ABD-İran geriliminde kritik saatler! ABD'den İran'a şartlı fren: "Saldırıyı iptal ettim"

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik planlanan saldırının iptal edilmesini kabul ettiğini açıkladı. Trump, saldırının iptalinin ancak kısa sürede bir anlaşmaya varılması şartına bağlı olduğunu belirtirken, ABD'nin İran'a karşı İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülmemiş düzeyde harekete geçmeye hazır ve tetikte olduğunu söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la yaşanan gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Saldırı planına ilişkin konuşan Trump, sürecin tamamen diplomatik gelişmelere bağlı olduğunu vurguladı.

"SALDIRIYI İPTAL ETMEYİ KABUL ETTİM"

Trump, "İran'a yönelik saldırıyı iptal etmeyi kabul ettim" diyerek planlanan operasyonun askıya alındığını açıkladı.

"ANLAŞMA OLMAZSA SEÇENEK MASADA"

Saldırının tamamen rafa kaldırılmadığını belirten Trump, "Planlanan saldırının iptal edilmesi, hızlıca bir anlaşma yapılabilmesi şartına bağlı" ifadelerini kullandı.

"İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDAN BU YANA GÖRÜLMEMİŞ HAZIRLIK"

ABD'nin askeri hazırlık seviyesine de dikkat çeken Trump, "ABD, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülmemiş düzeyde İran'a karşı harekete geçmeye hazır ve tetikte" diyerek Tahran'a sert mesaj verdi. Bu açıklama, Washington'un diplomasi kapısını açık tutarken askeri seçeneği de güçlü şekilde masada tuttuğu yönünde değerlendirildi.

ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden yükselirken ve ABD ordusunun İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlemesi beklenirken, İran'dan, Washington’ın muhtemel adımlarına karşı hazırlıklı oldukları mesajı geldi.

İran basınında yer alan haberlere göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.

Haberlere göre Arakçi, ABD ordusunun bölgedeki "maceraperest" politikalarına karşı uyarıda bulunarak, muhtemel bir ABD saldırganlığına kararlı şekilde karşılık vermeye hazır olduklarını ifade etti. Arakçi ayrıca, İran'ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için tamamen hazırlıklı olduklarını vurguladı.

 

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesine ilişkin sanal medya hesabı üzerinden paylaşım yaptı.

Bakan Fidan paylaşımda, "İranlı mevkidaşım Abbas Arakçi ile bu akşam bir telefon görüşmesi gerçekleştirdik. Görüşmede, yürütülen müzakere sürecindeki son durumu ele aldık. Türkiye, bölgemizdeki çatışmaların sona ermesi ve kalıcı barışın tesisi için çaba göstermeye devam edecektir" ifadelerini kullandı.

 

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, ülkesinin iki yıl içinde karşılaşabileceği “en kötü senaryolara” dahi hazırlandığını söyledi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Arif, ülkesinin çeşitli senaryolara karşı hazırlıkları hakkında açıklamalarda bulundu.

Şu anda halk ve piyasanın uyumu sayesinde hiçbir ürünün temininde sorun yaşanmadığını kaydeden Arif, “Hükümet, iki yıl içinde olası tüm kötü senaryolara karşı gerekli planlamaları yaptı. Halkın huzurunun korunması öncelikli hedef olmayı sürdürecek.” dedi.​​​​​​​

 

Büyükelçiliklerin yazılı açıklamalarında, Orta Doğu'daki güvenlik durumunun "karmaşıklığını koruduğu" belirtildi.

ABD vatandaşlarından dikkatli olmaları; olası uçuş iptalleri, hava sahası kısıtlamaları ve seyahat aksamalarına karşı hazırlık yapmaları istendi.

Ayrıca Orta Doğu’ya seyahat etmeyi planlayan ABD vatandaşlarına seyahat planlarını yeniden gözden geçirmeleri çağrısında bulunuldu.

