NATO'nun yeni "gözü" belli oldu: 11 ülke GlobalEye için ortak harekete geçti

Ankara'da düzenlenen NATO Savunma Sanayii Forumu'nda 11 müttefik ülke GlobalEye platformunun ortak tedariki için kritik bir karar aldı. Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç, Saab tarafından geliştirilen GlobalEye platformunun ortak tedariki için resmi müzakerelerin başladığını duyurdu.

11 ÜLKE ORTAK HAREKET EDECEK

İsveçli savunma devi Saab tarafından geliştirilen Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AEW&C) sistemi GlobalEye'ın ortak tedariki için 11 NATO ülkesi birlikte hareket edecek. Böylece ittifakın yeni nesil hava erken ihbar ve kontrol kabiliyetinin ortak tedarik modeliyle güçlendirilmesi hedefleniyor.

İLK ETAPTA 10 UÇAK SATIN ALINACAK

11 NATO ülkesi, ilk etapta 10 adet GlobalEye uçağının ortak tedariki için resmi müzakerelerin başladığını duyurdu.

Bu kritik hamle, özellikle son dönemde artan insansız hava aracı (İHA) ve seyir füzesi tehditlerine karşı Avrupa'nın hava gözetleme ve erken uyarı kabiliyetini yeni bir seviyeye taşıyacak.

GLOBALEYE NEDEN TERCİH EDİLDİ?

Aktif ve pasif sensörlerin kusursuz kombinasyonu sayesinde GlobalEye, 550 kilometrenin ötesindeki mesafelerde yer alan en küçük nesneleri bile anında tespit edip tanımlayabiliyor.

GLOBALEYE'IN TEKNİK ÖZELLİKLERİ

• Erieye ER (Genişletilmiş Menzil) Radarı: Sınıfının en gelişmiş AESA radar teknolojisini kullanır ve elektronik karıştırmalara karşı tam dirence sahiptir.
• 550 kilometrenin ötesindeki tüm hava, kara ve deniz hedeflerini izleme kapasitesi.
• Uzun uçuş süresi: Gelişmiş motor yapısıyla 11 saati aşan kesintisiz havada kalış performansı.
• Çok boyutlu tarama: Hava, deniz ve karayı tek bir platformdan aynı anda izleyebilen teknoloji.

KRISTERSSON: NATO İÇİN GÜÇLÜ BİR KABİLİYET SAĞLAYACAK

Savunma Sanayii Forumu kapsamında basın toplantısında konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, havadan erken uyarı ve kontrol sistemi GlobalEye'ın NATO için güçlü bir gözetleme ve keşif yeteneği sağladığını belirterek hem mevcut hem de gelecekteki tehditleri belirleme ve bunlara yanıt verme kabiliyetini güçlendireceğini söyledi.

Kristersson, "Bugün bu önemli duyuruda sizlerle birlikte burada bulunmaktan son derece gurur duyuyorum ve bu İsveç için büyük bir gurur anı" diyerek NATO yatırımlarına vurgu yaptı.

GlobalEye'ın "onlarca yıllık yaratıcılık, yenilik, yatırım ve birçok insanın taahhüdünün bir sonucu" olduğunu söyleyen Kristersson, bugünkü duyurunun NATO, müttefikler ve Avrupa-Atlantik güvenliği için önemli anlam taşıdığını dile getirdi.

Kristersson, "GlobalEye, İttifak'a güçlü bir gözetleme ve keşif yeteneği sağlıyor. Bu aynı zamanda farklı alanlarda ve yönlerde hem mevcut hem de gelecekteki tehditleri belirleme ve bunlara yanıt verme yeteneğimizi de güçlendirecektir. GlobalEye, ortaklıkların bir kanıtıdır" ifadelerini kullandı.

"NATO'YU GLOBALEYE AİLESİNDE KARŞILAMAK İÇİN SABIRSIZLANIYORUM"

Bunun müttefik savunma sanayilerinin birlikte çalıştığında neler başarabileceğinin en somut örneği olduğunu ve İttifak içinde İttifak için üretilen gelişmiş kabiliyetleri ortaya koyduğunu vurgulayan Kristersson, şunları kaydetti:

"2027'den itibaren İttifak'ın yararına olacak şekilde İsveç hava üslerinden de faaliyet göstereceklerini göreceksiniz. NATO'yu GlobalEye ailesinde karşılamak için sabırsızlanıyorum. Bu saldırganlığı caydırma, müttefik topraklarını savunma ve yaklaşık 1 milyar vatandaşın özgürlüğünü ve güvenliğini koruma konusundaki ortak kabiliyetimizi güçlendirecektir."

BOEING E-7 YERİNE GLOBALEYE TERCİH EDİLDİ

NATO'nun gökyüzündeki yeni "gözleri" için kritik karar verildi. İttifakın onlarca yıldır kullandığı E-3 Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçaklarının yerini alacak yeni nesil radar uçağı programında Boeing'in E-7 Wedgetail teklifi devre dışı kalırken, tercih İsveçli Saab'ın GlobalEye platformundan yana kullanıldı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın uzun yıllardır E-3 AWACS filosuna güvendiğini belirterek bu uçakların NATO'nun "gökyüzündeki gözleri" olarak görev yaptığını söyledi. Rutte, E-3 filosunun Kuzey Norveç'ten Güney Türkiye'ye kadar geniş bir coğrafyada NATO'ya hizmet verdiğini ancak artık kullanım ömürlerinin sonuna yaklaştığını ifade etti.

Rutte, "Bugün birkaç müttefik, bu uçakların yerini almak üzere ortak tedarik yoluyla 10'a kadar Saab GlobalEye uçağı satın alacağını duyuruyor" dedi.

Saab CEO'su Micael Johansson ise anlaşmanın yaklaşık 4,5 milyar dolar büyüklüğünde olabileceğini belirtirken, imza sürecine bağlı olarak ilk teslimatların 2030 yılında başlayabileceğini söyledi.

Saab ise programa dair henüz nihai sözleşmenin imzalanmadığını, tedarik sürecinin müzakere aşamasında olduğunu bildirdi.

Boeing ise E-7 Wedgetail'in kabiliyetlerini savunmasına rağmen NATO müttefiklerinin tercihi Saab GlobalEye'dan yana oldu.

E-3 DÖNEMİ KAPANIYOR

NATO'nun E-3 AWACS filosu, Soğuk Savaş'tan bu yana ittifakın hava sahası gözetimi, erken uyarı ve hava operasyonlarının koordinasyonunda merkezi rol oynadı. Ancak yaşlanan filo, bakım maliyetleri ve değişen tehdit ortamı nedeniyle yerini yeni nesil sistemlere bırakmaya hazırlanıyor.