NASUH ÖZER

Penisilinin keşfi ile Antibiyotik Çağı'na geçiş başladı. Bakteriyel hastalıkların tedavisinde bir devrim yaşandı...

Geçmişte ölümcül olan hastalıkların birçoğu artık insan yaşamını tehdit etmiyor.

Fakat günümüzde insanları etkileyen hastalıklar daha çok ruhsal boyutta.

Tükenmişlik sendromu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite, depresyon...

'Modern Dünya'nın dinamosu olan teknolojinin sağladığı konfor, sadece insanın fiziksel aktivitesini azaltmakla kalmadı aynı zamanda zorluklara karşı mücadele direncini de düşürdü.

Asırlardır çetin koşullarla mücadele ederek varlığını sürdürmeye alışık olan insan, günümüzde genlerine kodlanmış dürtülerin tam aksine bir yönde ilerliyor.

Konformist ortamın sağladığı rahatlığın toplumda mental olarak farklı sonuçları oldu.

Yerkürenin her noktasında aynı durum söz konusu.

İnsanlar nedenini tespit edemediği bir mutsuzluk yaşıyor. Çünkü herkes kıyasıya bir yarışın içinde.

Güzellik, başarı, seyahat ve sosyalleşme yarışın başlıca konuları arasında yer alıyor. Aslında hiç farkında olmadan biz de bu yarışın içinde yer alıyoruz...

Nedeniyse parmaklarımızın ucundaki ağ üzerinden hayata katılarak yarışta var olma isteğimiz.

Bunu gerçekleştirmenin en doğru yöntemi de trend olan akımlara katılmak.

Örnek olarak yeni bir akım ile yeni bir meydan okuma trendi başlıyor.

Mesela takipçi sayısı yüksek olan bir sosyal medya kullanıcısı yani influencer "Kim günde 20 bin adım atabilir?" sorusunu yönelterek 20 bin adım attığını gösteren bir ekran resmi paylaşıyor.

Bu paylaşımı gören takipçiler de 20 bin adımı tamamlıyor.

Sonraki iş ise telefondaki sağlık uygulamasından 20 bin adım atıldığını gösteren bir ekran resmi alarak sosyal medyada paylaşmak.

Böylece meydan okuma karşılık buluyor.

Ama bu eylemin süresi, trendin gündemde kalma süresiyle kısıtlı.

Çünkü hemen hemen her gün hatta saatler içinde trendler değişiyor.

Diğer bir örnek dijital güzellik...

Sosyal medya uygulamalarındaki filtreler belki de en çok estetik ve plastik cerrahların iş potansiyelini artırmalarına katkı sundu.

Filtre seçenekleri kullanıcıların "daha güzel olduğu fotoğrafları" paylaşması, mükemmele yakın kusursuz bir güzellik algısı oluşturması için yardımcı oluyor.

Bu yarışın bir parçası olmak, bireyin üstünde önemli bir baskı oluşturuyor.

Sosyal medya bağımlılık yapan bir madde gibi kanımıza karışmış durumda.

Hatta şöyle söylenebilir;

Fotoğraf paylaşmayan sanki hayattaki varlığını ispat edemiyor.

Sadece paylaşım yapmak da yeterli değil, trendleri yakalayarak güncele uygun paylaşım yapmak gerekiyor.

Önce takip edilen kişilerin hayatlarını izliyor sonra da paylaşım yaparak hayata (sanal) katılıyoruz.

Aslına bakacak olursak zaten sosyal medya kullanan herkes durumun farkında.

Sosyal medya artık bireyin diğer bireylerden etkileşim alarak, onay aradığı bir dijital topluluğa dönüştü.

Facebook'un kurucu başkanı Sean Parker, Instagaram'ı Facebook bünyesine kattıkları döneme ilişkin konuşurken izledikleri yöntemi şöyle özetlemişti;

"İnsanların zamanlarını ve bilinçlerini mümkün olduğunca fazla nasıl tüketebiliriz?'

Parker, kendisinin ve Mark Zuckerberg ile Facebook ekibinin, platformun insanların zamanını ve zihinsel kapasitesini sınırlamak üzere tasarlandığını bildiklerini ancak yine de bu hedef doğrultusunda çalışmaya devam ettiklerini resmen itiraf etti.

Etkileşim, sosyal medya kullanıcıları için en cazip alanların başında yer alıyor. Binlerce genç ya da çocuk gelecekte hangi mesleği seçmek istiyorsun sorusuna "YouTuber/ influencer olmak istiyorum" cevabını veriyor.

Birçok kullanıcı için sosyal medyaya ayırılan süre 6 saatin üstüne çıkmış durumda.

Yani bağımlılık çok daha yüksek seviyede.

Yani daha çok zamanımız çalınıyor.

Aslında gönüllü olarak tercihlerde bulunduğumuz için zamanımızın çalındığını düşünmüyoruz fakat seçimlerimizin nasıl şekillendirileceğine dair binlerce veriye sahip bu şirketler, platformlarında güncellemeleri ne şekilde yaptıkları ve hangi verileri kullandıkları konusunda pek şeffaf değiller...

Çünkü paylaşırlarsa çok ağır yasal düzenlemelerle karşı karşıya gelecekler.

Konuştuğumuz bir konu hakkında 2 dakika sonra telefonu açtığımızda önümüze reklam düşmesi için yasal bir izin verileceğini sanmıyorum.

Ama bu durumu hepimiz yaşadık ve gerçek olduğunu biliyoruz.

2016 yılında Alexander Nix isminde bir araştırmacı çıktı ve Psikografi adında bir yöntem kullanarak insanların nasıl manipüle ettiğini açıkladı. O günden sonra Brexit ve 2016 ABD seçimleri her zaman şaibeli olarak anıldı.

Psikografide neler mi kullanıyor?

Ekrana dokunma şiddeti.

Kullanıcı hangi paylaşıma nasıl tepki verdi? (öfke, mutluluk vb..)

Kullanıcı hangi fotoğrafa sert dokundu, hangisini görmek istemeyip hızlıca kaydırdı?

Hangi fotoğrafı yakınlaştırdı, inceledi, ilgilendi..?

Hangi paylaşım hangi duygusunu öne çıkardı?

Hangi arkadaşının ya da fenomenlerin paylaşımlarını yakından takip ediyor?

Kime güveniyor, kimden nefret ediyor?

Milyonlarca verimiz, o şirketlerin sunucularında saklı.

Yaptıkları şey tam anlamıyla bir DİJİTAL İKİZİMİZİ çıkarmak...

Aslında hepsi için birer ücretsiz veri üreticisiyiz.

Bizden ücretsiz olarak toplanan veriler yine bize karşı kullanılıyor.

Unutmayın, BİR ÜRÜN ÜCRETSİZSE, GERÇEK ÜRÜN SİZSİNİZ!