ABD Başkanı Donald Trump'tan Asya çıkarması! | Çin ve ASEAN'dan yeni ticaret anlaşması

Çin ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), ASEAN-Çin Serbest Ticaret Alanı’nın (ACFTA) geliştirilmiş versiyonu olan 3.0 sürümünü imzaladı. Anlaşma, bölgesel ekonomik dayanıklılığı güçlendirmeyi ve kapsayıcılık ile sürdürülebilirliğe ortak bağlılığı vurgulamayı hedefliyor.

GENİŞLEYEN İŞ BİRLİĞİ RESMİLEŞTİ

Malezya Başbakanı Enver İbrahim’in Facebook hesabında paylaşılan tören videosuna göre, anlaşma ASEAN’ın 47. Zirvesi ve ilgili toplantılarının son gününde imzalandı. Anlaşmanın ardından Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da 28. ASEAN-Çin Zirvesi düzenlendi.

Zirvenin açılış konuşmasında Enver, ASEAN’ın merkezi rolünü ve tüm ülkelerle dostane ilişkileri sürdürme konusundaki kararlılığını övdü. Enver, “Bir gün önce ABD Başkanı Donald Trump ile bir aradaydık, bugün ise Çin ile birlikteyiz. Bu, blok olarak merkezi rolümüzü yansıtıyor” dedi.

Enver, anlaşmanın ekonomik işbirliğinde önemli bir adım olduğunu vurguladı ve “Bu, güven oluşturan istikrarlı bir yaklaşım. Zorlukları birlikte aşmamıza olanak tanıyor.” ifadelerini kullandı.

ÇİN’DEN İŞ BİRLİĞİNE YENİ KAPILAR

Çin Başbakanı Li Qiang, devlet medyası Xinhua’ya yaptığı açıklamada, geliştirilmiş anlaşmanın ikili ekonomik ve ticari iş birliğini genişletmek ve derinleştirmek için yeni fırsatlar sunduğunu belirtti.

Enver ve Li, imza töreni öncesinde düzenlenen ikili görüşmede, otomotiv ve yüksek teknoloji sektörleri başta olmak üzere ticaret ve yatırım iş birliğini ele aldı. Li ayrıca, Kamboçya-Tayland sınırındaki barış çabalarına destek verdiğini ve Myanmar’daki devam eden krizin çözümüne yardımcı olma taahhüdünü dile getirdi.

Bernama haber ajansına göre, nadir toprak elementleri alanında işbirliği olanakları da görüşüldü.

EKONOMİK DAYANIKLILIK VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÖNE ÇIKIYOR

ASEAN-Çin Serbest Ticaret Alanı 3.0, bölgesel ekonomik dayanıklılığı artırmayı, kapsayıcılığı teşvik etmeyi ve sürdürülebilir kalkınmayı ön plana çıkarmayı amaçlıyor. Uzmanlar, anlaşmanın bölgesel iş birliği ve ticaret hacminin artırılmasında kritik bir rol oynayacağını değerlendiriyor.

Tayvan Dışişleri Bakanı Lin Chia-lung, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Güney Kore’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı görüşmede Tayvan’ı “yüzüstü bırakacağından” endişe duymadığını söyledi.

Reuters'ın aktardığına göre Trump, yılın başında göreve geldiğinden bu yana, Pekin’in kendi toprağı olarak gördüğü Tayvan’a yönelik tutumunda dalgalı bir politika izliyor. ABD Başkanı, Şi’nin kendisine görevde olduğu sürece Tayvan’a saldırmayacağı sözünü verdiğini iddia ediyor, ancak aynı zamanda Taipei’ye yönelik yeni bir silah satışını da henüz onaylamış değil.

TAYVAN PAZARLIK KONUSU MU OLACAK?

Washington ile uzun süredir gayriresmî ancak güçlü ilişkiler sürdüren Taipei’deki en büyük endişe, Trump’ın bu hafta APEC zirvesi kapsamında Güney Kore’de Şi ile yapacağı görüşmede, Tayvan’ın çıkarlarını Şi’ye “pazarlık unsuru” olarak sunabileceği ihtimali.

Lin Chia-lung, Trump’ın Tayvan’ı “yüzüstü bırakıp bırakmayacağı” sorulduğunda gazetecilere şu yanıtı verdi:

“Hayır, çünkü Tayvan-ABD ilişkileri son derece istikrarlı.”

Lin, “Güvenlik, ticaret ve diğer tüm alanlarda yakın iş birliği sürüyor.” ifadelerini kullandı.

ABD, Tayvan ile resmi diplomatik ilişkilere sahip olmasa da, yasalar gereği adanın kendisini savunabilmesi için gereken desteği sağlamakla yükümlü. Tayvan meselesi, ABD ile Çin arasındaki ilişkilerde sık sık gerilim konusu oluyor.

SİYASİ GERİLİM YARATMAMAK İÇİN...

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumu, Tayvan’ın katılabildiği az sayıdaki uluslararası platformdan biri. Ancak Tayvan, siyasi gerilim yaratmamak için zirvelere devlet başkanını göndermiyor.

Güney Kore’ye hareket etmeden önce havalimanında konuşan Tayvan’ın APEC temsilcisi ve eski ekonomi bakanı Lin Hsin-i, zirveyi diğer üye ülkelerle “eşit düzeyde iletişim kurmak için iyi bir fırsat” olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Pekin, son beş yılda Tayvan üzerindeki askeri ve diplomatik baskısını artırdı; adanın yakınlarındaki hava ve deniz sahasına düzenli olarak savaş uçakları ve savaş gemileri gönderiyor.

"TAYVAN'IN GELECEĞİNE TAYVAN HALKI KARAR VERECEK"

Salı günü Çin’in Chongqing kentindeki polis yetkilileri, Tayvan’daki iktidar partisi Demokratik İlerici Parti’den milletvekili Puma Shen hakkında “ayrılıkçı faaliyetlere katıldığı” iddiasıyla soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Puma Shen, Threads hesabından yaptığı paylaşımda, “Hiç fark etmez, Tayvan halkı hiçbir şekilde korkmuyor.” ifadelerini kullandı.

Bu adımın büyük ölçüde sembolik olduğu belirtiliyor, zira Çin yasalarının Tayvan üzerinde herhangi bir yargı yetkisi bulunmuyor.

Tayvan hükümeti ise Pekin’in ada üzerinde söz hakkı olmadığını ve Tayvan’ın geleceğine yalnızca Tayvan halkının karar verebileceğini vurguluyor.

Malezya'daki diplomatik temaslarını tamamladıktan sonra, Asya turunun 2'nci ayağı olan Japonya'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Tokyo'daki İmparatorluk Sarayı'nı ziyaret etti. Japonya İmparatoru Naruhito, kapıda karşıladığı Trump ile el sıkışarak, İngilizce olarak "Sizi tekrar gördüğüme sevindim" ifadelerini kullandı.

Daha sonra kameralara poz veren ikili, yaklaşık yarım saatlik basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından saraydan ayrılan Donald Trump, kendisini uğurlayan İmparator Naruhito'yu işaret ederek, "Harika bir adam, harika bir adam" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Japonya İmparatoru Naruhito ile ilk görüşmesini, 2019 yılında ilk başkanlığı döneminde, Japonya'ya yaptığı resmi ziyaret sırasında gerçekleştirmişti. İkilinin görüşmesi 6 yıl aradan sonra yaptıkları ikinci görüşme olarak kayıtlara geçti.

Malezya Başbakanı Enver İbrahim, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) liderlerine, "tehdit yerine diyaloğun, gerilim yerine işbirliğinin" tercih edilmesi çağrısı yaptı.

Enver, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen 47. ASEAN Zirvesi kapsamında liderlere hitap etti.

Geleceğe yönelik işbirlikçi tutumu geliştirme çağrısı yapan Enver, "Tehdit yerine diyaloğu, gerilim yerine işbirliğini savunmayı sürdürüyoruz. Küresel barış ve güvenlik, çok taraflılık ve uluslararası hukuk konusunda duruşumuzu sürdürüyoruz." dedi.

