AB’nin zihin tutulması: “İsrailizasyon” Sendromu

Avrupa Birliği (AB) bugün sadece bir dış politika krizi ile değil, aynı zamanda derin bir ahlaki ve stratejik meşruiyet bunalımı ile de karşı karşıya. Gazze'de iki buçuk yıldır devam eden soykırım ve yıkım, on binlerce sivilin hayatını kaybetmesi, uluslararası mahkemelerde yükselen soykırım suçlamaları ve göz göre yapılan uluslararası hukuk ihlalleri karşısında Brüksel'in sergilediği tablo, bu krizin en net göstergesidir.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İsrail'e karşı en temel siyasi reflekleri dahi göstermekte isteksiz davranmakta. İspanya, İrlanda ve Belçika başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinden gelen 'AB-İsrail Ortaklık Anlaşması askıya alınsın' çağrıları karşısında Brüksel'in sergilediği ağırkanlılık, artık diplomatik ihtiyatla açıklanabilecek bir tablonun ötesine geçmiş durumda. Bu tablo, AB'nin kurumsal yapısına yapışmış elitistlerin siyasi tercihi; adeta zihinsel bir kilitlenmed. Bu tablonun adı 'İsrailizasyon'dur.
Avrupa'nın, İsrail söz konusu olduğunda hukuk, insan hakları, demokrasi ve normatif dış politika iddialarını askıya alması; kendi değerlerini kendi eliyle hükümsüz hale getirmesinden söz ediyoruz. Ukrayna meselesinde yaptırım refleksi gösteren, Rusya'ya karşı hızla ağır ekonomik paketler hazırlayan AB'nin, Gazze'de aynı ahlaki hassasiyeti gösterememesi sadece çifte standart değil; kurumsal bir vicdan çöküşüdür. Daha dikkat çekici ve trajik olan ise, AB'nin gerçek kriz anlarında yok hükmünde kalırken, sembolik sahnelerde ise kendisini merkez aktör gibi sunma çabasıdır.
AB'nin Orta Doğu'da barış için ciddiye alınabilecek en ufak bir inisiyatifi yoktur. Güney Kafkasya'da kalıcı istikrar adına belirleyici bir strateji de yoktur. Ancak Ermenistan Başbakanı Paşinyan ülkesini Rusya'dan uzaklaştıracak bir siyaset inşa ettiğinde, yeni bir denge arayışına girdiğinde, onca zorlu etap atlatıldıktan aylar yıllar sonra, Brüksel'in bir anda Erivan'da sahneye çıkıp sanki kendi diplomatik başarısıymış gibi lanse etmeye kalkması, şov yapması yeterince utanç verici.
Oysa Erivan'daki yeni arayışın temelleri Türkiye'nin sağladığı dengeleyici ortamla, Güney Kafkasya'daki ülkelerin bölgesel normalleşme zeminine yönelik samimi çabalarıyla ve ABD'nin stratejik girişimleriyle atıldı. Türkiye'nin inisiyatif alarak açtığı diplomatik alanı, Brüksel'in sonradan gelip sahiplenmeye çalışma çabası siyasi bir gerçeklik değil, diplomatik bir nezaketsizliktir.
Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın da ifade ettikleri üzere, Avrupa bugün gerçek bir yol ayrımındadır. AB ya Türkiye'nin büyüyen gücünü ve küresel ağırlığını, Birliğin darboğazdan çıkışı için stratejik bir fırsat olarak görecek; ya da dışlayıcı söylemlerin, tarihi önyargıların ve dar ideolojik reflekslerin Avrupa'nın geleceğini karartmasına izin verecek. Mesele artık Ankara'nın nerede durduğu değil. Türkiye kendi eksenini kurmuş, çok boyutlu diplomasi kapasitesini ispatlamış, bölgesel ve küresel denklemlerde vazgeçilmez aktör olduğunu defalarca göstermiş durumda.
AB kendisine şunu sormalı: Brüksel, geleceğin dünyasında nerede durmak istiyor Türkiye'nin tam üye olarak yer almadığı bir Avrupa Birliği'nin küresel bir çekim merkezi olması mümkün değil. Enerjiden güvenliğe, göçten savunmaya, ticaretten jeopolitik dengeye kadar Avrupa'nın ihtiyaç duyduğu stratejik kapasitenin merkezinde Türkiye 'oyun kurucu' bir ülke olarak yer almakta. Sayın Cumhurbaşkanımızın ifade ettikleri üzere, Türkiye ihtiyaç anında kapısı çalınacak; diğer zamanlarda ötelenebilecek bir ülke değildir. Türkiye artık eski Türkiye değildir. Dünya da batılı devletlerin tek taraflı nüfuz alanına sıkışmış eski dünya da değildir. Bugün Avrupa'nın Türkiye'ye duyduğu ihtiyaç, Türkiye'nin Avrupa'ya olan ihtiyacından daha fazladır. Yarın bu ihtiyaç daha da artacaktır. Tarih eksik kalan cümlelerle değil, konuşmak gerekirken susulmuş yerlerle hüküm verir.