Trump’ın dünyasının getirecekleri ve Ankara’nın hazırlıkları…

Başkan Trump'ın ikinci dönemi dün resmen başladı. Dünyanın geleceğine ve Türk-Amerikan ilişkilerinin olası seyrine ilişkin merak halâ zirvede. Trump'ı, "öngörülemez" bulanlar kadar, "fikri sabit projelerindekiısrarı" nedeniyle "belirsizve riskli" görenler de az değil. Elbette Ankara da Trump ve ekibiyle ilgili ayrıntılı analizlerden sonra belli ön sonuçlara ulaşmış ve hazırlıklarını yapmış durumda.
Öncelikle, dünya genelinde "karamsarlıkhavasının" hâkim olduğunuhatırlatalım! Ki Trump da bununtuzu biberi olabilir. Dünya EkonomikForumu "Küresel Riskler AlgıAraştırması/2024-25" gösteriyor ki…Katılımcıların ilk 10 risk öngörüsünde şubaşlıklar ağır basıyor: 1- Devletlerarasısilahlı çatışma ihtimali %23. 2- Aşırı havaolayları (kasırga-yangın vb) %14. 3-Jeoekonomik çatışma eşiğinin aşılması %8.4- Dezenformasyon ve bilgi kirliliği %7. 5-Toplumsal kutuplaşma%5. 6- Ekonomikküçülme %5. 7- Küresel sistemde köklüdeğişiklik %4. 8- İşsizlik %3. 9- İnsanhak ve özgürlüklerinin erozyonu %2. 10-Eşitsizlik %2… Bu tabloya bakıldığında veBaşkan Trump'ın göreve başlamadan önceyaptığı açıklamalar da dikkate alındığında,benzerine tarih kitaplarında rastlanan sancılıbir geçiş döneminin insanlığı beklediğisöylenebilir. Buna bir de eski BaşkanBiden'ın, "teknoloji elitleri" diye nitelendirdiğişirketlerin "yeni dünya tasavvuru"ile "ülkelerin iç işlerine müdahaleetme hırsı" eklendiğinde oldukça inişliçıkışlı ama yüksek tansiyonlu yıllara sürüklenmekteolduğumuz bir gerçek!
Trump'ın, sıcak çatışmaları sona erdirme veya uzak durma iddiasına karşın "yüksek ticari korumacılık" ve "göçmenkarşıtlığı" politikası ile ilerleyeceği hesaba katıldığında, sonraki yılların "çatışmatohumlarını ekeceğini" söylemek yanıltıcı olmayacak. Malların, sermayenin ve insanların serbest dolaşımına getirilecek her türlü kısıtlamanın küresel büyümeyi yavaşlatacağına, farklı türde çatışmaları tetikleyeceğine ise kuşku yok!
Bilhassa ABD-Çin rekabetinin erişeceği boyut, Asya-Pasifik'te sergilenecek güç mücadelesi, ve Avrupa'nın güvenliği meselesi yepyeni ittifaklara ve bölgesel işbirliklerine kapı aralayacak. Bir bakıma Trump'ın dünyası ile gerçek dünyanın kavgasına tanıklık edilecek!

***

Gelelim, Trump Amerikasına veTürk-ABD ilişkilerinin güncellenmekteolan yol haritasına… Başkent'tekitahlillere göre;
Trump'ın icraatının ilk aylarında,daha çok ABD'nin içine ve yakın coğrafyasınaodaklanacağı, ajandasında iç meseleleringeniş yer tutacağı öngörülmekte.
Birinci başkanlık döneminden aldığıderslerle veya tecrübesiyle (!) Trump'ın"müesses nizamla" hemen bilek güreşinegirmeyeceği, Amerikan halkına sempatikgelecek popülist kararlara yöneleceği tahminedilmekte.
Önceki Başkan Biden ve ekibininyönetsel yetersizliklerine bolca vurguyapılacağı anlaşılan 2. Trump'lı günlerde,"Yeniden Büyük Amerika" söylemiadına, "ticarette korumacı, siyasetteiç yapıyı tahkim edici" radikal kararlaraağırlık verileceği düşünülmekte.
Trump'ın Rusya-Ukrayna savaşınısonlandırma, İran'ı mutlak izoleetme, Ortadoğu'daki çatışmaları durdurmapolitikasında pragmatik davranacağı,bu nedenle "bölgesel güçlerle işbirliğine"yöneleceği ama bu yaklaşımının"Amerikan politik tercihlerini garantialtına alma şartına bağlanacağı" beklenmekte!
Ve nihayet… Türkiye ile ilişkilerinde"lider diplomasisi" ve "güvenilir ekiplerarası yoğun temas trafiğinin" esasalınacağı, birbirini iyi tanıyan iki aktör olarakErdoğan ve Trump'ın karşılıklı iknakabiliyetlerinin ön plâna çıkacağı genelkabul görmekte!