"KUZEY KORE'Yİ DIŞARIDA BIRAKMAMALIYIZ"

ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze planından övgüyle bahseden Enver, ancak bu konuda daha yapacak çok şey olduğunun da altını çizdi.

Enver, Kuzey Kore'nin son dönemde balistik füze fırlatmasından da endişeli olduklarını belirterek, "Gazze'den Ukrayna'ya, Myanmar'a kadar her alanda diyalog çağrısı yaparken, bundan Kuzey Kore'yi dışarıda bırakmamalıyız." diye konuştu.

Güney Çin Denizi'ndeki anlaşmazlığın da ASEAN ve bölgesel ortaklar arasında çözülmesi gerektiğini vurgulayan Enver, dışarıdan yapılacak baskıların gerilimi artırabileceği uyarısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, bazı destekçilerinin üçüncü dönem için başkanlık yolunu açabileceği gerekçesiyle gündeme getirdiği “2028 seçimlerinde başkan yardımcılığına aday olma” önerisini kesin bir dille reddetti.

Tokyo'ya inmeden önce Air Force One uçağında gazetecilere konuşan Trump, “Bunu yapmama yasal olarak izin verilir, evet” dedi ancak şu ifadeleri ekledi:

“Ben bunu yapmam. Bence bu fazla kurnazca olur. Evet, bunu kesinlikle seçenek dışı bırakıyorum çünkü fazla oyunbazca. Halkın bunu beğeneceğini sanmıyorum. Bu doğru olmaz.”

​ABD ANAYASASI NE DİYOR?

ABD Anayasası’nın 22. Değişikliği, bir kişinin üç kez devlet başkanı seçilmesini yasaklıyor. Bazı kişiler, bu yasağı aşmanın yolu olarak Trump’ın başkan yardımcısı adayı olup, seçimi kazanan başkanın istifa etmesiyle görevi devralabileceği fikrini ortaya attı. Ancak bu yaklaşımın yasal olup olmadığı hukukçular arasında tartışmalı.

Güney Kore ve Malezya, savunma alanında stratejik ortaklıklarını geliştirmek için silah sanayisindeki işbirliklerini artırmayı amaçlayan mutabakat zaptı imzaladı.

Yonhap ajansının haberine göre, Güney Kore Savunma Tedarik Programları İdaresinden (DAPA) sorumlu Bakan Seok Jong-gun, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen 47. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi kapsamında Malezya Savunma Bakanı Mohamed Khaled Nordin ile bir araya geldi.

Taraflar, ülkelerinin silah tedarikinde işbirliğini artırmasını, savunma teknolojilerinin geliştirilmesinde ve malzemelerin üretiminde ortak çalışmasını öngören mutabakat zaptına imza attı.

Seok, anlaşmaya ilişkin "(Güney Kore) silah sistemleri ihraç etmenin ötesine geçecek, Malezya'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesine ve silah sanayisinin gelişmesine 'gerçek bir ortak' olarak katkıda bulunacak ve Güneydoğu Asya'da bölgesel barış ve istikrar için çaba gösterecektir." ifadelerini kullandı.

İki ülke geçen hafta da askeri uçaklarının uçuş sertifikalarını karşılıklı olarak tanıma konusunda anlaşmaya varmıştı.

ASEAN

Tayland'ın başkenti Bangkok'ta 1967'de kurulan, Vietnam, Tayland, Singapur, Filipinler, Myanmar, Malezya, Laos, Endonezya, Kamboçya ve Brunei'yi bir araya getiren ASEAN, hükümetler arası işbirliği ve ekonomi diplomasisini amaçlıyor.

3 trilyon dolardan fazla Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) sahip 650 milyondan fazla nüfusu bir araya getiren ASEAN, bölgesel ekonomik ve güvenlik işbirliğini hedefliyor.

 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Güney Kore-ABD arasında ticaret anlaşmasında sona yaklaşıldığını ancak bu anlaşmanın, Başkan Donald Trump'ın bu hafta Güney Kore'ye yapacağı ziyarette nihayete erdirilmesini beklemediklerini duyurdu.

