CANLI ABD-İran savaşında kritik dönemeç: Trump saldırıları durdurdu, İran'la anlaşmanın ana hatlarında uzlaşma sağlandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer faaliyetlerinin durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacak bir anlaşmaya kısa sürede varılması halinde İran'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemeyeceğini açıkladı.

Trump, cumartesi gecesi Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran ve "diğer Orta Doğu ülkelerinin" anlaşmanın tamamlanması için kendisinden süre istediğini belirtti.

Söz konusu anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın "derhal, tamamen ve eksiksiz" şekilde yeniden açılmasını ve "İran'ın nükleer tehdidinin sona ermesini" sağlaması gerektiğini vurgulayan Trump, saldırı kararından şimdilik vazgeçtiğini duyurdu.

Trump, "Bu talep üzerine, dünyanın gelecekteki yararı ve aynı şekilde başarılı ve müreffeh bir İran'ın varlığını sürdürebilmesi için, hızla bir anlaşmaya varılabilmesi şartıyla saldırıyı iptal etmeyi kabul ettim" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, İsrail'in de bu tutuma destek verdiğini belirterek, "İsrail de bu taahhütte bana katılıyor" dedi. İsrail'den konuya ilişkin henüz kamuoyuna açık bir açıklama yapılmadı.

İRAN'DAN ABD'YE "KARARLI KARŞILIK" UYARISI

Trump'ın açıklamasından önce İran yönetimi, Washington'ı yeni bir askeri müdahaleye karşı uyarmıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, cumartesi günü Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan üst düzey yetkililerle yaptığı ayrı telefon görüşmelerinde, ülkesine yönelik herhangi bir "saldırganlığa" kararlı şekilde karşılık verileceğini söyledi.

Arakçi'nin açıklamaları, Kuveyt ordusunun İran tarafından fırlatıldığını belirttiği ve ülkedeki bazı kritik tesisleri hedef alan düşman insansız hava araçlarının imha edildiğini duyurmasından saatler sonra geldi.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşen Arakçi, İran'ın herhangi bir saldırıya kesin şekilde karşılık vereceğini bildirdi.

Arakçi ayrıca ABD'nin "istikrarı bozucu eylemlerinin" sonuçlarını ve bölgede güvenlik risklerinin daha da artması ihtimalini görüştü.

SUUDİ ARABİSTAN DA DEVREDE

İran Dışişleri Bakanı daha sonra Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile de telefonda görüştü.

Arakçi, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik herhangi bir saldırısının ya da bölge ülkelerinin böyle bir operasyona katılmasının "orantılı bir karşılıkla" yanıtlanacağını söyledi.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın da cumartesi günü Trump ile görüştüğü bildirildi.

ABD merkezli Axios'a konuşan bir ABD'li yetkiliye göre Muhammed bin Selman, görüşmede Washington'ın İran'a yönelik planlarından duyduğu endişeyi dile getirerek Trump'tan açıklık istedi.

Beyaz Saray'dan bir yetkili de Reuters'a Veliaht Prens'in Trump ile görüştüğünü doğruladı ancak görüşmenin ayrıntılarını paylaşmadı.

İRAN'A YAKIN MEDYADAN KÖRFEZ ÜLKELERİNE AĞIR TEHDİT

İran'ın en üst düzey güvenlik kurumuyla bağlantılı Nournews ise ABD'nin İran'ın enerji altyapısını hedef alması halinde çatışmanın bütün bölgeye yayılabileceği uyarısında bulundu.

Nournews, İran'ın enerji tesislerinin vurulması durumunda Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki petrol sahalarının yanı sıra Katar ve İsrail'deki doğal gaz sahalarının da İran saldırılarının hedefi olacağını öne sürdü.

Haberde son derece sert bir ifadeyle, "Hepsi küle dönecek" denildi.

TRUMP: İRANLILARA GÜVENİMİ KAYBEDİYORUM

Trump, cuma günü Camp David'de gerçekleştirilen kabine toplantısında da İran konusunda diplomatik bir anlaşma ihtimalinin hâlâ bulunduğunu söylemişti.

ABD Başkanı, damadı Jared Kushner, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da aralarında bulunduğu ABD'li müzakerecilerin İran ile anlaşmaya varabileceğine inandığını ifade etmişti.

Ancak Trump aynı toplantıda Tahran yönetimine yönelik güveninin giderek azaldığını da söylemişti.

"Verdikleri sözü çok sık bozuyorlar" diyen Trump, anlaşma sağlanamaması durumunda İran'ı "vuracağını" belirtmişti.

Tahran yönetimi de geçmişte benzer şekilde Washington'ı verdiği sözleri tutmamakla suçlamıştı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİN MERKEZİNDE

İran krizinde en kritik başlıklardan biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor.

ABD ve İsrail güçlerinin 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarla savaşı başlatmasından bu yana petrol fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor.

Trump, İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme hedefinin kısa vadede daha yüksek akaryakıt fiyatlarını göze almaya değer olduğunu savunuyor. Ancak enerji fiyatlarındaki yükselişin yarattığı ekonomik baskı, Trump yönetimi üzerindeki savaşı sona erdirme baskısını da artırıyor.

Gösterge Brent petrol vadeli işlemleri temmuz ayında yüzde 24 yükseldi. Reuters'ın anketine katılan analistler, petrol fiyatlarının yılın geri kalanında daha da artmasını bekliyor.

İran'ın saldırı düzenleyebileceği endişesi, çatışmanın başlamasından bu yana gemilerin büyük bölümünü Hürmüz Boğazı'ndan uzak tuttu.

Küresel enerji arzının en önemli geçiş noktalarından biri olan boğazdaki deniz trafiğinin ciddi şekilde aksaması dünya ekonomisinde de büyük dalgalanmalara yol açtı.

KUVEYT'TE TESİSLER VURULDU

Kuveyt ordusu, cumartesi günü ülkenin kuzeyindeki bir kamu tesisinin ve Bubiyan Adası'nda bir şirkete ait sivil mülkün saldırılarda vurulduğunu açıkladı.

Düşen şarapnel parçalarının maddi hasara yol açtığı ancak saldırılarda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı bildirildi.

KIZILDENİZ'DE DE YENİ TEHDİT

Enerji sektöründeki endişeleri artıran bir başka gelişme ise Yemen'deki İran destekli Husilerden geldi.

Husiler son dönemde, Kızıldeniz'in Süveyş Kanalı'na açılan güzergâhının diğer ucunda bulunan Babülmendep Boğazı'nı yeniden tehdit etmeye başladı.

Babülmendep, özellikle Suudi Arabistan petrolünün dünya pazarlarına taşınmasında kullanılan önemli deniz güzergâhlarından biri olarak öne çıkıyor.

UMMAN AÇIKLARINDA İKİ DENİZ OLAYI

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi de cumartesi günü Umman açıklarında iki ayrı deniz olayı yaşandığına ilişkin ihbar aldığını duyurdu.

Olaylardan birinde bir tanker, kaynağı belirlenemeyen bir cismin isabet etmesi sonucu vuruldu. Saldırıda tankerin makine dairesinin hasar gördüğü bildirildi.

İkinci olayda ise başka bir tankerin kaptanı, geminin yakınında önce denizde büyük bir su sıçraması, ardından patlama gördüğünü bildirdi.

Bu olayda gemide herhangi bir hasar meydana gelmediği belirtildi.