CANLI | ABD ve İran anlaşabilecek mi? Trump erteledi İsrail saldırı hazırlığında
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu'daki bazı ülkelerin İran'la sürdürdüğü görüşmelerde anlaşmaya yaklaştıklarını kaydederek, "(İran'a yeni saldırı) Bunu bir süreliğine erteledim; umarım sonsuza kadar olur, ama muhtemelen sadece bir süreliğine." dedi. İsrail'de ise son 24 saatte ikinci kez toplanan güvenlik kabinesinde İran'a saldırı olasılığı görüşüldü.
ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırılar sonrası tarafların ulaştığı ateşkes, her an bozulma tehdidiyle karşı karşıya.
Ateşkesin 6. haftasında taraflar, nükleer silahlar, uranyum stoku, Hürmüz Boğazı krizi, savaş tazminatı ödemek konuşarında henüz bir uzlaşıya varamazken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'a dün başlatmayı planladıkları saldırıyı ertelediklerini duyurdu.
İsrail işgal güçleri Lübnan'a saldırılarını sürdürürken, katillerin kabinesi, İran'a saldırıların olasılığını tartışmak için 2. kez toplandı.
İŞTE ORTA DOĞU'DAN ANBEAN YAŞANANLAR
CANLI ANLATIM
TAHRAN’DAN İLK DEĞERLENDİRME: “3 GÜNDE ANLAŞMA ZOR”
A Haber canlı yayınında konuşan muhabir Ekber Karabağ, Trump’ın verdiği üç günlük sürede İran ile ABD arasında kapsamlı bir uzlaşının sağlanmasının oldukça zor göründüğünü belirtti.
Karabağ, “Trump’ın İran’la bu iki üç günlük süre içinde anlaşmasının oldukça zor olduğunu ifade edebilirim” sözleriyle mevcut atmosferi özetledi.
Tahran kulislerinde, Washington’un baskıyı artırdığı ancak müzakerelerin beklenen düzeyde ilerlemediği konuşuluyor.
KÖRFEZ ÜLKELERİ DEVREYE GİRDİ! TRUMP SALDIRIYI ERTELEDİ
Bölgedeki en dikkat çekici gelişmelerden biri ise Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin devreye girmesi oldu.
Ekber Karabağ, Donald Trump’ın İran’a yönelik planlanan saldırıyı özellikle Körfez ülkelerinin talebi üzerine ertelediğini aktararak, “ABD Başkanı Donald Trump özellikle bölge ülkelerinden Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin talebi üzerine İran’a karşı saldırmayı planladığı operasyonu ertelediğini duyurdu” ifadelerini kullandı.
Körfez ülkelerinin Washington’a yaptığı çağrının temelinde ise İran’dan gelen sert tehditlerin bulunduğu belirtiliyor.
İRAN’DAN KRİTİK TEHDİT: “ALTYAPILARI VURURUZ”
İran cephesi, olası bir Amerikan saldırısına karşı yalnızca askeri değil, ekonomik ve teknolojik hedefleri de vurabileceği mesajını verdi.
Tahran yönetimi, bölgede bulunan altyapı sistemlerinin ve özellikle internet ağlarının hedef alınabileceğini açıkladı. İran’ın, Körfez’den geçen kritik internet kablolarına zarar verebileceği yönündeki açıklamalar uluslararası çevrelerde alarm etkisi oluşturdu.
Ekber Karabağ, İran’ın bu konuda son derece sert mesajlar verdiğini belirterek, “İran özellikle olası bir saldırıda bölge ülkelerine, bölge ülkelerinin altyapısına ve hem bölgeden geçen internete yönelik internet kablolarına ciddi zararlar vereceğini belirtiyor” sözleriyle dikkat çeken detayları paylaştı.
“40 GÜN BOYUNCA İTİDALLİ DAVRANDIK AMA…”
Tahran’dan gelen açıklamalarda en dikkat çeken başlıklardan biri de İran’ın önceki süreçte sergilediği tutuma ilişkin değerlendirmeler oldu.
İranlı yetkililer, bugüne kadar özellikle Körfez ülkelerine karşı kontrollü davrandıklarını ancak yeni bir savaş durumunda aynı yaklaşımın sürdürülmeyeceğini ifade etti.
Karabağ, İran’dan gelen mesajları aktarırken, “İran, biz 40 günlük savaş boyunca bazı sebeplerden dolayı bölge ülkelerine özellikle Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik ihmalkar davrandık, müsamahakar davrandık, itidalli davrandık. Ancak yeni bir savaş çıkması durumunda bu politikayı yürütmeyeceğiz yönünde açıklamalar yapıyor” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, Tahran’ın artık çok daha sert bir angajman stratejisine hazırlandığı şeklinde yorumlandı.
İRAN’IN HEDEFİNDE HANGİ ÜLKELER VAR?
Tahran’dan gelen mesajlarda özellikle üç ülkenin öne çıktığı görülüyor.