Bessent, Malezya'dan Japonya'ya seyahat eden Trump'ın uçağında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Trump'ın bu haftaki ziyaretinde, Güney Kore ile bir ticaret anlaşmasına varılıp varılmayacağı sorusuna Bessent, "Üzerinde çalışılması gereken çok detay var, çok karmaşık bir anlaşma. Sona yakın olduğumuzu düşünüyorum." ifadesini kullandı.

Bessent, bu gelişmelere rağmen anlaşmanın Trump'ın çarşamba günü Güney Kore'ye yapacağı ziyarete yetişmesini beklemediklerini kaydetti.

Trump'ın Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi kapsamında çarşamba günü Busan'da Güney Koreli mevkidaşı Lee Jae Myung ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Çin devlet medyası, H-6K tipi bombardıman uçaklarının son günlerde Tayvan yakınlarında “çatışma simülasyonu” tatbikatı gerçekleştirdiğini açıkladı. Tatbikat haberi, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu hafta Güney Kore’de yapacağı görüşme öncesinde servis edildi. Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin’in bu açıklamasını “propaganda amaçlı bir gözdağı operasyonu” olarak nitelendirdi.

Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin’in her gün savaş uçakları ve donanma unsurlarını ada çevresinde konuşlandırdığını ancak son günlerde olağanüstü bir hareketlilik gözlemlenmediğini bildirdi. Çin Merkez Televizyonu’nun askeri kanalı, Doğu Cephesi Komutanlığı’na bağlı birliklerin “hava ablukası ve hassas vuruş kabiliyetlerini” test etmeye yönelik tatbikat gerçekleştirdiğini belirtti.

Açıklamada “Çok sayıda J-10 savaş uçağı hedef hava sahasına taarruz formasyonunda girdi, H-6K bombardıman uçakları ise Tayvan çevresindeki hava ve deniz sahasında simülasyonlu karşı saldırı tatbikatı gerçekleştirdi” denildi.

H-6K, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip stratejik bir bombardıman uçağı olarak biliniyor.

“AMAÇ TAYVAN’I KORKUTMAK”

Tayvan Savunma Bakanlığı, bu tatbikat haberini şöyle değerlendirdi:

“Bu açıkça, halkı korkutmaya yönelik bir kamuoyu operasyonudur. Halkımızı bu tür bilişsel saldırılar karşısında birlik olmaya, özgürlüğü ve demokrasimizi savunmaya çağırıyoruz.”

Çin Savunma Bakanlığı ise yorum taleplerine yanıt vermedi.

Pazartesi günü yayımlanan günlük faaliyet raporuna göre Tayvan, son 24 saatte Çin’e ait yalnızca dört askeri hava aracı tespit etti; bunlardan üçü Tayvan Boğazı’nda, biri ise adanın güneybatısında uçtu.

Çin devlet televizyonu, söz konusu tatbikatları “ulusal egemenlik ve toprak bütünlüğünü somut eylemlerle savunma” şeklinde tanımladı ve bombaların bırakıldığı görüntüler yayınladı.

TRUMP-Şİ GÖRÜŞMESİ

ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Güney Kore’de düzenlenecek bölgesel zirvede bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmede iki ülke arasındaki ticaret geriliminin ele alınacağı bildirildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazar günü yaptığı açıklamada Tayvan’ın bu görüşmeler nedeniyle endişelenmemesi gerektiğini söyledi.

Tayvan, uzun yıllardır ABD’nin resmi olmayan ancak güçlü desteğine sahip. Washington, diplomatik tanıma olmamasına rağmen yasa gereği Tayvan’a savunma kapasitesini güçlendirecek askeri destek sağlamakla yükümlü.

Geçtiğimiz cumartesi günü üst düzey bir Çinli yetkili, İkinci Dünya Savaşı sonrası Japonya’dan Çin’e devredilişinin 80. yılı vesilesiyle “barışçıl birleşme” çağrısını yineledi.

Tayvan lideri Lai Ching-te ise hafta sonu katıldığı bir YouTube yayınında, barışın ancak caydırıcılık gücüyle korunabileceğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Barış ideallerimiz var, ancak bir kağıt üzerindeki anlaşmanın barışı sağlayacağı yönünde hayallere kapılamayız.”

