uzun sürdüğünü ve bunun kritik bir mesaj taşıdığını belirten Anadolu Ajansı Orta Doğu Haberleri Müdürü Turgut Alp Boyraz, "Son gelen bilgiler teknik heyetlerin hala Pakistan'ın başkenti İslamabad'da görüşmeye devam ettiği yönünde. Şu an orada 12.30'u geçti saat. Yani pazar günü oldu, ikinci güne sarkmış durumda. Bu aslında tırnak içerisinde olumluya bir işaret; ne kadar uzun sürerse bu müzakereler, o kadar olumlu gittiği anlamına geliyor." ifadelerini kullandı.

DERİN GÜVEN BUNALIMI: "MASADAYKEN SALDIRIYA UĞRADIK"

Taraflar arasında yıllara dayanan bir güvensizlik duvarı olduğunu hatırlatan Boyraz, "Zaten yeterince taraflar arasında güven bunalımı var. Özellikle İran tarafı Amerikan tarafına hiç güvenmediğini defaatle söylüyor; çünkü 'Müzakere masasındayken iki kez saldırıya uğradık biz, dolayısıyla hiçbir güvenimiz yok' diyor." sözleriyle masadaki gerilimin boyutunu aktardı. 

İRAN’IN ELİNDEKİ DEV KOZ: HÜRMÜZ BOĞAZI

Kırk bir gün öncesine kadar gündemde olmayan Hürmüz Boğazı’nın artık en büyük pazarlık maddesi haline geldiğine dikkat çeken Turgut Alp Boyraz, "İran'ın talebi neydi? Birinci ve başlıca talebi; uranyum zenginleştirmesini durdurmasıydı. Şimdi bunun yanında bir de Hürmüz Boğazı'nın açılması eklenmiş durumda. İran 41 gün önce savaş başlamadan önce elinde olmayan çok büyük bir kozu ele geçirmiş gibi gözüküyor." tespitinde bulundu.

MASADAKİ ŞARTLAR: 100 MİLYAR DOLAR VE SAVAŞ TAZMİNATI

İran tarafının müzakere masasında son derece ağır şartlar ve taleplerle oturduğunu aktaran Boyraz, "İran diyor ki: 'Benim bu Hürmüz Boğazı'nda daha önce olmayan otoritem tanınmalı ve buradan geçecek gemiler benden izin almalı ve ben onlardan vergi almalıyım ve bu da savaş tazminatı işlevi görmeli.' İkinci konu da dondurulmuş fonlar. İran diyor ki: 'Yaklaşık 100 milyar dolar, belki 100 milyar dolardan da fazla benim dondurulmuş param var yurt dışında yaptırım adında. Öncelikle bunları serbest bırakın.'" ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, "İsrail benim liderliğim altında İran'ın terör rejimine ve onun vekillerine karşı mücadeleye devam edecektir" dedi. 

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD-İran arasında Pakistan'da gerçekleştirilen müzakerelerin sonucu belirsizliğini korurken İran-İsrail ilişkilerine ilişkin açıklama yaptı. Netanyahu sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "İsrail benim liderliğim altında İran'ın terör rejimine ve onun vekillerine karşı mücadeleye devam edecektir" dedi. 
  
İsrail Başbakanı, Pakistan'ın başkenti İslamabad'daki görüşmelere ve Lübnan ile gelecek hafta Salı günü ABD'nin başkenti Washington DC'de İsrail-Lübnan ve ABD arasında gerçekleştirilmesi beklenen temaslara değinmedi. 

Dünyanın gözü kulağı İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında yürütülen kritik müzakerelere çevrilmişken, bölgeden endişe verici haberler gelmeye devam ediyor. A Haber muhabiri Ekber Karabağ, Pakistan hattında devam eden ve henüz elle tutulur bir sonucun çıkmadığı görüşmelerdeki son durumu sıcak gelişmelere dayanarak aktardı. 

"MÜZAKERELERDE ELLE TUTULUR BİR SONUÇ YOK"

Görüşmelerin gidişatına dair belirsizliğin sürdüğünü belirten A Haber muhabiri Ekber Karabağ, "İzleyicilerimize şöyle söyleyeyim ki az önce değerli meslektaşım, büyüğüm de belirtti, hala bu görüşmeler devam etmektedir. Bu görüşmelerden elle tutulur bir sonuç elde edilmiş değil." ifadelerini kullandı.