Açıklamalarda, ABD’nin yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerinin daha önce hedef alındığı hatırlatılarak, İran ve İran’ı destekleyen grupların dünya genelinde ABD’nin çıkarlarını, şirketlerini ve Amerikan vatandaşlarıyla bağlantılı diğer noktaları hedef alabileceği öne sürüldü.

İran yönetiminin saldırılarını daha önce hedef alınmayan bölgelere de genişlettiğinin iddia edildiği açıklamalarda, Amerikan vatandaşlarından bulundukları ülkelerde dikkatli olmaları ve yerel makamların talimatlarına uymaları istendi.

ABD'nin İsrail Büyükelçiliği de daha önce İran'a yönelik saldırılar nedeniyle bölgesel gerilimin daha da artabileceğine işaret ederek vatandaşlarına güvenlik uyarısı yapmıştı.

 

ABD'nin İsrail Büyükelçiliği, artan bölgesel gerilim nedeniyle vatandaşlarına Orta Doğu'ya seyahati yeniden gözden geçirme uyarısında bulundu.

ABD Büyükelçiliğinden yapılan açıklamada, Orta Doğu'ya gelmeyi planlayan ve bölgedeki havalimanlarını kullanarak farklı noktalara gidecek Amerikan vatandaşlarının seyahatlerini "yeniden gözden geçirmesi" istendi.

Açıklamada, "Halihazırda Orta Doğu'da bulunan Amerikan vatandaşlarının azami ihtiyat ve dikkat göstermesi, ayrıca uçuş iptallerine, dönemsel hava sahası kısıtlamalarına ve olası seyahat aksamalarına karşı hazırlıklı olması tavsiye edilir." ifadelerine yer verildi.

ABD'de yayın yapan CBS News, ABD ve İsrail'in bu hafta sonu İran'daki enerji altyapısına karşı "bugüne kadarki en sert bombardıman kampanyalarından birini" gerçekleştirmeyi planladığını ileri sürmüştü.

Trump, temmuz ortasındaki bir açıklamasında, "Enerji hedeflerini en sona bırakacağım ama sonunda onları da vuracağız. Bu gece, yarın gece ve sonraki gece çok sert vuracağız. Gelecek hafta ise onlar için durum çok daha kötü olacak. Çünkü gelecek hafta sıra elektrik santrallerine ve köprülere gelecek. Müzakere masasına oturmazlarsa tüm elektrik santrallerini ve köprülerini devre dışı bırakacağız." tehdidinde bulunmuştu.

İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi de buna karşılık olarak, İran'ın altyapısına yönelik saldırı düzenlenmesi halinde bölgedeki tüm altyapıların hedef alınacağını belirtmişti.

Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, İran'ın hayati öneme sahip tesisleri hedef alan saldırılarını sürdürmesini şiddetle kınadı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, İran'ın Kuveyt'e yönelik devam eden düşmanca saldırılarında hayati öneme sahip birkaç tesisin yanı sıra Bubiyan Adası'ndaki sivil bir şirkete ait araçları hedef aldığı belirtildi.

İran'ın söz konusu saldırıları insansız hava araçlarıyla (İHA) gerçekleştirdiği aktarılan açıklamada, "İran'ın bu saldırıları, Kuveyt'in egemenliğini açık şekilde ihlal ettiği gibi güvenlik ve istikrarını da tehdit ediyor." denildi.

Açıklamada, İran kaynaklı saldırıların uluslararası hukuk kuralları, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2817 sayılı kararının ihlali niteliğinde olduğu vurgulandı.

Kuveyt'i doğrudan hedef alan bu saldırıların, bölgedeki güvenlik ve istikrarı baltalayarak gerilimleri artıran düşmanca bir tutumu sürdürme kararlılığını yansıttığı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Kuveyt devletinin egemenliğini korumak, güvenliğini, çıkarlarını ve kaynaklarını güvence altına almak ve vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için gerekli tüm önlemleri alma konusunda meşru hakkını saklı tuttuğunu yineliyoruz."