Pekin, Lai’yi “bölücü” olarak nitelendirerek diyalog tekliflerini reddetmişti. Lai ise Tayvan’ın geleceğine yalnızca Tayvan halkının karar verebileceğini söylüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Asya turu kapsamında Tokyo’ya hareket etti. Yeni Başbakan Sanae Takaichi ile yapacağı görüşmede savunma ve ticaret anlaşmaları masada olacak.

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü Japonya’nın başkenti Tokyo’ya hareket etti. Trump, burada Japon İmparatoru Naruhito ve geçtiğimiz hafta göreve gelen Japonya’nın ilk kadın başbakanı Sanae Takaichi ile görüşecek. Ziyaret, ticaret anlaşmaları, yatırımlar ve savunma alanında iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen Asya turunun kritik ayağı olarak görülüyor.

Trump, ocak ayında göreve geldiğinden bu yana en uzun yurtdışı seyahatini gerçekleştiriyor. Malezya’daki ilk durakta Güneydoğu Asya ülkeleriyle bir dizi ticaret anlaşması imzalayan Trump, ayrıca Tayland ile Kamboçya arasında ateşkes anlaşmasının imzalanmasına öncülük etti.

Ziyaretin Perşembe günü Güney Kore’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapılması beklenen zirveyle sona ermesi planlanıyor. Dünya ekonomisinin iki devi olan ABD ve Çin’den müzakere heyetleri, yeni bir ticaret savaşının önüne geçmek için yoğun görüşmeler yürütüyor.

JAPONYA’DAN 550 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM SÖZÜ

Trump, Japonya’dan ithal ürünlere yönelik cezai vergilerin hafifletilmesi karşılığında 550 milyar dolarlık yatırım taahhüdü aldı. Başbakan Takaichi’nin ise bu taahhüdü genişleterek ABD’den pick-up kamyonetleri, soya fasulyesi ve doğal gaz satın almayı teklif etmesi bekleniyor.

Trump, Japonya’ya hareketinden kısa süre önce Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

“Malezya’dan ayrılıyorum. Muhteşem ve çok dinamik bir ülke. Büyük ticaret anlaşmaları ve nadir toprak elementleri anlaşması imzaladık. En önemlisi, Tayland ve Kamboçya arasında barış anlaşmasını tamamladık. SAVAŞ YOK! Milyonlarca hayat kurtuldu. Şimdi Japonya’ya gidiyoruz!”

 

TOKYO’DA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ARTIRILDI

Trump’ın gelişi öncesinde Tokyo genelinde binlerce polis konuşlandırıldı. ABD Büyükelçiliği önünde bıçaklı bir kişinin cuma günü gözaltına alınması ve Şinjuku’da Trump karşıtı protesto planları başkenti alarma geçirdi.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile Japon mevkidaşı Ryosei Akazawa’nın, temmuz ayında üzerinde uzlaşılan gümrük anlaşmasını ele almak üzere pazartesi günü çalışma yemeğinde bir araya gelmesi planlanıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent’in de Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ile ilk görüşmesini gerçekleştirmesi bekleniyor.

İMPARATORLUK SARAYINDA RESMî TÖREN

Trump’ın Japonya’daki ilk resmi programı, Tokyo’nun merkezindeki İmparatorluk Sarayı’nda İmparator Naruhito ile yapacağı görüşme olacak. Trump, Naruhito’nun 2019’da tahta çıkışının ardından kendisiyle görüşen ilk yabancı lider olmuştu. İmparatorun rolü sembolik olsa da asıl diplomatik görüşmeler salı günü Başbakan Takaichi ile yapılacak.

Takaichi, eski Başbakan Şinzo Abe’nin yakın müttefiki olarak tanınıyor. Abe ile Trump, ilk döneminde golf sahasında uzun saatler geçirerek güçlü bir kişisel bağ kurmuştu. Trump, cumartesi günü basına verdiği demeçte Takaichi için “Harika biri… Çok yakında görüşeceğiz. Çok dost canlısı. Abe’nin çok yakın bir dostuydu ve biliyorsunuz, o benim favorilerimden biriydi” ifadelerini kullandı.

Görüşmenin, Trump’ın Abe ile altı yıl önce buluştuğu Akasaka Sarayı’nda askeri törenle başlaması bekleniyor.