İran medyasının sürece dair olumsuz bir tablo çizdiğini kaydeden Karabağ, "Özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin bazı taleplerinin işte mantık dışı ve abartılı olduğu ve İran tarafının bunları kabul etmesinin mümkün olmayacağı yönünde haberler yapılmaktadır." sözleriyle Tahran’ın tepkisini aktardı.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA NAMLULAR BİRBİRİNE DÖNDÜ

Müzakereleri tıkayan en büyük krizin Hürmüz Boğazı olduğunu vurgulayan Karabağ, "Özellikle düğüm noktası, müzakereleri tıkayan nokta Hürmüz Boğazı. Hürmüz konusunda zaten iki taraf da farklı görüş açısındalar." şeklinde konuştu.

Bölgedeki askeri hareketliliğe değinen deneyimli muhabirimiz, "Eğer işte Amerikan gemileri o bölgeden çekilmeselerdi, 30 dakika verilen uyarının ardından onların vurulacağı ifade edilmişti. Ve o şekilde o gemilerin oradan çekildiği İran tarafından yapılan açıklamalarda belirtildi." diyerek sıcak temasın eşiğinden dönüldüğünü bildirdi.

İRAN DIŞİŞLERİ'NDEN "ATEŞKES İHLALİ" ÇIKIŞI

İran kanadından gelen resmi açıklamaları değerlendiren Karabağ, İran Dışişleri Bakanı İsmail Bekayi’nin, "Ateşkese uyulduğunu ancak gün içinde bu ateşkesin ihlaline yönelik bazı eylemler, bazı hareketler olduğunu ancak yapılan uyarılarla bunun önüne geçildiğini ifade etti." şeklindeki sözlerini paylaştı.

Ancak ABD tarafının bu iddiaları reddettiğini belirten Karabağ, Amerikan gemilerinin bölgede mayın temizleme faaliyetlerine başlayacağı yönündeki karşı iddialara dikkat çekti.

6 MİLYAR DOLARLIK BLOKE PARA KRİZİ

İran’ın müzakere masasına oturmak için öne sürdüğü mali şartları aktaran Karabağ, "İran tarafı bu müzakerelere başlamak için bunu bir ön şart olarak belirlemişti. Özellikle İran, Katar’da bulunan 6 milyar dolar değerindeki parasının serbest bırakılmasını istiyor." bilgisini verdi. 

İran basını,"İslamabad'daki görüşmelerde Hürmüz Boğazı konusunda ciddi anlaşmazlık var. ABD tarafının aşırı talepleri nedeniyle sürecin ilerlemesi engellendi" ifadelerine yer verdi. 

 

 İslamabad'da görüşmeler sona erdi. İran medyası, "Taraflar yazılı metin alışverişine başladı" ifadelerine yer verdi. 

 

Pezeşkiyan, "Pakistan'a gelen İran heyeti, İran'ın çıkarlarının yılmaz bir koruyucusudur ve bu doğrultuda cesurca müzakere edecektir. Müzakerelerin sonucu ne olursa olsun, hükümet halkın yanında yer alacaktır" dedi.

 

 

 

İran basını, ABD ile İran arasında İslamabad’da yapılan müzakerelerde teknik görüşmeler için sürecin bir gün daha uzatılabileceğini ancak henüz nihai bir karar verilmediğini bildirdi.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, İran ile ABD arasında Pakistan'da yapılan görüşmelerin bir gün daha uzatılması ihtimali olduğunu aktardı.

Görüşmelerde genel konuların ilerlediği, bazı teknik görüşmelerin başladığı kaydedildi.

Haberde, “İlk görüşmeler ve istişarelerin ardından, İran ile Amerikan heyetleri arasındaki görüşmeler artık bazı genel konuların ötesine geçerek bazı konularda detaylı ve teknik tartışmalara girdi.” ifadesi kullanıldı.

Buna göre, her iki taraftan uzmanlar bazı konuların detayını inceliyor.

Görüşmelerin bir gün için planlanmış olmasına rağmen, uzman heyet görüşmelerine devam etmek için görüşmelerin bir gün daha uzatılması olasılığı olduğu ancak henüz kesin bir kararın verilmediği vurgulandı.