Ekber Karabağ’ın aktardığı bilgilere göre İran’ın hedefinde öncelikli olarak Birleşik Arap Emirlikleri bulunuyor. Bunun ardından Kuveyt ve Bahreyn’in geldiği belirtiliyor.
Karabağ, “Özellikle İran’ın hedefinde Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve daha sonra Bahreyn’in olduğunu ifade edebiliriz” diyerek bölgedeki risk haritasını anlattı.
İran’ın olası bir savaş durumunda söz konusu ülkelere yönelik çok ciddi saldırılar gerçekleştirebileceği öngörülüyor.
KÖRFEZ BAŞKENTLERİNDE PANİK! “BU MESELEYİ CİDDİYE ALDILAR”
İran’dan gelen tehditlerin ardından Körfez ülkelerinin büyük bir güvenlik endişesi yaşadığı ifade ediliyor.
Özellikle enerji altyapıları, limanlar, iletişim ağları ve stratejik tesislerin hedef alınabileceği ihtimali bölge yönetimlerini alarma geçirdi.
Karabağ, Körfez ülkelerinin bu ihtimali son derece ciddi değerlendirdiğini belirterek, “Bu ülkeler de bu meseleyi ciddiye almış durumda ve Donald Trump’tan İran’a karşı savaşı şimdilik ertelemesini istedi” şeklinde konuştu.
Trump yönetiminin de bu çağrıyı olumlu karşılayarak saldırıyı geçici olarak askıya aldığı ifade edildi.
İRAN MEDYASI: “TRUMP BİR KEZ DAHA GERİ ADIM ATTI”
Trump’ın saldırıyı erteleme kararı İran medyasında geniş yankı buldu.
Tahran basını, yaşanan gelişmeyi ABD’nin geri adımı olarak servis etti. Özellikle İran medyasında “Trump bir kez daha İran karşısında geri adım attı” manşetlerinin öne çıktığı aktarıldı.
İran kamuoyunda bu gelişmenin, Washington’un bölgesel dengeleri gözetmek zorunda kaldığı şeklinde yorumlandığı belirtiliyor.
HÜRMÜZ PLANI DA RAFA KALKMIŞTI
Trump yönetiminin daha önce de İran’a yönelik dikkat çeken bir planı devreye sokmaya çalıştığı ancak kısa sürede geri adım attığı hatırlatıldı.
Ekber Karabağ, ABD’nin “özgürlük projesi” adı verilen girişim kapsamında gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan Amerikan donanması eşliğinde geçirilmesini planladığını söyledi.
Karabağ, “Amerika Donald Trump İran’a karşı özgürlük projesini başlatmıştı ki o proje kapsamında gemilerin Hürmüz’den ABD donanması eşliğinde geçmesi öngörülüyordu. Ancak o projeyi de 36 saat sonra rafa kaldırmak zorunda kalmıştı” ifadelerini kullandı.
Washington’un o dönemde geri adım atma gerekçesi olarak ise Pakistan’ın talepleri ve yürütülen müzakereler gösterilmişti.
İRAN’DAN 14 MADDELİK YENİ TEKLİF
Tahran ile Washington arasındaki diplomasi trafiği ise tamamen durmuş değil.
İran medyası, Pakistan üzerinden ABD’ye yeni bir teklif iletildiğini duyurdu. Tasnim Haber Ajansı’nın servis ettiği bilgilere göre İran’ın hazırladığı yeni paket 14 maddeden oluşuyor.
Ekber Karabağ, “İran medyası 14 maddelik yeni bir teklifin Pakistan üzerinden Amerika Birleşik Devletleri’ne iletildiğini duyurdu” sözleriyle son diplomatik hamleyi aktardı.
SAVAŞIN DURDURULMASI VE GÜVEN ARTIRICI ADIMLAR
Söz konusu teklif paketinin içeriğinde savaşın durdurulması ve karşılıklı güven artırıcı adımların bulunduğu belirtiliyor.
İran’ın özellikle ABD’den bazı güven artırıcı eylemler beklediği ifade edilirken, diplomasi masasının tamamen dağılmaması için yoğun çaba harcandığı aktarılıyor.
Karabağ, teklifin içeriğine ilişkin, “Söz konusu teklifin savaşın durdurulması ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından güven arttırıcı adımlarla ilgili olduğu ifade edildi” şeklinde konuştu.
ABD MEDYASI: “İRAN’IN TEKLİFİ YETERLİ DEĞİL”
Ancak Washington cephesinden gelen sinyaller müzakerelerin halen çıkmazda olduğunu gösteriyor.
Amerikan medyasında yer alan değerlendirmelerde İran’ın sunduğu son teklif paketinin ABD açısından yeterli görülmediği ifade edildi.
Ekber Karabağ, “ABD cephesinden gelen açıklamalara göre Amerikan medyası İran’ın son teklifinin de yeterli olmadığını belirtiyor” diyerek diplomasi masasındaki kritik çıkmaza dikkat çekti.