Kuveyt Savunma Bakanlığı, bu sabah Kuveyt hava sahasında düşman İHA'larının tespit edildiği ve bunların müdahale sonucu etkisiz hale getirildiğini açıklamıştı.

ABD'nin Amman Büyükelçiliği, Orta Doğu'da artan gerilim nedeniyle ülkedeki ABD vatandaşlarına Ürdün'deki askeri üslerden uzak durmaları uyarısında bulundu.

Büyükelçiliğin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, Orta Doğu'daki güvenlik durumunun "karmaşık ve değişken" olmaya devam ettiği, beklenmedik gelişmelerin yaşanabileceği belirtildi.

Bölgede seyahatlerde aksama yaşanabileceğine, uçuşların iptal edilebileceğine ve hava sahalarının dönemsel olarak kapanabileceğine dikkat çekilen açıklamada, bölgedeki ABD vatandaşlarına güvenlik durumunun kötüleşmesi ihtimaline karşı ülkeden ayrılmayı değerlendirmeleri veya buna hazırlıklı olmaları tavsiye edildi.

Açıklamada, ABD vatandaşlarına Ürdün makamlarının yayımladığı güvenlik uyarıları ve talimatlarını takip etmeleri, gösterilerden, büyük kalabalıklardan ve yoğun güvenlik konuşlanmasının bulunduğu bölgelerden uzak durmaları çağrısında bulunuldu.

ABD'nin diplomatik misyonları da dahil olmak üzere ABD çıkarlarına yönelik saldırı riskinin bulunduğu belirtilen açıklamada, İran ve müttefiki grupların dünya genelinde ABD'nin çıkarlarını, ABD ile bağlantılı noktaları ve vatandaşlarını hedef alabileceği uyarısı yapıldı.

 İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Komutanı Ali Abdullahi, ABD'den İran'a yönelik yapılan açıklamalar hakkında, "ABD, bölgesel savaşı tırmandıracak bir savaş kışkırtıcılığı politikası takip ediyor." dedi.

İran basınına yansıyan haberlere göre, Abdullahi, ABD'den İran'a ilişkin gelen açıklamalar hakkında konuştu.

"ABD, bölgesel savaşı tırmandıracak bir savaş kışkırtıcılığı politikası takip ediyor." diyen Abdullahi, ABD'nin bu politikasını, bölgede meşru olmayacak şekilde hakimiyet kurma stratejisinin tehlikeli bir sonucu olarak nitelendirdi.

Abdullahi, ABD'nin İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlattığı saldırıyla birlikte, "şeytani" hedeflerine ulaşmak için Müslümanların çıkarlarına ve kaynaklarına yönelik yıkım temelli saldırılarından kaçınmayacağını gösterdiğini söyledi.

Bölge ülkelerine de uyarılarda bulunan Abdullahi, ABD'nin bölgedeki ülkelerin zenginliğini ve altyapısını "çürümüş ordusuna" siper yaptığını ve ayrıca İsrail'in güvenliğini sağlamak için kullandığını öne sürdü.

Abdullahi ayrıca, ABD'nin savaşın maliyetini bölge ülkelerinin üzerine yıkmaya çalıştığını söyleyerek, bölge ülkelerinin ABD ile olan iş birliklerini gözden geçirmesi gerektiğini, aksi halde ABD'ye "kalkan" görevi gören ülkelerin de savaştan olumsuz yönde etkileneceğini söyledi.

Kuveyt Savunma Bakanlığı, ülkenin hava sahasında tespit edilen düşman insansız hava araçlarının (İHA) imha edildiğini bildirdi.

Kuveyt Savunma Bakanlığı Sözcüsü Kurmay Albay Suud Abdulaziz el-Atvan, yaptığı açıklamada, silahlı kuvvetlerin bugün şafak vaktinden bu yana Kuveyt hava sahasında düşman İHA'lar tespit ettiğini ve bunların müdahale sonucu etkisiz hale getirildiğini belirtti.