 

İslamabad’daki barış görüşmelerine ara verildi.

ran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile ABD arasında Pakistan'da devam eden müzakerelere ilişkin, "Müzakerelere katılan İranlı heyetin düzeyi, İran'ın ciddiyetini göstermektedir." dedi.

İran basınına göre, Garibabadi, İran ile ABD arasındaki müzakerelere ilişkin açıklamada bulundu.

"İslamabad'daki müzakerelere katılan İranlı heyetin düzeyi, İran'ın ciddiyetini göstermektedir." diyen Garibabadi, aynı zamanda ülkesinin "her senaryoya ciddi olarak hazır olduğu" konusunda uyarıda bulundu.

Garibabadi ayrıca, İran'ın müzakerelere ilişkin taleplerinin olduğunu ve talep listesinin de oldukça uzun olduğunu belirtti.

Bölgede tansiyon düşmek bilmezken, müzakere masası yeniden kuruldu. A Haber Ankara Temsilcisi Murat Akgün, İslamabad’dan Cenevre’ye uzanan diplomasi koridorundaki son gelişmeleri, İran-ABD hattındaki dondurulmuş varlıklardan nükleer kozlara kadar uzanan o devasa pazarlığın şifrelerini A Haber ekranlarında deşifre etti. Ateş hattındaki sıcak temasın perde arkasında, tarihi bir uzlaşma arayışı mı yoksa yeni bir savaşın ayak sesleri mi var? İşte tüm detaylar...

ÇELİŞKİLİ HABERLERİN GÖLGESİNDE MÜZAKERE MASASI
Müzakerelerin başlangıç aşamasındaki belirsizliğe dikkat çeken Murat Akgün, "Dün geceden beri gelen son notlara baktığımda, İran’ın müzakerelerin başlaması için ön şart olarak öne sürdüğü o dondurulmuş mal varlıklarının serbest bırakılıp bırakılmadığı konusunda defalarca farklı açıklamalar geldi. Bir bakıyorsunuz üst düzey bir yetkili ABD’nin kabul ettiğini söylüyor, ardından başka bir kaynak henüz bir gelişme olmadığını belirtiyor" ifadelerini kullandı. An itibarıyla çelişkili haberlerin adeta bir yağmur gibi yağdığı bir ortamda müzakerelerin başladığını belirten Akgün, "Elimizdeki tek net bilgi, dolaylı aracılar vasıtasıyla bir görüşmenin başlamış olmasıdır. Ancak bu müzakerelerin belli bir noktaya gelmesi için tarafların mutlaka yüz yüze görüşmesi kaçınılmaz bir şarttır" şeklinde konuştu.

İSLAMABAD’DAN CENEVRE’YE UZANAN DİPLOMASİ KORİDORU
Görüşmelerin teknik detaylarına ve formatına dair öngörülerini paylaşan Akgün, Amerikan Başkan Yardımcısı Vance ve İran Meclis Başkanı’nın haftalarca aynı noktada kalmasının mümkün olmadığını vurguladı. Akgün, "İslamabad’da 15-20 gün durup her gün 10 saat müzakere yapılması öngörülen bir durum değil. Beklenen, tarafların ana bir müzakere çerçevesinde anlaşmaya varmasıdır. Şu şartlar yerine getirilirse bunlar yapılacaktır denilerek o ana çerçevenin oluşturulması gerekiyor. Ardından bugün İslamabad’da, yarın Cenevre’de veya başka bir noktada üst düzey olmasa da yetkili isimlerle müzakerelerin devamı sağlanacaktır" sözleriyle sürecin nasıl ilerleyebileceğini aktardı.