ORTA DOĞU’DA KRİTİK 72 SAAT
Trump’ın verdiği üç günlük süre, Orta Doğu’da gözleri yeniden Washington-Tahran hattına çevirdi.
Bir tarafta savaş tehdidi, diğer tarafta Pakistan üzerinden yürütülen yoğun diplomasi trafiği… Körfez ülkeleri ise adeta diken üstünde.
İran’ın sert mesajları, Körfez’deki altyapı tehditleri, Hürmüz Boğazı üzerindeki kriz ihtimali ve Washington’un askeri seçenekleri yeniden gündeme taşıması bölgede tansiyonu zirveye çıkarmış durumda.
Şimdi herkes aynı sorunun yanıtını arıyor: Önümüzdeki 72 saatte diplomasi mi kazanacak, yoksa Orta Doğu yeni bir sıcak savaşın içine mi sürüklenecek?
İSRAİL'DE SON 24 SAATTE İKİNCİ KEZ GÜVENLİK KABİNESİ TOPLANTISI
İsrail'de akşam saatlerinde düzenlenen güvenlik istişare toplantısında İran'a yeniden saldırı ihtimalinin görüşüldüğü bildirildi.
Israel Hayom gazetesinin haberine göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, son 24 saatte ikinci kez güvenlik kabinesini topladı.
Netanyahu'nun yanı sıra bazı üst düzey bakanların katıldığı toplantının ana gündem maddesi İran'a yeni bir saldırı başlatma olasılığı oldu.
Haberde görüşlerine yer verilen, ABD'deki gelişmeleri takip eden bir kaynak ise "İran'a yeni bir ABD saldırısının olup olmayacağının değil, ne zaman olacağı sorusunun gündemde olduğunu" ve "planlanan saldırının öncekilerden farklı olacağını, ABD Başkanı Donald Trump'ın şimdiye kadar kaçındığı hedefleri hedef alacağını" ifade etti.
İsrailli güvenli kaynakları ise "İran'la yeni bir savaş olasılığına karşı adımların atıldığı ve hazırlıkların yapıldığı" bilgisini verdi.
NE OLMUŞTU?
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dün Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirmiş, ardından daraltılmış kabineyle güvenlik istişare toplantısı yapmıştı.
ABD ve İsrail'in bu hafta İran'a saldırılar düzenlemeye yönelik yoğun hazırlık yürüttüğü iddiası basına yansımıştı.
TRUMP: İRAN'A SALDIRILARI BİR SÜRELİĞİNE ERTELEDİM
Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği bir etkinliğin ardından basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı.
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar liderlerinin kendisini arayarak İran'la yaptıkları görüşmelerde "anlaşmaya yakın olduklarını" ifade ettiklerini söyleyerek, bu sebeple planladıkları İran saldırısını ertelediklerini kaydetti.
Trump, İran'a yeni saldırı planını (19 Mayıs) salı günü için yaptıklarını ifade ederek, "Bunu bir süreliğine erteledim; umarım sonsuza kadar olur, ama muhtemelen sadece bir süreliğine. İran'la çok kapsamlı görüşmeler yapıyoruz ve bunların neye varacağını göreceğiz." şeklinde konuştu.
ABD Başkanı, söz konusu 3 ülke liderinin "İran'la görüşmelerde sona gelindiği için saldırıların 2-3 gün ertelenmesini" istediklerini ve kendisinin de bunu kabul ettiğini vurguladı.
"İRAN'I VURMADAN ANLAŞMA SAĞLANIRSA MUTLU OLURUM"
"Şu anda İran'la doğrudan görüşüyorlar ve bir anlaşmaya varma ihtimalleri oldukça yüksek görünüyor. Eğer bu anlaşmayı onları (İran'ı) yerle bir etmeden başarabilirsek, çok mutlu olurum." diye konuşan Trump, anlaşma sağlanması halinde İran'ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olamayacağının altını çizdi.
Söz konusu görüşmelerden ne çıkacağını beklediklerini dile getiren Trump, "Anlaşmaya çok yaklaştığımızı düşündüğümüz dönemler daha önce de oldu, ancak sonuç alınamadı. Ancak şimdi durum biraz farklı." yorumunu yaptı.
NE OLMUŞTU?
ABD Başkanı Trump, Truth Social hesabından yaptığı güncel bir paylaşımda, Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın saldırının durdurulmasını istediğini ifade etmiş, bu çerçevede bugün (19 Mayıs) yapılması planlanan saldırının ertelenmesi talimatını verdiğini açıklamıştı.
Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Daniel Caine ve ABD ordusuna saldırının gerçekleştirilmeyeceğini bildirdiğini, ancak kabul edilebilir bir anlaşmaya ulaşılamaması halinde İran'a yönelik geniş çaplı bir operasyon için hazırlıklı olunması talimatı verdiğini belirtmişti.