Cuma hutbesinde Ahilik ilkeleri hatırlatıldı, hile ve haksız kazanç yollarına karşı uyarı yapıldı

Cuma hutbesinde Ahilik geleneğinin ticaret ile güzel ahlakı buluşturan yönü ele alındı. Peygamber Efendimizin (s.a.s) güvenilirliğinin ticari hayata da yansıtılması gerektiği belirtilirken helal kazanç, sözleşmelere bağlılık ve haksız rekabetten kaçınma ilkeleri hatırlatıldı. Hutbede, dürüst ticaretin toplumdaki güven ve huzuru güçlendirdiği vurgulandı.

Cuma hutbesinde helal kazanç, dürüstlük, güvenilirlik ve sözleşmelere bağlılık ticari hayatın temel ilkeleri olarak sıralandı. (Görseller: A Haber Grafik Ekibi)

TİCARETİN TEMELİ GÜVEN

Hutbede, Peygamber Efendimizin (s.a.s) güzel ahlakı ve güvenilirliği hatırlatılarak bu erdemlerin ticari hayatta da korunması gerektiği belirtildi. Bir Müslümanın yalnızca sözleriyle değil, alışverişteki tutumu ve kazanç anlayışıyla da çevresine güven vermesi gerektiğine işaret edildi.

Ticarette gözetilmesi gereken temel ölçüler; helal kazanç aramak, dürüst ve güvenilir olmak, haksız rekabetten kaçınmak, sözleşmelere uymak ve adaletten ayrılmamak şeklinde sıralandı.

Ahîlik geleneğinin esnaf ile müşteri arasında güvene dayalı bir kardeşlik bağı kurarak toplumsal dayanışmayı güçlendirdiği belirtildi.

AHİLİK KARDEŞLİK KÖPRÜSÜ KURDU

Ahiliğin ticaret, zanaat ve ustalığı ahlak, kanaat ve insan yetiştirme anlayışıyla birleştirdiği ifade edildi. Bu geleneğin esnaf ile müşteri arasında yalnızca ekonomik ilişki değil, güvene dayalı bir kardeşlik bağı kurduğu aktarıldı.

Hutbede Ahilik kültürünün toplumsal karşılığı şu sözlerle anlatıldı:

Nesillere aktarılan ahlaki ölçü ise şu ifadeyle hatırlatıldı:

Diyanet, ürünün kusurunu gizlemenin ve müşteriyi yanıltmanın ticari başarı değil, İslam ahlakıyla bağdaşmayan bir davranış olduğunu vurguladı.

ALDATMA KAZANÇ DEĞİLDİR

Hutbede maddi kazancın ahlaki değerlerin önüne geçirilmesinin ticari ve toplumsal güveni zedelediği belirtildi. Bir ürünün kusurunu gizlemenin, gerçeği çarpıtmanın ve müşteriyi yanıltmanın ticari başarı olarak görülemeyeceği vurgulandı.

Esnaf, tüccar ve zanaatkarlara ölçü ve tartıda doğruluktan ayrılmama, kul ve kamu hakkını gözetme çağrısı yapıldı.

ÖLÇÜ VE TARTIDA ADALET

Esnaf, tüccar ve zanaatkarlara yapılan çağrıda ölçü ve tartıda dürüst davranılması, kul ve kamu hakkının gözetilmesi istendi. Günlük işlerin ibadet sorumluluğunun önüne geçirilmemesi gerektiği belirtilirken kazancın meşru yollarla elde edilmesinin önemine dikkat çekildi.

Cuma hutbesinde rüşvet, faiz, karaborsacılık ve stokçuluk gibi gayrimeşru kazanç yollarından uzak durulması istendi.

HAKSIZ KAZANCA KARŞI UYARI

Hutbede dinen haram kabul edilen ürünlerin ticaretinden kaçınılması gerektiği bildirildi. Rüşvet, faiz, karaborsacılık ve stokçuluk gibi gayrimeşru yolların hem kişinin kazancına hem de toplumdaki adalet duygusuna zarar verdiği kaydedildi.

Kul hakkı ve kamu hakkına riayet edilmesinin ticari ahlakın ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Kazancın miktarından önce helal ve temiz olmasının gözetilmesi gerektiği belirtildi.

Ahîlik ilkelerinin ticarete yansımasının toplumdaki güven, huzur, barış ve adalet duygusunu güçlendirdiği ifade edildi.