SAVUNMA VE GÜVENLİK GÜNDEMİN ZİRVESİNDE

Başbakan Takaichi’nin, ABD’ye Japonya’nın savunma kapasitesini artırmaya kararlı olduğunu iletmesi bekleniyor. Geçtiğimiz cuma günü parlamentoda konuşan Takaichi, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Japonya’nın en büyük savunma programını hızlandıracağını açıkladı.

ABD, Japonya’nın yeterli savunma harcaması yapmadığını defalarca eleştirmişti. Japonya, yurt dışındaki en büyük Amerikan askeri varlığına ev sahipliği yapıyor.

Washington merkezli NMV Consulting’den Japonya uzmanı ve eski ABD diplomatı Kevin Maher şöyle değerlendirdi:

“Bölgedeki statükonun zorla veya baskıyla değiştirilme girişimlerine karşı birlikte durduklarına dair net bir mesaj verilmesi faydalı olacaktır.”

Ancak Reuters’a konuşan kaynaklar, Takaichi’nin siyasi zayıflığı ve parlamentoda çoğunluğa sahip olmaması nedeniyle savunma harcamalarını Trump’ın talep ettiği seviyeye çıkarmakta zorlanabileceğini belirtiyor.

Japonya hükümeti, savunma bütçesini GSYİH’nin yüzde 2’sine çıkarma planını hızlandırmayı kabul etti. Ancak daha fazla artış için parlamentodan onay alınması gerekiyor. Koalisyon hükümeti alt mecliste çoğunluğa ulaşmak için iki sandalyeye ihtiyaç duyuyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan ile Afganistan arasındaki gerilimin çok hızlı bir şekilde çözülmesini sağlayacağını söyledi.

47. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) zirvesi marjında Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da bulunan Trump, iki ülke arasındaki ilişkilere yönelik değerlendirmelerde bulundu.

Trump, "Pakistan ile Afganistan'ın (müzakerelere) başladığını duydum. Fakat bunun çok çabuk çözülmesini sağlayacağım." ifadelerini kullanarak Pakistanlı liderlerin "harika insanlar" olduğunu söyledi.

PAKİSTAN İLE AFGANİSTAN ARASINDAKİ GERİLİM

Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan sınır çatışmalarının ardından 15 Ekim'de duyurulan 48 saatlik ateşkes, taraflar arasında Türkiye ve Katar'ın desteğiyle Katar'ın başkenti Doha'da yapılan müzakerelerin sonuna kadar uzatılmıştı.

Doha'daki görüşmelere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın'ın da katılmıştı.

Görüşmelerin ana gündemini "mevcut ateşkesin uzatılması ve son dönemde yaşanan sınır çatışmalarının çözüme kavuşturulması" oluşturmuş ve taraflar anlaşmaya varmıştı.

Doha'da 14 saat süren müzakerelerin ardından ateşkesin detaylarını çalışacak teknik komitenin ilk toplantısının İstanbul'da yapılması kararlaştırılmıştı.

Pakistan basınına göre, Pakistan ve Afganistan heyetleri dün bu amaçla İstanbul'da bir araya gelmişti.

İstanbul'daki görüşmelere ilişkin resmi makamlardan ise açıklama yapılmamıştı.

Malezya Başbakanı Enver İbrahim ile ABD Başkanı Donald Trump, ikili ilişkileri "kapsamlı stratejik ortaklık" seviyesine yükselten anlaşmaya imza attı.

Malezya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Kuala Lumpur'da düzenlenen 47. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi kapsamında Trump ve Enver'in görüştüğü bildirildi.

Açıklamada, iki liderin ilişkileri "kapsamlı stratejik ortaklık" seviyesine yükselten anlaşmayı imzaladığı belirtilerek, bunun ülkeler arasındaki işbirliğinin "kalıcı göstergesi" olduğuna dikkati çekildi.

ABD'nin Malezya'nın en büyük ticaret ortakları ve en önde gelen yatırımcıları arasında yer aldığına işaret edilen açıklamada, 2024'te iki ülke arasındaki toplam ticaret hacminin 71 milyar dolar olarak kaydedildiği aktarıldı.