DİPLOMASİ BİR UZLAŞMA SANATIDIR: "KAZAN-KAZAN" FORMÜLÜ
Tarafların birbirinden çok farklı beklentilere sahip olduğunu ve makasın şu an çok açık olduğunu ifade eden Murat Akgün, "Diplomasi bir uzlaşma sanatıdır. Her iki tarafın da kendince bir şeyler kazandığı bir süreç olmalıdır ki kamuoyuna dönüp ‘şunu kazandık’ diyebilsinler. Bunun için tarafların bazı taleplerinden vazgeçmesi gerekiyor. Sadece bir tarafın tamamen istediğinin olması bir sonuç doğurmaz" dedi. Akgün, tarihi bir uyarıda bulunarak, "Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya ile öyle bir barış anlaşması yapıldı ki Almanya adeta köşeye sıkıştırıldı ve sonuç 30 sene sonra İkinci Dünya Savaşı oldu. Eğer Ortadoğu’da yeni savaşlar istenmiyorsa, İran’ın bazı isteklerinin karşılanması, ancak İran’ın da her şeyi kendi keyfine bırakamayacağını anlaması gerekir" ifadelerini kullandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN KRİTİK TEKLİF: MONTREÖ SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ
Dünya petrol ihtiyacının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilime değinen Akgün, bu stratejik nokta için somut bir çözüm önerisi sundu. Akgün, "İran’ın ‘Hürmüz’de tek söz bizimdir, istediğimizi yaparız’ tavrının bir karşılığı yok. Hürmüz ile ilgili çok ciddi uluslararası bir çalışma başlatılması gerekiyor. Bunun örneğini İstanbul ve Çanakkale boğazlarından verebiliriz. Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nde her şey kurala bağlıdır. Hürmüz’de de herkesin çıkarlarının korunduğu bir inanca varılması için bir an evvel Montrö benzeri bir uluslararası sözleşmenin gündeme gelmesi gerektiğini düşünüyorum" şeklinde konuştu.


SAVAŞ TAZMİNATI MI YOKSA DONDURULMUŞ VARLIKLAR MI?
İran’ın 3 milyar dolarlık tazminat talebinin ABD kanadında nasıl karşılandığını analiz eden Akgün, "ABD’nin İran’a doğrudan bir ‘savaş tazminatı’ ödemesi, savaşı kaybettiğini ilan etmesi anlamına gelir ki bu kamuoyuna anlatılamaz. Ancak bunun karşılığı olarak Hürmüz’den geçişlerin belli şartlara bağlanması veya dondurulmuş varlıkların çözülmesi masadaki en gerçekçi seçenekler olarak duruyor" ifadelerini kullandı.


PAKİSTAN VE SUUDİ ARABİSTAN HATTINDAKİ ASKERİ RİSK
Son olarak bölgedeki askeri ittifakların genişleme riskine dikkat çeken Akgün, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma anlaşmasının tehlikeli boyutlarını hatırlattı. Akgün, "Pakistan askeri varlığı Suudi Arabistan’da konuşlanıyor, yarın Katar’da da olabilir. Bir İran saldırısında Pakistan askeri ölürse bu durum Pakistan’ın savaşa girmesi riskini beraberinde getirir. Bu yüzden herkesin bu 24-48 saat içinde defalarca yutkunup ona göre davranması hayati önem taşıyor" sözleriyle konuşmasını noktaladı.

ABD basınında yer alan, Amerikan askeri gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği yönündeki iddiaların ardından İran kaynaklarından dikkat çeken ve tansiyonu yükselten açıklamalar geldi.

İranlı yetkililer, ABD’ye ait savaş gemilerinin uyarıldığını ve bunun üzerine geri çekildiğini öne sürdü. Açıklamada ayrıca, “Yaklaşırlarsa vururuz” ifadeleriyle sert bir mesaj verildi.

Öte yandan Fars News Agency’nin aktardığına göre, İran güçleri müzakere heyetine bir ABD savaş gemisinin Füceyre Limanı’ndan Hürmüz Boğazı’na doğru hareket ettiğini bildirdi.

"DEVAM ETMESİ HALİNDE 30 DAKİKA İÇİNDE VURURUZ"

İran’ın, Pakistanlı arabuluculara ilettiği mesajda, söz konusu geminin seyrine devam etmesi halinde “30 dakika içinde vurulacağı” uyarısında bulunulduğu ifade edildi.

Bu karşılıklı açıklamalar, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin hızla tırmandığını gözler önüne serdi.

İRANLI ÜST DÜZEY ASKERİ YETKİLİ, ABD DESTROYERİNİN HÜRMÜZ BOĞAZI'NI GEÇTİĞİ İDDİALARINI YALANLADI

İranlı üst düzey askeri yetkili, ABD destroyerinin Hürmüz Boğazı'nı geçtiğine yönelik iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.

