KEREM ALKİN

Tarih boyunca gücün tanımı, hakim olunan kaynağa göre değişti. Bir zamanlar 'toprak' güçtü. Ardından 'sanayi'. Bu iki başlığın sonrasında 'enerji', ardından da 'teknoloji' takip etti. Bugün ise yeni bir eşiğin içindeyiz: 'Kuantum Çağı'na geçiyoruz. Bu çağda güç artık sadece silah sayısıyla, üretim hacmiyle ya da ekonomik büyüklükle ölçülmüyor. Gücün yeni tanımı, rakip veya düşmandan daha hızlı karar alma becerisi; daha doğrusu, hipersonik karar alma hızı becerisi.
1750'den bu yana süregeldiği ifade edilen Yakın Çağ dönemi bile artık kendi içinde bölünmeyi hak ediyor. 1750- 1950 arası sanayileşme ve mekanikleşme çağıydı: buhar, çelik, fabrika, kitle ordular. Güç, makineyle ve üretimle ölçülüyordu. 1950-2000 arası ise, nükleerleşme ve bilgisayarlaşma çağıydı: atom bombası, Soğuk Savaş, uydu sistemleri ve ilk dijital ağlar. Bu dönemde güç, yıkım kapasitesi ve caydırıcılık üzerinden tanımlandı.
2000'lerle birlikte ise dünya, bugüne kadar hipersonik hızla gelişen bir sürecin, algoritmaların, ağların ve otonom sistemlerin çağına girdi. Savaş alanında insansız hava araçları, sürü halinde hareket eden kara ve deniz platformları, siber saldırılar ve yapay zeka destekli komuta sistemleri öne çıktı. Artık cephe yok, sınır yok, ilan edilmiş savaş yok; ama her an süren, aralıksız devam eden bir rekabet ve çatışma ortamının tam ortasındayız. Bu rekabet ve çatışmanın kalbinde ise veri, yazılım ve karar alma hızı yer alıyor.
Bugün gelinen noktada, önümüzdeki 25 yılda artık dijital çağın da ötesine geçiyoruz. Kuantum bilgisayarlar, hipersonik silahlar ve yapay zeka tabanlı karar sistemleri, insan hızının hayli ötesinde bir dünyayı inşa ediyor. Bir devletin ya da bir ordunun üstünlüğü, artık kaç tankı, kaç uçağı ya da kaç gemisi olduğuyla değil; rakibinden, düşmandan sahayı ve zafere taşıyacak yolu daha hızlı algılayıp, daha hızlı karar verip, daha hızlı uygulayabilmesiyle ölçülüyor. Buna 'hipersonik karar alma hızı' diyebiliriz.
Bunun anlamı şu; Güç artık zamana hükmetme kapasitesidir. Kim olayları daha önce fark ediyor, kim veriyi ve olayları daha hızlı birleştiriyor, kim tehdidi ya da fırsatı önce algılıyor ve kim daha hızlı tepki verebiliyorsa, sahada da masada da avantaj elde ediyor. Artık, ilk vuran değil, ilk anlayan kazanıyor. En çok bilen değil, en hızlı uyarlanan öne geçiyor. Bu dönüşüm sadece askeri alanda değil; ekonomide, diplomaside ve teknolojide de geçerli. Finans piyasalarında milisaniyelerle işlem yapan algoritmalar, şirket birleşmelerinde yapay zeka ile öngörü üreten sistemler, diplomatik krizlerde sosyal medya ve veri analizleriyle kamuoyunu yönetebilen mekanizmalar hep aynı şeyi söylüyor: Karar döngüsü kimin kontrolündeyse, güç de ondadır.
Bu yüzden Kuantum Çağı, sadece yeni makinelerin değil, yeni bir güç anlayışının çağıdır. Toprağı kontrol etmek yetmez; veriyi kontrol etmek gerekir. Enerjiyi üretmek yetmez; bilgiyi işlemek gerekir. Orduları büyütmek yetmez; karar ve saldırı süreçlerini hızlandırmak gerekir. Türkiye açısından da mesele budur. Güç artık sadece fiziki kapasite değil, bilişsel ve dijital kapasitedir. Yazılım, çip, yapay zeka, kuantum teknolojileri, veri altyapısı ve insan kaynağı olmadan, klasik güç unsurları da anlamını yitirir. Bağımsızlık artık sadece sınırları korumak değil, karar süreçlerini dışa bağımlı olmadan yönetebilmek demektir. Kuantum Çağı'na geçiş, bir teknoloji devrimi kadar bir egemenlik devrimidir. Kim bu dönüşümü erken kavrar ve kurumlarını buna göre yeniden inşa ederse, sadece bugünün değil, yarının da kazananı olur. Kim bunu geciktirirse, en güçlü görünse bile en kırılgan hale gelir. Kuantum Çağı'nda güç artık zaman. Güç, artık hız. Güç, kararı kim önce ve doğru verebiliyorsa onda.