Trump'tan İran'da uranyum operasyonu: Plan sızdı

Washington Post'a yakın iki kaynağa göre, ABD ordusu Trump'a İran'daki yaklaşık 450 kilogram (yaklaşık 1.000 pound) yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmeyi içeren bir plan sundu.

Bu plan; ağır iş makinelerinin bölgeye taşınmasını, yer altındaki nükleer materyalin çıkarılmasını ve ardından kargo uçaklarıyla ülke dışına taşınmasını kapsıyor. Operasyon kapsamında sahaya bir pist inşa edilmesi dahi öngörülüyor.

Planın, Trump'ın talebi üzerine son bir hafta içinde kendisine sunulduğu ve ciddi operasyonel risklerin de detaylı şekilde anlatıldığı ifade ediliyor.

"SAVAŞTA BENZERİ YOK"

Uzmanlara göre bu tür bir operasyon, savaş tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir girişim olacak. Yüzlerce hatta binlerce askerin, ağır ekipmanla birlikte İran topraklarına sokulması gerekecek.

Eski Pentagon yetkililerine göre bu süreç haftalar, hatta aylar sürebilir ve İran topraklarının derinliklerinde, çatışma ortamında gerçekleştirilecek.

Eski Savunma Bakanlığı yetkilisi Mick Mulroy, "Bu, tarihin en büyük ve en karmaşık özel operasyonlarından biri olabilir. Kuvvetler için son derece büyük bir risk" değerlendirmesinde bulundu.

İRAN ABD'NİN ŞARTLARINI REDDETTİ

ABD yönetimi, savaşın sona ermesi için İran'a 15 maddelik bir teklif sundu. Bu teklifin en kritik maddelerinden biri, Tahran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesiydi.

Ancak İran bu teklifi reddetti. Savaş öncesi müzakerelerde yalnızca uranyumun zenginlik oranını düşürmeyi ("seyreltmeyi") önermişti.

TRUMP'TAN DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR

Trump'ın bu tür bir operasyona ilgisinin bir başka göstergesi de, Fox News sunucusu Mark Levin'in programına verdiği destek oldu. Levin programında, ABD'nin İran'daki uranyumu ele geçirmek için özel birlikler göndermesi gerektiğini savundu.

Trump ise daha önce savaşlara son verme vaadiyle seçilmiş olmasına rağmen, şu anda İsrail ile birlikte yürütülen ve büyük ölçüde hava saldırılarına dayanan savaşın beşinci haftasına girmiş durumda.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise planla ilgili olarak, "Pentagon'un görevi başkana maksimum seçenek sunmaktır. Bu, başkanın bir karar verdiği anlamına gelmez" açıklamasını yaptı.

URANYUM YERİN ALTINDA: HEDEF İSFAHAN VE NATANZ

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na göre İran, yaklaşık %60 oranında zenginleştirilmiş 970 pound uranyum stokuna sahip. Bu oran, silah seviyesine oldukça yakın.

Bu stokun büyük kısmının, İsfahan yakınlarındaki bir tesiste, yerin yaklaşık 90 metre altında bulunan tünellerde saklandığı belirtiliyor. Geri kalan kısmın ise Natanz tesisinde olduğu değerlendiriliyor.

Ajans Başkanı Rafael Mariano Grossi, bölgenin ABD bombardımanı sonrası enkaz altında kaldığını ve şu ana kadar ciddi bir hareketlilik gözlenmediğini söyledi.

OPERASYON NASIL GERÇEKLEŞECEK?

Planın lojistik boyutu oldukça karmaşık:

• Öncelikle İran'ın hava savunma sistemleri hedef alınacak
• Ardından yüzlerce kilometre içeriye asker sevk edilecek
• Bölge güvenlik çemberine alınacak
• Geçici bir hava üssü veya pist inşa edilecek
• Ağır iş makineleriyle yer altındaki tesis kazılacak
• Nükleer materyal çıkarılarak uçaklarla taşınacak

Uzmanlara göre bu süreç, küçük bir operasyon değil; adeta geçici bir askeri üs kurulmasını gerektiriyor.

"ÖLÜMCÜL VE YAVAŞ BİR SÜREÇ"

Operasyona katılacak özel birliklerin, yer altındaki tesislere ulaşmak için beton ve kurşun korumaları delmesi gerekecek. Delta Force veya Navy SEALs gibi elit birliklerin bu görevde yer alabileceği belirtiliyor.

Eski bir özel harekât görevlisi süreci, "Yavaş, titiz ve son derece ölümcül olabilir" sözleriyle tanımladı.

Ayrıca radyoaktif riskler nedeniyle askerlerin özel koruyucu ekipmanlar kullanması, sürekli dekontaminasyon işlemlerinden geçmesi gerekecek. Tesislerde tuzaklama ihtimali de bulunuyor.

ÇIKIŞ DA EN AZ GİRİŞ KADAR TEHLİKELİ

Uranyumun çıkarılmasının ardından yapılacak tahliye süreci de büyük risk taşıyor. İran hava sahasından yapılacak geri çekilme sırasında askerler, ekipmanlar ve nükleer materyal hedef haline gelebilir.

Uzmanlara göre bu operasyon, Osama bin Laden'in öldürüldüğü baskın gibi kısa süreli operasyonlarla kıyaslanamayacak kadar karmaşık. Bu tür görevler dakikalar içinde tamamlanırken, İran'daki operasyon haftalar sürebilir.

"BU, BİR OPERASYONDAN FAZLASI"

Eski bir savunma yetkilisi planın büyüklüğünü, "Bu artık sadece bir operasyon değil, adeta baştan sona bir sistem kurmak gibi" sözleriyle özetledi.

Ayrıca uzmanlara göre, düşman hatları gerisinden nükleer materyal çıkarma konusunda eğitimli asker sayısı oldukça sınırlı ve bu alandaki uzmanlık Soğuk Savaş sonrası dönemde zayıflamış durumda.

1 AYLIK İRAN SAVAŞININ ABD'YE FATURASI AĞIR OLDU

ABD İLE İSRAİL ARASINDA İRAN KRİZİ DERİNLEŞİYOR

ABD'DEN "URANYUMU YOK ET İRAN'I TERK ET" PLANI

A HABER UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN