İran kazandı
Giriş Tarihi:
Bu savaşı İran kazandı. ABD ve İsrail'in temel hedefi rejim değişikliği ya da nükleer programın kalıcı olarak bitirilmesiydi. İkisi de tutmadı. Karşılığında Tahran güçlü rakiplerine ağır siyasi fatura çıkardı.
Savaş 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in eşgüdümlü hava saldırılarıyla başladı. İran ilk günlerde ağır kayıplar verdi; Ali Hamaney öldürüldü. Ara dönemde nisan ateşkesi ve haziran ara mutabakatı bozuldu; çatışma blokaj, Hürmüz gerilimi ve aralıklı saldırılar şeklinde devam etti.
2026 ara seçimlerinde Cumhuriyetçiler hem Temsilciler Meclisi'ni hem Senato'yu kaybetti. JD Vance açıkça "Kaybetmemizin nedeni savaş" dedi. Trump da benzin fiyatlarındaki yükselişin seçmeni etkilediğini kabul etti.
Vance'ın listesinde "İsrail'le ilişkimizi değiştirin" maddesi de dikkat çekti. 2024'te Trump'a oy verenlerin önemli bir kısmı savaş ve İsrail politikası yüzünden Demokratlara kaydı.
İsrail'de de savaşın maliyeti sandıkta görüldü. Netanyahu'nun Likud'u en büyük parti olsa da eski koalisyon gücü dağıldı. Koalisyon görüşmeleri sürerken Netanyahu'nun konumu zayıfladı. "İran'ı bitirme" söylemiyle hareket eden hükümetin iç siyasi dengesi bozuldu.
İran tarafında ise liderlik hedefleri vuruldu, altyapı ve ekonomi ağır hasar gördü, uluslararası izolasyon derinleşti. Ama sistem çökmedi. Nükleer programın yeraltı unsurları ve füze kapasitesi büyük ölçüde korundu. Hürmüz üzerindeki tehdit ve ekonomik "karşı baskı" devam etti.
Daha önemlisi, İran bölgesel güç pozisyonunu tahkim etti. ABD ve İsrail'in beklediği çöküş gerçekleşmeyince Körfez ülkeleri ve bölgesel aktörler İran'ın ayakta kalma kapasitesini yeniden hesaplamak zorunda kaldı. Vekâlet ağları zayıflasa da doğrudan caydırıcılık ve Hürmüz üzerindeki kontrol İran'ın elinde kaldı. Bölge, İran'ı "bitirilebilir" bir aktör olarak değil, maliyet çıkaran bir güç olarak yeniden konumlandırdı.
Seçim öncesi Tucker Carlson'ın iddiası da bu stratejik çıkmazı gösteriyor. Carlson, konvansiyonel silahların 300 fit graniti delip geçemediğini, Netanyahu baskısıyla ABD'nin nükleer vuruşu tartıştığını yazdı. İddia doğrulanmamış olsa da sekiz aylık savaşın sonunda hedefin askeri olarak tutmadığı ortada.
Ukrayna savaşıyla kıyaslandığında fark daha net ortaya çıkıyor. Rusya'nın 2022'de başlattığı savaş dört buçuk yılı geçti ve taraflarda ölçülebilir bir değişim yaratmadı. Buna karşılık İran savaşı henüz dokuz aya yaklaşmadan ABD ara seçimlerini kaybettirdi, İsrail'de hükümet çoğunluğunu dağıttı ve nükleer seçenek tartışmasını gündeme getirdi. Bu savaşta asimetrik direnç ve enerji şok noktası çok daha hızlı siyasi sonuç üretti.
Kazanmak her zaman düşmanı yere sermek değildir. Bazen hayatta kalmak, rakibin planını bozmak ve onun siyasi faturasını yükseltmek yeterlidir. İran bunu yaptı.
Trump "kazandık" diyebilir. Ama bu savaşın stratejik kazananı İran'dır.
Savaş 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in eşgüdümlü hava saldırılarıyla başladı. İran ilk günlerde ağır kayıplar verdi; Ali Hamaney öldürüldü. Ara dönemde nisan ateşkesi ve haziran ara mutabakatı bozuldu; çatışma blokaj, Hürmüz gerilimi ve aralıklı saldırılar şeklinde devam etti.
2026 ara seçimlerinde Cumhuriyetçiler hem Temsilciler Meclisi'ni hem Senato'yu kaybetti. JD Vance açıkça "Kaybetmemizin nedeni savaş" dedi. Trump da benzin fiyatlarındaki yükselişin seçmeni etkilediğini kabul etti.
Vance'ın listesinde "İsrail'le ilişkimizi değiştirin" maddesi de dikkat çekti. 2024'te Trump'a oy verenlerin önemli bir kısmı savaş ve İsrail politikası yüzünden Demokratlara kaydı.
İsrail'de de savaşın maliyeti sandıkta görüldü. Netanyahu'nun Likud'u en büyük parti olsa da eski koalisyon gücü dağıldı. Koalisyon görüşmeleri sürerken Netanyahu'nun konumu zayıfladı. "İran'ı bitirme" söylemiyle hareket eden hükümetin iç siyasi dengesi bozuldu.
İran tarafında ise liderlik hedefleri vuruldu, altyapı ve ekonomi ağır hasar gördü, uluslararası izolasyon derinleşti. Ama sistem çökmedi. Nükleer programın yeraltı unsurları ve füze kapasitesi büyük ölçüde korundu. Hürmüz üzerindeki tehdit ve ekonomik "karşı baskı" devam etti.
Daha önemlisi, İran bölgesel güç pozisyonunu tahkim etti. ABD ve İsrail'in beklediği çöküş gerçekleşmeyince Körfez ülkeleri ve bölgesel aktörler İran'ın ayakta kalma kapasitesini yeniden hesaplamak zorunda kaldı. Vekâlet ağları zayıflasa da doğrudan caydırıcılık ve Hürmüz üzerindeki kontrol İran'ın elinde kaldı. Bölge, İran'ı "bitirilebilir" bir aktör olarak değil, maliyet çıkaran bir güç olarak yeniden konumlandırdı.
Seçim öncesi Tucker Carlson'ın iddiası da bu stratejik çıkmazı gösteriyor. Carlson, konvansiyonel silahların 300 fit graniti delip geçemediğini, Netanyahu baskısıyla ABD'nin nükleer vuruşu tartıştığını yazdı. İddia doğrulanmamış olsa da sekiz aylık savaşın sonunda hedefin askeri olarak tutmadığı ortada.
Ukrayna savaşıyla kıyaslandığında fark daha net ortaya çıkıyor. Rusya'nın 2022'de başlattığı savaş dört buçuk yılı geçti ve taraflarda ölçülebilir bir değişim yaratmadı. Buna karşılık İran savaşı henüz dokuz aya yaklaşmadan ABD ara seçimlerini kaybettirdi, İsrail'de hükümet çoğunluğunu dağıttı ve nükleer seçenek tartışmasını gündeme getirdi. Bu savaşta asimetrik direnç ve enerji şok noktası çok daha hızlı siyasi sonuç üretti.
Kazanmak her zaman düşmanı yere sermek değildir. Bazen hayatta kalmak, rakibin planını bozmak ve onun siyasi faturasını yükseltmek yeterlidir. İran bunu yaptı.
Trump "kazandık" diyebilir. Ama bu savaşın stratejik kazananı İran'dır.
