Mossad'daki deprem ve Hürmüz krizi! Pezeşkiyan'dan mutabakat mesajı: Savaşa da hazırız diplomasiye de

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini söyledi.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın ilki 4 Ağustos'ta yayımlanan özel röportajının üçüncü ve son bölümü ülke medyasında yayımlandı. Röportajın son bölümünde ülkesinin dış politikasındaki gelişmeleri değerlendiren Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan ancak uygulanamayan mutabakat zaptına değinerek, "Mutabakat zaptı adına yazdıklarımızı tüm gücümüzle savunacağız. Eksik kaldığımız bir madde bulun. Neden sürekli 'savaşalım' demek zorundayız? İsrail'in istediği bu. İsrail savaşın devam etmesini istiyor." dedi. 

Diplomatik süreç kadar savaşa da hazır olduklarını belirten Pezeşkiyan, "Eğer bizi teslim olmaya zorlamak istiyorlarsa, savaşacağız, geri adım atmayacağız ve boyun eğmeyeceğiz ama haklarımızı alabiliyorken neden İsrail'in istediği yolda devam edelim? İçeridekilerden bazıları, bilerek veya bilmeyerek, aynı mesajı tekrar ediyorlar." diye konuştu. 

"SİLAHLI KUVVETLER VE HÜKÜMET ARASINDA TAM BİR UYUM VAR"

Silahlı kuvvetler ve hükümet arasında ABD ile varılan mutabakat konusunda anlaşmazlık olup olmadığının sorulması üzerine Pezeşkiyan, "Bu konudaki karar Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nde alındı ​​ve tüm güvenlik, savunma ve askeri güçler bunu savundu ve kabul etti." ifadelerini kullandı. 

Pezeşkiyan, "Silahlı kuvvetler ve hükümet arasında tam bir uyum var." dedi. ABD ile savaş sırasında İran'ın bölgedeki ABD üslerine ve hedeflerine düzenlediği karşı saldırılara da değinen Pezeşkiyan, İran'ın komşu ülkeleri hedef alma niyeti olmadığını söylerken, "Bize bir yerden saldırı düzenlenirse, doğal olarak saldırının gerçekleştirildiği aynı yer hedef alınabilir." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin bölge ülkelerindeki toprakları ve askeri üsleri İran'a saldırmak için kullandığını ifade eden Pezeşkiyan, komşu Müslüman ülkelerin, topraklarını neden İran'a karşı kullanılmasına izin verdiğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı, şöyle devam etti:

"Diğer ülkelere saldırmak gibi bir niyetimiz yok. Siyonist İsrail'in, 'Büyük İsrail' hedefinin aksine 'Büyük İran' peşinde değiliz. Komşu ülkelerin tümünü kardeşlerimiz olarak görüyoruz. Çatışmaya gerek yok ve biz sınırları paylaşıyoruz ve komşuyuz. Buna karşılık İsrail, Müslüman milletlerin sınırlarına saygı göstermiyor, işgale ve topraklarını ele geçirmeye odaklanmış durumda."

İsrail ve ABD'nin Körfez ülkelerini İran'a karşı kışkırtmaya çalıştığına dair değerlendirmede bulunan Pezeşkiyan, "Bunu engellemek için çalışıyoruz. Elbette, farklı bakış açılarından kaynaklanan içsel zorluklarla da karşı karşıyayız. Ve doğal olarak, Amerika ve İsrail bu durumdan yararlanıyor. Daha önce de belirttiğim gibi inancım tüm Müslümanların kardeş olduğudur." ifadelerini kullandı.
 

ABD Hazine Bakanlığından yapılan açıklamada, yaptırım kararlarıyla Tahran yönetimi tarafından kullanılan iki büyük dijital varlık borsasının yanı sıra birden fazla ülkede faaliyet gösteren paravan şirketlerden oluşan ağı yöneten ve yasa dışı kripto para faaliyetleri ile yaptırımların aşılmasını kolaylaştıran şebekenin liderinin de hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada, İran bağlantılı aktörlerin lisanssız veya sınırlı düzeyde denetlenen dijital varlık platformlarını kullanarak büyük miktarda kripto varlık transfer ettiği ileri sürüldü.

Bu işlemlerin, geniş bir şirket ağı ve fonların kaynağını gizleyen kapsamlı bir çevrim içi kumar organizasyonu aracılığıyla yürütüldüğü iddia edilen açıklamada, elde edilen yasa dışı gelirlerin aklanarak İran Devrim Muhafızları Ordusu ile rejim bağlantılı kişilerin yararına kullanıldığı anlatıldı.

Açıklamada, Shelbit Exchange ile Aban Tether adlı dijital varlık borsalarının yaptırım listesine alındığı kaydedildi.