ABD VE MALEZYA'DAN TİCARET ANLAŞMASI

Taraflar, kritik mineraller ve nadir toprak elementleri alanında karşılıklı ticaret anlaşması da imzaladı.

ABD-Malezya Karşılıklı Ticaret Anlaşması Ortak Bildirisine göre, Malezya, ABD'ye kritik mineraller ve nadir toprak elementleri ihracatında kısıtlama veya kota uygulamaktan kaçınacak.

İki ülke arasındaki ticari anlaşmalar arasında 30 uçak alımı ve ek 30 uçak seçeneği, yarı iletken ve uzay-havacılık bileşenleriyle veri merkezi ekipmanlarının alımı, yıllık 5 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz alımı ve kömür ile telekomünikasyon ürünleri alımları bulunuyor.

Trump, göreve başlamasından bu yana bölgeye yaptığı ilk ziyaret çerçevesinde Malezya, Japonya ve Güney Kore'yi kapsayan 5 günlük geziye başladı.

ABD ve Çin heyetleri, Malezya'daki müzakerelerin  ardından karşılıklı tarife artışlarıyla tırmanan ticaret geriliminin çözümü için ön çerçevede anlaşmaya vardıklarını bildirdi.

 ABD ve Çin yetkilileri, iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerini yeniden dengelemek ve mevcut gerilimleri yönetmek amacıyla kapsamlı görüşmeler yürüttü. Taraflar, hem önceden alınmış kararların uygulanması hem de gelecekteki sorunların çözüme kavuşturulması konusunda ilerleme kaydetti.

ABD: ÇİN’İN NADİR TOPRAK KISITLAMALARINDA ERTELEME MÜMKÜN

ABD Hazine Bakanlığı’ndan Bessent, NBC’ye verdiği röportajda, Çin’in nadir topraklar üzerindeki kısıtlamalarını ertelemenin mümkün olacağını belirtti. Bessent, “Bu konuda nihai kararları Başkan Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping verecek. Ancak daha dengeli bir ticaret tartışması yapabileceğiz ve Çin mallarına %100 tarife uygulanmasının önüne geçilebilecek” dedi.

Bessent ayrıca, Çin’in ticaret anlaşması yapmaya hazır olduğunu ve iki tarafın sorunları yapıcı bir şekilde ele alma konusunda istekli olduğunu vurguladı.

ÇİN’DEN EŞİT DİYALOG VE KONSÜLTASYON ÇAĞRISI

Çin Başbakan Yardımcısı He, Xinhua’ya yaptığı açıklamada, ABD ve Çin’in birbirlerinin kaygılarını eşit diyalog ve istişare yoluyla uygun şekilde ele alması gerektiğini söyledi. He, ayrıca “Varılan mutabakatı birlikte uygulamalıyız” ifadelerini kullandı ve iki ülkenin “ortada buluşmasını” umduğunu belirtti.

ÇİN TİCARET HEYETİ: SORUNLAR DERİNLEMESİNE GÖRÜŞÜLDÜ

Çin’in başlıca ticaret müzakerecisi Li, ABD ile yapılan görüşmelerin kapsamlı ve samimi olduğunu açıkladı. Li, şunları belirtti:

Taraflar, mevcut sorunları uygun şekilde ele alacak çözümleri görüştü.

Çin, kendi çıkarlarını koruma konusunda kararlı.

301 liman ücretleri, ihracat kontrolleri, tarifeler ve ticaretin genişletilmesi konuları detaylı şekilde konuşuldu.

Fentanil konusuna da görüşmelerde yer verildi.

Görüşmeler sırasında ABD-Çin ticaret ilişkilerindeki son aylardaki dalgalanmalar ele alındı ve bunların önlenmesi hedeflendi.

Taraflar arasındaki iletişimin güçlendirilmesi konusunda uzlaşıya varıldı.

Li, iki tarafın “sorunları derinlemesine ve açık bir şekilde tartıştığını” ve Çin’in ticaret ilişkilerinde istikrarlı bir ortam görmek istediğini vurguladı.