İran basınına göre, askeri yetkili Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerle ilgili açıklama yaptı.

Açıklamada, ABD destroyerinin Hürmüz Boğazı'nı geçtiğine yönelik iddiaların gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

Öte yandan İran'ın yarı resmi haber ajansı Tesnim de İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan ABD destroyerinin "30 dakika içinde" hedef alınacağını ve bunun müzakere sürecini olumsuz etkileyeceğini ilgili taraflara iletmesinin ardından söz konusu geminin geri döndüğü bilgisine yer verdi.​​​​​​​

"Axios" haber sitesi, ABD ile İsrail'in İran'a saldırılarının başlamasından bu yana ilk kez Amerikan donanmasına ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini yazmıştı. Söz konusu geçişin, İran ile koordineli yapılmadığı belirtilmişti.

Reuters’ın haberine göre, denizcilik verileri iki Çinli süper petrol tankerinin cumartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini ortaya koydu.

LSEG verilerine göre, bu tankerler, hafta başında varılan ABD-İran ateşkes anlaşmasından bu yana Orta Doğu Körfezi’nden çıkan ilk gemiler olabilir.

Asya’nın en büyük rafinerisi Sinopec’in ticaret kolu Unipec tarafından kiralanan “Cospearl Lake” ve “He Rong Hai” adlı çok büyük ham petrol tankerlerinin, cumartesi günü İran’ın Larak Adası’nı bypass eden “Hürmüz Geçişi deneme demirleme sahası”ndan giriş ve çıkış yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’a yönelik sert ifadeler kullanarak, Hürmüz Boğazı’nda yürütülen operasyonlara ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu.

Trump, “Yalan haber medyası tüm güvenilirliğini kaybetti, zaten baştan beri de yoktu. Trump takıntıları nedeniyle İran’ın ‘kazandığını’ söylüyorlar ama aslında herkes onların kaybettiğini, hem de büyük kaybettiğini biliyor” ifadelerini kullandı.

İran’ın askeri kapasitesine ilişkin de iddialarda bulunan Trump, ülkenin donanmasının ve hava kuvvetlerinin etkisiz hale getirildiğini, hava savunma sistemlerinin, radarlarının ve füze ile insansız hava aracı üretim tesislerinin büyük ölçüde yok edildiğini öne sürdü.

Trump ayrıca, “İran’ın elinde kalan tek şey, gemilerin deniz mayınlarına çarpma tehdidi. Ancak onların 28 mayın döşeme botunun tamamı da denizin dibinde” dedi.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda yeni bir süreç başlattığını belirten Trump, “Çin, Japonya, Güney Kore, Fransa, Almanya ve daha birçok ülke adına bir iyilik olarak Hürmüz Boğazı’nı temizleme sürecine başlıyoruz” ifadelerini kullandı.

Trump, diğer ülkelerin bu konuda yeterli irade göstermediğini savunarak, buna karşın birçok ülkeye ait boş petrol tankerlerinin ABD’ye yöneldiğini ve burada petrol yüklemeye hazırlandığını da sözlerine ekledi.

ABD ve İran'ın görüşmelerinin ardından ABD-İran-Pakistan 3'lü görüşmeleri başladı. 

Axios haber sitesi, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının başlamasından bu yana ilk kez Amerikan donanmasına ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini yazdı.

Axios'un Amerikalı yetkililere dayandırdığı haberine göre ABD donanmasına ait birkaç gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti.

Söz konusu geçiş, İran ile koordineli yapılmadı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana ilk kez ABD donanmasına ait gemiler boğazdan geçiş yaptı.

HÜRMÜZ BOĞAZI

ABD-İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarına karşılık İran'ın misilleme saldırıları devam ederken İran Silahlı Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nı ABD ve İsrail ile müttefikleriyle bağlantılı gemilerin geçişine kapatmıştı. İran donanması, Boğaz'dan geçmeye çalışan bazı gemileri füze ve silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) vurmuştu.

İran, saldırılara katılmayan bazı ülkelerin gemilerine koordinasyon şartı ile Hürmüz Boğazı'ndan geçiş izni vermişti.

Ayrıca İran, Irak'ın, Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalardan muaf tutulduğunu duyurmuştu.

İran basını, Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 10 geminin geçiş yaptığını belirtmişti.