Ayrıca açıklamada, yasa dışı dijital varlık faaliyetlerini destekleyen çok uluslu bir şirket ağının lideri olduğu belirtilen İran doğumlu, Dominika ve Afganistan vatandaşlıklarına sahip, Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşayan Siavash Kayvanpour'un da yaptırım listesine eklendiği aktarıldı.

 GÖLGE BANKACILIK AĞI DA HEDEF ALINDI

ABD Hazine Bakanlığından yapılan ayrı bir açıklamada ise "gölge bankacılık" sistemi olarak tanımlanan döviz ağlarına yönelik de yaptırım kararları alındığı bildirildi.

Açıklamada, bankalar, paravan şirketler ve döviz büroları aracılığıyla yüz milyonlarca doların transfer edilmesini sağlayan ağların hedef alındığı, bu kapsamda çok sayıda finansal kuruluş, şirket ve bireysel kolaylaştırıcının yaptırım listesine eklendiği kaydedildi.

 

Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC), son bir haftada Hürmüz Boğazı'nda gemilerinden üçünün saldırıya uğradığını bildirdi.

Şirketten yapılan yazılı açıklamada, ADNOC'un personeline ve varlıklarına yönelik "sebepsiz saldırılardan" önemli ölçüde etkilenmeye devam ettiği ifade edildi.

Bu zorlu koşullara rağmen ADNOC'un müşteri ihtiyaçlarını karşılamaya odaklandığına işaret edilen açıklamada, ABD/İsrail ile İran Savaşı'nın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nda üçü bu hafta olmak üzere ADNOC'a ait 15 geminin füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırıya uğradığı belirtildi.

ABD/İsrai ile İran arasındaki savaşın başından bu yana ADNOC'un 15 gemisine yönelik söz konusu saldırılarda 1 kişinin hayatını kaybettiği, 20 kişinin de yaralandığı kaydedildi.

Şirket bünyesinde görev yapan personelini, şirket varlıklarını ve müşterilerin ihtiyaçlarını karşılayacak operasyonları sürdürmek için gerekli önlemleri alacaklarına işaret edilen açıklamada, ticari gemilerin uluslararası su yollarından güvenli ve kesintisiz geçişinin sağlanması çağrısı yapıldı.

Amerikan basınında yer alan bir analizde, ABD'nin İran'la yaşanan savaş nedeniyle mühimmat stoklarının tükenme aşamasına geldiğine dair haberlerin Washington'u Tahran karşısında savunmasız gösterebileceği ve bunun İran'ı cesaretlendirebileceği belirtildi.

ABD merkezli CNN televizyonunun güvenlik analisti Alex Plitsas'ın değerlendirmelerine yer verdiği haberinde, İran'ın, ABD'nin mühimmat stoklarının azaldığı yönündeki haberler nedeniyle "cesaretlenebileceğine" dikkat çekildi.

Atlantik Konseyi'nde Terörle Mücadele Direktörü olarak görev yapan CNN analisti Plitsas, ABD ordusunun önemli bir füze savunma sistemi için kullandığı füzelerin neredeyse yüzde 80'ini tükettiği yönündeki raporların, ABD'nin İran'a karşı savunmasızlığına işaret edebileceğini söyledi.

Raporları "siyasi amaçlı bir sızıntı" şeklinde nitelendiren Plitsas, bunların ABD'yi "şu anda çok tehlikeli bir duruma" soktuğunu söyledi.

Sızıntıya öfkelenen ​​​​​​​ABD Başkanı Donald Trump'ın söylediğinin aksine mühimmat stoklarının yerine konulmasının zaman aldığına dikkati çeken Plitsas, "Dolayısıyla kısa vadede, bu durum hala bir üretim kapasitesi açığı bırakıyor ve bu mühimmat açığını kapatma ihtiyacını doğuruyor." ifadesini kullandı.

Bu süreçte İran'ın saldırılarını artırdığını belirten Plitsas, "Bence bu cesaretin bir nedeni de ABD'nin stoklarının düşük olduğuna ve buna karşı savunma yapmanın zor olacağına inanmalarıdır." ifadesine yer verdi.

ABD BASINI MÜHİMMAT SIKINTISINI SIZDIRDI, TRUMP SIZINTILARI "HAİNCE" OLARAK NİTELENDİRDİ

The Washington Post gazetesinin, konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, Trump'ın geçen hafta Camp David başkanlık konutunda düzenlenen kabine toplantısına katıldığı sırada, Savunma Bakanı Pete Hegseth'ten mühimmat sıkıntısına ilişkin izahat istediği aktarılmıştı.