AHİLİK TOPLUMSAL GÜVENİ GÜÇLENDİRİR

Ahilik ilkelerinin ticari hayata yansıtılmasının esnaf ile müşteri arasındaki güveni artırdığı ifade edildi. Dürüstlük, adalet ve hoşgörünün hakim olduğu bir ticaret anlayışının toplumsal huzur ve barışa katkı sağladığı aktarıldı.

Hutbe, alışveriş ve alacak ilişkilerinde kolaylık gösterilmesini öğütleyen dua ile tamamlandı.

18 Eylül Cuma hutbesi tam metni Diyanet İşleri Başkanlığının resmi web sitesinde yayımlandı.

18 EYLÜL CUMA HUTBESİ TAM METNİ

AHÎLİK AHLAKI

Muhterem Müslümanlar!

Resûl-i Ekrem (s.a.s)'in doğumunu, "Peygamberimiz ve Güzel Ahlak" temasıyla kutladığımız şu günlerde; onun gibi etrafına güven veren, elinden ve dilinden emin olunan bir insan olmamızın gerekliliğini toplumumuzla paylaşmaya gayret gösteriyoruz. Peygamber Efendimiz (s.a.s) ile özdeşleşen güvenilir ve emin olma erdemini yansıtmamız gereken alanlardan biri de ticaretimizdir.

Aziz Müminler!

Öncelikle şu hususu ifade edelim ki; hayatımızın her alanına yön veren ilahi ve nebevi ilkeler, ticaretimizde de bizlere rehberlik etmektedir. Dini, insani ve vicdani olan bu ilkeler; helal kazancın peşinden gitmek, dürüst ve güvenilir olmak, haksız rekabetten kaçınmak, adaleti, doğruluk ve dürüstlüğü ticarette hâkim kılmak, sözleşmelere riayet etmek gibi değerlerdir.

Kıymetli Müslümanlar!

Alicenap milletimiz; dinimizden, medeniyet ve örfümüzden aldığı ilhamla, Ahîlik gibi bir teşkilatı ihdas etmiştir. Bu teşkilat ile ticaret, zanaat ve ustalığı; ahlak, kanaat ve hayırlı insan yetiştirme anlayışıyla bir araya getirmiş, esnaf ve müşteri arasında kardeşlik köprüsü kurmuştur. Hatta kurduğu bu kardeşlik köprüsü öyle bir hal almıştır ki; nice insanın İslam'la şereflenmesine ve nice beldenin kılıçsız fethedilmesine zemin hazırlamıştır. Şanlı ecdadımız; "Halka hizmet, Hakk'a hizmettir!" şuuruyla hareket etmiş, nesillerini; "Eline, beline, diline sahip ol!" düsturuyla yetiştirmiştir.

Değerli Kardeşlerim!

Üzülerek ifade edelim ki, kimi insanımız, maddiyatı her şeyin önüne geçirebiliyor; aldatmayı kurnazlık, kandırmayı başarı olarak görebiliyor. Peygamberimiz (s.a.s)'in, "Bizi aldatan bizden değildir!" ikazı apaçık ortada dururken, dünyalık kazanç uğruna malının kusurunu gizlemeyi ustalık, gerçeği çarpıtmayı ise pazarlama tekniği sayabiliyor.

Ey Esnaf Kardeşim!
Ey Tüccar Kardeşim!
Ey Zanaatkâr Kardeşim!

İşte tam bu noktada bizlerden beklenen; Yüce Rabbimizin, "Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline! Onlar, insanlardan bir şey ölçüp aldıkları zaman tam ölçerler. Fakat, kendileri onlara bir şey ölçüp, yahut tartıp verdikleri zaman eksik ölçüp tartarlar" uyarısını dikkate almaktır. Bizlerden beklenen; günlük meşgalelere dalmadan Allah'a karşı kulluk görevlerimizi yerine getirmek, kul ve kamu hakkına riayet etmektir. Bizlerden beklenen, dinimizce haram görülen şeylerin ticaretini yapmaktan; rüşvet, faiz, karaborsacılık ve stokçuluk gibi gayr-ı meşru yollardan uzak durmaktır.

Aziz Müslümanlar!

Kaynağını vahy-i ilahiden ve Efendimiz (s.a.s)'in sünnet-i seniyyesinden alan Ahîlik ilkelerini ticaretimize yansıttığımız ölçüde, toplumumuzda güveni, huzur, barış ve adaleti daha da güçlü hale getireceğimizi hatırlatıyor; hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)'in şu duasıyla bitiriyoruz: "Satarken, satın alırken, alacağını talep ederken hoşgörülü davranıp kolaylık gösteren kimseye Allah rahmetiyle muamele eylesin."