İran'ın düzenlediği saldırılarda ülkenin kuzeyindeki bir devlet tesisinin hedef alındığını aktaran Atvan, ayrıca Bubiyan Adası'nda sivil bir şirkete ait araçların da saldırılardan etkilendiğini ifade etti.

Atvan, saldırılar sonucu şarapnel parçalarının düşmesi nedeniyle maddi hasar meydana geldiğini ancak herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını aktardı.

Kuveyt Silahlı Kuvvetlerinin görevlerini yüksek etkinlikle yerine getirmeyi sürdürdüğünü belirten Atvan, ülkenin egemenliğini korumak, güvenlik ve istikrarını sağlamak amacıyla ilgili kurumlarla koordinasyon halinde gerekli tüm tedbirlerin alındığını kaydetti.

Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin İran'ın insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı devreye girdiğini açıkladı.

Kuveyt ordusunun ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "Kuveyt hava savunma sistemleri, İran saldırısının ardından düşman İHA saldırılarına karşı koymaktadır." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, ülkede duyulabilecek patlama seslerinin hava savunma sistemlerinin düşman hedeflerini engellemesinden kaynaklandığına dikkat çekilerek, "tüm vatandaşların yetkili makamlarca yayımlanan güvenlik talimatlarına uymaları" uyarısı yapıldı.

İran, ABD'nin saldırılarına misilleme olarak Körfez ülkelerine füze ve İHA'larla saldırılar düzenliyor.

Umman açıklarında seyreden bir tanker, geminin yakınında patlama meydana geldiğini bildirdi. Olayda herhangi bir hasar, can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı.

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Körfezi'nde Umman açıklarında seyreden bir tankerin yakınında patlama meydana geldiğine ilişkin ihbar aldığını açıkladı.

UKMTO'nun açıklamasına göre patlama sonucunda tankerde herhangi bir hasar oluşmadı. Olayda can kaybı veya yaralanma da bildirilmedi.

Olayın, cumartesi günü bölgede bildirilen ikinci deniz güvenliği vakası olduğu belirtildi.

Umman açıklarında seyreden bir tankere kaynağı henüz belirlenemeyen bir cismin isabet ettiği, saldırı sonucu geminin makine dairesinin hasar gördüğü bildirildi.

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), cumartesi sabahı yayımladığı uyarı duyurusunda, olayın Umman'ın Lima bölgesinin yaklaşık 11 deniz mili kuzeydoğusunda meydana geldiğini açıkladı.

UKMTO, olayla ilgili ihbarın geminin bağlı bulunduğu şirketin güvenlik yetkilisi tarafından yapıldığını belirtti.

Açıklamaya göre, gemiye isabet eden cisim makine dairesinde hasara yol açtı. Hasar nedeniyle tankerin manevra kabiliyetini kaybettiği bildirildi.

Bölgedeki sahil güvenlik birimlerinin olaydan haberdar edildiği, yetkililerin inceleme başlattığı kaydedildi.

UKMTO, olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını, çevresel bir olumsuzluğun da tespit edilmediğini açıkladı.

Hedef alınan tankerin hangi ülkenin bayrağını taşıdığı ise henüz netlik kazanmadı.

Olay, ABD ile İran arasındaki askeri gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı ve çevresinde güvenlik endişelerinin arttığı bir dönemde meydana geldi.

ABD ve İsrail'in İran üzerindeki ekonomik ve askeri baskıyı artırmak için yeni seçenekleri değerlendirdiği öne sürüldü. İngiliz The Telegraph gazetesi, Washington ile Tel Aviv'in İran'ın kara bağlantılarını kesmeyi amaçlayan bir abluka planını görüştüğünü yazdı. Plan, Türkiye dahil İran'a komşu ülkelerin sınır geçişlerini sıkılaştırmasını veya kapatmasını gerektirebilir.

ABD ile İran arasındaki çatışmada gözler Washington'ın atacağı yeni adımlara çevrildi. İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran üzerindeki ekonomik baskıyı daha da artırabilecek bir kara ablukası seçeneğini değerlendiriyor.