Haberde, bu sıkıntıların Trump'ın, İran'ı "çok sert saldırılarla" tehdit etmesine rağmen yeni saldırıları iptal etmesine yol açtığı ifade edilmişti.

CNN televizyonu da konuyla ilgili bilgi sahibi birçok kaynağına dayandırdığı haberinde, uzun menzilli güdümlü füzeler ile hava savunma önleyicilerindeki sıkıntıların, Trump'ın İran'la çatışmadaki stratejisini etkilediğini ve ABD ordusunun THAAD füze stokunun yaklaşık yüzde 80'ini tükettiğini belirtmişti.

CBS News'e konuşan iki kaynak da ABD'nin elindeki uzun menzilli hassas güdümlü füze stokunun büyük bir kısmını İran savaşında tükettiğini söylemişti.

Reuters Haber Ajansı da ABD'nin, İran'la 5 aydır süren savaşta uzun menzilli PrSM ve ATACMS füzelerinin neredeyse tamamını, Tomahawk seyir füzesi stokunun ise yaklaşık yarısını kullandığını yazmıştı.

ABD Başkanı Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ülkesinin büyük miktarda mühimmata​​​​​​​ sahip olduğunu savunmuştu.

Üretimin hız kesmeden devam ettiğini belirten Trump, ordunun zafiyet içinde olduğunu ima eden bu "haince" bilgileri sızdıranların peşinde olduklarını ve suçluların uzun süreli hapis cezalarıyla karşı karşıya kalacağını ifade etmişti.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK), Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'ın Necran bölgesine yönelik saldırısını bölgesel ve uluslararası güvenlik ile istikrar için ciddi bir tehdit olarak nitelendirdi.

KİK Genel Sekreteri Casim Muhammed el-Budeyvi, yayımladığı yazılı açıklamada, Husilerin dün Necran'ı hedef alan "terör saldırılarını" en güçlü şekilde kınadığını ifade etti.

Budeyvi, saldırının sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alması nedeniyle uluslararası hukuk ile uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olduğunu ve hesap verilmesini gerektiren bir suç teşkil ettiğini belirtti.

Söz konusu saldırının bölgesel ve uluslararası güvenlik ile istikrara yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğunu kaydeden Budeyvi, bunun aynı zamanda uluslararası örf, teamül ve sözleşmelere meydan okuma niteliği taşıdığını ifade etti.

Budeyvi, Suudi Arabistan'ın güvenliğinin KİK ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, Konseyin Suudi Arabistan ile tam dayanışma içinde olduğunu belirtti.

KİK'in, Suudi Arabistan'ın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak, halkının güvenliğini sağlamak amacıyla alacağı tüm tedbirleri desteklediğini ifade eden Budeyvi, Konseyin bu konudaki desteğinin sürdüğünü kaydetti.

Yemen'deki meşru hükümete destek veren Arap Koalisyonu, dün yaptığı açıklamada, Husilerin, Necran bölgesine düzenlediği saldırılarda 7'si Suudi Arabistan vatandaşı olmak üzere 11 sivilin yaralandığını duyurmuştu.

Yemen Savunma Bakanlığı, İran destekli Husilerin dün Marib ve Hadramevt vilayetlerinde konuşlu ordu birliklerine düzenlediği balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısında 17 asker ve subayın hayatını kaybettiğini, çok sayıda askerin yaralandığını duyurdu.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Husilerin dün Marib ve Hadramevt'te konuşlu ordu birliklerini balistik füzeler ve İHA'larla hedef aldığı saldırıdaki can kayıplarına ilişkin bilgi verildi.

Açıklamada, saldırıda 17 asker ve subayın yaşamını yitirdiği, çok sayıda askerin yaralandığı bildirildi.

Saldırının, Yemen Silahlı Kuvvetlerinin kurtarılmış bölgeler ile uluslararası kara yollarının güvenliğini sağlama ve Husi kaçakçılık ağlarıyla mücadele görevini yürüttüğü sırada gerçekleştirildiği kaydedildi.

"UYGUN YER VE ZAMANDA" KARŞILIK VERİLECEK

Açıklamada ayrıca Yemen Silahlı Kuvvetlerinin söz konusu saldırıya "uygun yer ve zamanda" karşılık vereceği belirtildi.

Açıklamada, saldırının ordunun görevlerini yerine getirme kararlılığını etkilemeyeceği, aksine Yemen'i savunma, devlet kurumlarını yeniden tesis etme ve Husilerin darbesini sona erdirme yönündeki kararlılığı güçlendireceği vurgulandı.

Yemen'deki İran destekli Husiler, dün yaptıkları açıklamada, Marib ve Hadramevt'te Yemen hükümetine bağlı askeri üsleri balistik füzeler ve İHA'larla hedef aldıklarını duyurmuş, saldırılarda "yüzlerce askerin öldüğünü" öne sürmüştü.