GELECEK ADIMLAR VE ANLAŞMALARIN ÇERÇEVESİ

Görüşmelerin ön çerçevesi, tarafların birbirlerinin kaygılarını dikkate alarak daha dengeli bir ticaret ilişkisi kurma iradesi üzerine kuruldu. Çin ve ABD, hem var olan mutabakatların uygulanması hem de gelecekteki anlaşmazlıkların önüne geçmek için iletişimi artırma konusunda hemfikir.

Bessent’in açıklamalarına göre, Trump ve Şi Cinping’in alacağı nihai kararlarla, nadir topraklar kısıtlamaları, tarifeler ve ticaretin genişletilmesi gibi kritik alanlarda önemli adımlar atılması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Asya turunun ilk durağı olan Malezya’da, Tayland ile Kamboçya arasında imzalanan ateşkes anlaşmasına ortak imzacı olarak katıldı.

Anlaşma, bu yıl yaşanan kanlı sınır çatışmalarının ardından, Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul ve Kamboçya Başbakanı Hun Manet tarafından, Trump ve Malezya Başbakanı Enver İbrahim’in huzurunda imzalandı.

18 KAMBOÇYALI ESİR SERBEST BIRAKILACAK

Kamboçya Dışişleri Bakanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre anlaşma kapsamında, insani gerekçelerle 18 Kamboçyalı savaş esiri serbest bırakılacak.

İki komşu ülke, Trump'ın da arabuluculuk yaptığı ilk ateşkesi Temmuz ayı sonunda kabul etmişti. Ancak o tarihten bu yana taraflar birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçlamaya devam ediyordu.

Malezya’ya giderken açıklama yapan Trump, “Kamboçya ve Tayland arasında gururla arabuluculuk yaptığım büyük bir barış anlaşması…” ifadelerini kullandı.

İmza töreninde konuşan Trump, süreci “tarihi bir adım” sözleriyle nitelendirdi ve hem Anutin’i hem de Hun Manet’i anlaşmaya vardıkları için tebrik etti.

"ARTIK İHLALLER SON BULMALI"

Ancak analistlere göre, iki Güneydoğu Asya ülkesi arasında nihai ve kapsamlı bir barış anlaşmasına henüz varılmış değil.

ASEAN adına müzakerelerde aktif rol alan Malezya Dışişleri Bakanı Muhammed Hasan, yeni anlaşmanın sınır bölgelerine bölgesel gözlemciler yerleştirilmesini içerdiğini belirtti.

Hasan, “28 Temmuz’dan sonra ateşkes yürürlükte olmasına rağmen bazı küçük ihlaller yaşandı. Artık bu ihlaller tamamen son bulmalı” dedi.

Bakan ayrıca, “Her iki ülke ilgili bölgelerden ağır silahlarını çekmeli. İkinci olarak, her iki taraf da sınır hatlarına yerleştirilen mayınları temizlemek, çıkarmak ve imha etmek için adım atmalı” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın uçağının Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'a iniş yaptığı sıralarda çok sayıda vicdan sahipleri, İsrail'in Gazze Şeridi'nde gerçekleştirdiği soykırımı kınadı. 

"Özgür Filsitin" solganları atan grup, Trump'tan Gazze Şeridi'nde ateşkesi sağlamasını, insani yardımın bölgeye ulaştırılmasını ve Filistin Devleti'nin tanınmasını talep etti.

ABD'nin İsrail'e silah sevkiyatını durdurması gerektiğini haykırdı.

Trump'ın Asean Zirvesi kapsamında ana gündem maddelerinin yatırım anlaşmaları, Güney Çin denizindeki gerginlikler ve Tayvan'ın geleceği ele alınması bekleniyor. 

ABD Başkanı Donald Trump, Asean Zirvesi'nin ilk durağı Malezya'da temaslarını sürdürmesi ve zirve kapsamında konuşma yapması bekleniyor. Trump'ın Asya turunda Çin Devlet Başkanı Şi Çinging ile görüşecek. 
 

ABD Başkanı Donald Trump, Asean Zirvesi'ne (Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği) katılmak üzere uçağı Malezya'ya iniş yaptı. Trump'ı Malezya Başbakanı Enver İbrahim karşıladı.