İki liderin salı günü Beyaz Saray'daki görüşmesinde İran'a yönelik ekonomik baskının "askeri ve askeri olmayan yöntemlerle" artırılmasının ele alındığı belirtildi.

İRAN'IN KARA YOLLARI KESİLEBİLİR

The Telegraph'a göre plan, İran'ın komşularına ve bölgedeki diğer ülkelere sınır geçişlerini sıkılaştırmaları veya tamamen kapatmaları yönünde baskı yapılmasını içeriyor.

Böyle bir adımla İran'ın kara yoluyla gerçekleştirdiği ithalat ve ihracatın sınırlandırılması, ülkenin ekonomik açıdan daha fazla izole edilmesi hedefleniyor.

Üst düzey bir İsrailli yetkili, gazeteye yaptığı açıklamada iki ülke arasında görüşülen senaryoyu, "İran hiçbir şeyi ülkeye sokamaz ve hiçbir şeyi dışarı çıkaramazsa ne olur?" sözleriyle anlattı.

TÜRKİYE DAHİL 7 ÜLKE DENKLEMDE

Planın önündeki en büyük engellerden biri ise İran'ın geniş kara sınırı.

İran'ın Türkiye, Irak, Pakistan, Afganistan, Türkmenistan, Ermenistan ve Azerbaycan ile kara sınırı bulunuyor. Bu nedenle geniş kapsamlı bir kara ablukasının uygulanabilmesi için Washington ve Tel Aviv'in bu ülkelerin işbirliğini sağlaması gerekecek.

The Telegraph, Washington'ın özellikle Irak ve Pakistan'ı plan açısından "zayıf halkalar" olarak görebileceğini yazdı. Ancak İran'a komşu ülkelerin ablukaya katılması durumunda hem ekonomik kayıplarla hem de Tahran'ın olası misilleme tehdidiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

AMAÇ İRAN'I EKONOMİK OLARAK KUŞATMAK

Emekli ABD'li Korgeneral Sean MacFarland, kapsamlı bir kara ablukasının uygulanmasının "neredeyse imkânsız" olduğunu ancak İran'ın ticaret yapma kapasitesinin sınırlandırılmasının Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı ciddi biçimde artırabileceğini söyledi.

Olası ablukanın yalnızca ticareti değil, İran'ın yeniden silahlanma kapasitesini de hedef alabileceği değerlendiriliyor. Kritik sınır kapılarının ve limanların kapatılması, İran'a silah ve askeri malzeme girişini zorlaştırabilir.

ENERJİ ALTYAPISI DA HEDEFTE

Kara ablukası tartışmaları sürerken Washington'ın askeri seçenekleri de masada tutmaya devam ettiği bildirildi.

CBS News'in haberine göre ABD ve İsrail, İran'ın elektrik santralleri ve petrol rafinerileri dahil enerji altyapısına yönelik geniş çaplı yeni saldırıları değerlendiriyor. ABD'li yetkililerin Tahran'ın elektrik şebekesini devre dışı bırakmaya yönelik seçenekleri de ele aldığı öne sürüldü.

İran ise olası yeni saldırılara karşı İsrail'deki kritik altyapının ve ABD'nin bölgedeki enerji altyapısının hedef alınabileceği uyarısında bulundu.

TRUMP: ÇOK AĞIR VURACAĞIZ

Trump da Camp David'deki kabine toplantısında İran'a yönelik baskının süreceğinin sinyalini verdi.

ABD Başkanı, "Onları çok ağır şekilde vuracağız. Bir noktada 'Artık dayanamıyoruz' diyecekler" ifadelerini kullanırken, İran'ın askeri kapasitesinin önemli ölçüde zayıflatıldığını savundu.

Washington'ın önünde böylece İran'a yönelik kara ablukası, enerji altyapısının hedef alınması, deniz ablukasının sürdürülmesi ve yeni askeri saldırılar dahil birden fazla seçeneğin bulunduğu belirtiliyor.