Yemen'de hükümete yakın askeri güçler ise aralarında Acil Durum Güçleri'ne ait kampların da bulunduğu çok sayıda askeri kamp ve Silahlı Kuvvetlere bağlı birliklerin Husiler tarafından hedef alındığını açıklamıştı.

Yemen'de İran destekli Husiler, Eylül 2014'ten bu yana başkent Sana ile bazı bölgelerin denetimini elinde bulunduruyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri ise Mart 2015'ten itibaren Husilere karşı Yemen hükümetine destek veriyor.

İran basını, Tahran yönetiminin ABD, İsrail ve "düşman" olarak nitelendirilen diğer ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini yasaklamayı öngören bir tasarı üzerinde çalıştığını bildirdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN DİKKAT ÇEKEN TASARI

İran'ın yarı resmî haber ajansı Fars'ın haberine göre, İran Meclisindeki bir komisyon, ABD, İsrail ve "düşman" olarak tanımlanan diğer ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini yasaklamayı amaçlayan ön taslağı değerlendiriyor.

Haberde, söz konusu bilginin bir milletvekiline dayandırıldığı belirtildi.

YÜKÜN DEĞERİNİN YÜZDE 20'SİNE KADAR PARA CEZASI ÖNGÖRÜLÜYOR

Tasarıda, önerilen kısıtlamaların ihlal edilmesi hâlinde gemilere, taşıdıkları yükün değerinin yüzde 20'sine kadar para cezası verilmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

 İsrail televizyonu Kanal 12'nin haberine göre, Mossad Başkanı Roman Gofman, İran yönetimini devirmeyi amaçlayan bir planın başarısızlığa uğramasının veya uygulamaya geçirilememesinin ardından iki üst düzey istihbarat yetkilisini görevden aldı.

Haberde, görevden alınan isimlerden birinin yalnızca birkaç ay önce göreve getirilen istihbarat dairesi başkanı, diğerinin ise kurumun İran biriminin başındaki yetkili olduğu belirtildi. Yetkililerin kimlikleri açıklanmadı.

İDDİA EDİLEN PLANIN AYRINTILARI ORTAYA ÇIKTI

Kanal 12, planın ABD ile koordinasyon içinde hazırlandığını ve İsrail ile ABD'nin sağlayacağı geniş çaplı hava desteği altında, muhalif gruplara destek verilmesi de dâhil olmak üzere İran yönetimine karşı iç hareketliliğin artırılmasının hedeflendiğini öne sürdü.

Yayın kuruluşu, çeşitli değerlendirmelere dayanarak planın ya başarısız olduğunu ya da hiçbir zaman operasyonel aşamaya ulaşamadığını bildirdi.

MOSSAD YÖNETİMİNDE BÜYÜK DEĞİŞİM

Güvenlik kaynakları, Kanal 12'ye yaptıkları açıklamada, Gofman ile görevden alınan iki yetkili arasındaki ilişkilerin başından beri gergin olduğunu belirtti.

Kaynaklar, görevden almaların, özellikle İran politikalarıyla ilgili önceliklerin yeniden belirlenmesini de kapsayan geniş çaplı bir yeniden yapılanma sürecinin parçası olduğunu ifade etti.

"REJİM SONRASI DÖNEM" İÇİN HAZIRLIK YAPILDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ

Kanal 12, uluslararası basında yer alan haberlere dayanarak planın, İran yönetiminin yerine geçebilecek olası senaryoları ve "rejim sonrası dönem" için ABD'li yetkililerle yürütülen koordinasyonu da içerdiğini ileri sürdü.

Habere göre girişim henüz erken aşamada durduruldu, plan rafa kaldırıldı ve süreçten sorumlu isimler hesap vermek zorunda kaldı.

NETANYAHU DA ZORLUĞU KABUL ETMİŞTİ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 13 Mart'ta yaptığı açıklamada, İran yönetiminin devrilmesinin kolay olmayacağını belirterek, "Bunun gerçekleşeceği kesin değil." ifadelerini kullanmıştı.

ABD İLE İRAN ARASINDAKİ GERİLİM YENİDEN YÜKSELDİ

ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılar düzenlemiş, saldırılarda 3 binden fazla kişi hayatını kaybetmişti. İran ise bölgedeki ABD üsleriyle İsrail'deki hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık vermişti.

Washington ile Tahran arasında 18 Haziran'da bir çerçeve anlaşması imzalanmış, ancak Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik garantileri ve seyrüsefer serbestisine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle görüşmeler durmuştu.

Geçen ay ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlemesinin ardından bölgede tansiyon yeniden yükselmişti.