Ermenistan'da hükümet istifa etti, kilise gerilimi tırmandı: II. Karekin'in parlamentoya davet edilmemesi tarihe geçti

Ermenistan'da yeni seçilen Ulusal Meclisin ilk oturumu siyasi açıdan dikkat çekici bir gelişmeye sahne oldu. Ermeni Apostolik Kilisesi'nin en üst düzey ruhani lideri Tüm Ermeniler Katolikosu II. Karekin, ülke tarihinde ilk kez yeni parlamentonun açılış oturumuna davet edilmedi.

Karar, muhalefet milletvekillerinin tepkisini çekerken Başbakan Nikol Paşinyan yönetimi ile Ermeni Apostolik Kilisesi arasında uzun süredir devam eden gerilimi bir kez daha gündemin merkezine taşıdı.

ERMENİSTAN'DA TARİHİ İLK: KAREKİN'E DAVET YOK

II. Karekin, Ermeni Apostolik Kilisesi'nin en üst düzey ruhani lideri ve Ermenistan'da önemli sembolik ağırlığa sahip isimlerden biri.

Yeni seçilen parlamentonun ilk oturumuna kilise liderinin katılması bugüne kadar sürdürülen bir gelenekti. Ancak bu kez II. Karekin'e davet gönderilmedi.

Böylece Ermenistan tarihinde ilk kez Ermeni Apostolik Kilisesi'nin lideri yeni parlamentonun ilk oturumunda yer almadı.

Muhalefet milletvekilleri karara tepki gösterdi.

DAVET KRİZİNİN ARKASINDA NE VAR?

Gelişmenin arka planında Paşinyan yönetimi ile Ermeni Apostolik Kilisesi arasında son yıllarda giderek belirginleşen siyasi gerilim bulunuyor.

Kilise, Paşinyan hükümetinin ülke içerisindeki en güçlü eleştirel odaklarından biri haline geldi.

II. Karekin de özellikle Ermenistan'ın güvenliği ve Azerbaycan ile ilişkiler konusunda Paşinyan yönetimine yönelik eleştirilerini birçok kez kamuoyuna açıkladı.

Bu nedenle parlamentonun açılışında yaşanan gelişme, yalnızca protokol kapsamında alınmış sıradan bir karar olarak görülmüyor. Karekin'in davet edilmemesi, hükümet ile kilise arasındaki siyasi mücadelenin sembolik kurumlara da yansımasının yeni bir göstergesi olarak dikkat çekiyor.

Ermeniler Katolikosu II. Karekin ve Nikol Paşinyan (Arşiv)

KİLİSEDEN PAŞİNYAN'A SERT ELEŞTİRİLER

Ermeni Apostolik Kilisesi ile Paşinyan yönetimi arasındaki anlaşmazlığın merkezindeki konulardan biri Ermenistan'ın güvenlik politikası.

II. Karekin, ülkenin güvenliği ve Azerbaycan ile ilişkiler konusunda Paşinyan hükümetinin izlediği politikaları defalarca eleştirdi.

Kilise çevrelerinin hükümete yönelik eleştirileri arttıkça Paşinyan'ın da dini kurumun siyasi alandaki rolüne yönelik çıkışları sertleşti.

Böylece ülkedeki tartışma yalnızca hükümet politikalarının eleştirilmesinden çıkarak kilisenin Ermenistan siyasetindeki rolünün sorgulandığı daha geniş bir mücadeleye dönüştü.

PAŞİNYAN'DAN KİLİSEYE "SİYASETE MÜDAHALE" SUÇLAMASI

Paşinyan ise kilise cephesinden gelen eleştirilere karşılık üst düzey Ermeni Apostolik Kilisesi yöneticilerini siyasete müdahale etmekle suçladı.

Başbakanın bu çıkışı, hükümet ile kilise arasındaki anlaşmazlığın temel hatlarından birini oluşturuyor.

Bir tarafta Paşinyan yönetiminin özellikle güvenlik ve Azerbaycan politikasını eleştiren kilise, diğer tarafta ise kilisenin siyasi alana müdahil olduğunu savunan hükümet bulunuyor.

II. Karekin'in yeni parlamentonun açılışına davet edilmemesi de uzun süredir devam eden bu gerilimin son ve oldukça sembolik halkası oldu.

YENİ SİYASİ DÖNEMİN İLK GÜNÜNE GERİLİM DAMGA VURDU

Karekin kararının zamanlaması da dikkat çekti.

Ermenistan'da seçimlerin ardından yeni Ulusal Meclis ilk kez toplandı. Dolayısıyla ülkenin yeni siyasi döneminin başladığı ilk gün, hükümet ile Ermeni Apostolik Kilisesi arasındaki gerilim yeniden görünür hale geldi.

Özellikle ülke tarihinde ilk kez kilisenin en üst düzey liderinin açılış oturumuna davet edilmemesi, Paşinyan ile kilise arasındaki mücadelenin yeni dönemde nasıl şekilleneceği sorusunu da gündeme taşıdı.

AYNI GÜN PAŞİNYAN HÜKÜMETİ DE İSTİFA ETTİ

Parlamentonun ilk oturumuyla birlikte bir başka önemli gelişme daha yaşandı.

Başbakan Nikol Paşinyan, hükümetinin istifa ettiğini yayımladığı video mesajla açıkladı.

Ancak hükümetin istifası siyasi bir kriz ya da Paşinyan'ın iktidardan çekilmesi anlamına gelmiyor. İstifa, Ermenistan Anayasası'nın öngördüğü seçim sonrası sürecin bir parçası.

Paşinyan açıklamasında, "Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca hükümet, yeni seçilen Ulusal Meclisin ilk oturumunun yapıldığı gün istifa eder." ifadelerini kullandı.

Nikol Paşinyan (REUTERS)

HÜKÜMET NEDEN İSTİFA ETTİ?

Ermenistan Anayasası'na göre yeni seçilen Ulusal Meclisin ilk kez toplanmasıyla mevcut hükümetin istifasını sunması gerekiyor.

Bu nedenle Paşinyan hükümetinin istifası bir hükümet krizinden değil, anayasal zorunluluktan kaynaklanıyor.

Mevcut hükümet de ülkeyi yönetmeyi hemen bırakmayacak. Yeni kabine oluşturulana kadar görevlerini geçici olarak sürdürecek.

Bu nedenle Erivan'daki gelişmelerde siyasi açıdan daha dikkat çekici başlık, hükümetin anayasal istifasından ziyade II. Karekin'in parlamentonun açılışından dışarıda bırakılması oldu.

GÖZLER PAŞİNYAN-KİLİSE HATTINDA

Yeni parlamentonun göreve başlamasıyla Ermenistan'da yeni siyasi dönem resmen açılırken Paşinyan yönetimi ile ülkenin en güçlü dini kurumu arasındaki gerilimin nasıl ilerleyeceği de yakından izlenecek.

II. Karekin'in tarihi açılışa davet edilmemesi, iki taraf arasındaki anlaşmazlığın sona ermediğini gösteren dikkat çekici bir gelişme olarak kayıtlara geçti.

Kilise Paşinyan yönetimini özellikle güvenlik ve Azerbaycan politikası üzerinden eleştirirken Paşinyan cephesi üst düzey kilise yöneticilerini siyasete müdahale etmekle suçluyor.

Yeni siyasi dönemin daha ilk gününde yaşanan "davetsiz açılış", Ermenistan'da devlet ile kilise arasındaki gerilimin önümüzdeki dönemin önemli siyasi tartışmalarından biri olmaya devam edebileceğini gösteriyor.