Dijital toplum derken ne kastediyoruz?
Giriş Tarihi:
"Nerde o eski zamanlar?"
Çokça kullandığımız biraz sitem, biraz özlem dolu cümledir.
Toplumların alışkanlıkları, yaşam biçimleri ve birbirleriyle kurdukları ilişkiler zaman içerisinde değişir.
Ama bugün yaşadığımız değişimin hızı, geçmiş dönemlerle kıyaslanamayacak kadar yüksek.
Tarih boyunca 100 yılı bulan dönüşümler, artık on yıla bile sığmıyor.
TÜİK'in 2015 ve 2025 yıllarını karşılaştıran Zaman Kullanım Araştırması oldukça önemli.
Zira bu Türkiye'deki değişimin de fotoğrafını ortaya koyuyor.
Araştırmaya göre sosyal medyada vakit geçirenlerin oranı 2015 yılında yüzde 33,9 iken 2025 yılında yüzde 71,7'ye yükselmiş.
Buna karşılık gazete, dergi vb yayınları okuyanların oranı yüzde 39,4'ten yüzde 20,1'e gerilemiş.
Televizyon ise yüzde 88,8 ile hala en yaygın boş zaman faaliyetlerinden biri.
RTÜK'ün 2025 Medyametre Araştırması da bunu doğruluyor.
Türkiye'de günlük ortalama internet kullanım süresi 4 saat 5 dakika, sosyal medya kullanım süresi ise 3 saat 7 dakika.
Yani artık dijital dünya hayatımızın dışında değil, doğrudan merkezinde.
Atsak atılmaz satsak sayılmaz derler ya işte tam da öyle.
Ama işte attıklarımız var uğurda.
***
TÜİK verilerine göre Kafe, kahvehane ve benzeri sosyalleşme mekanlarına gidenlerin oranı da artıyor.
Ama kimlerle?
Arkadaşlar ile.
Peki aile, akrabalar?
Oralar biraz riskli.
Gerçi artık akraba ziyaretleri, çekirdek aile buluşmaları bile mekanlarda gerçekleşiyor.
Bir başka ifadeyle sosyal hayatın mekanları ve ilişkilerin biçimi değişiyor. Evde buluşanların durumu da çok farklı değil.
Bugün aynı evde yaşayan insanların birbirleriyle konuşmak yerine telefon ekranlarına yöneldiği, aile sofralarında iz bıracak sohbetler yerine sofranın bir görselinin dijital dünyaya iz bıraktığı bir gerçek.
****
Teknolojinin hayatımıza kattığı imkanları görmezden gelemeyiz.
Bilgiye erişim kolaylaştı, iletişim hızlandı, mesafeler kısaldı.
Ancak bütün bunlar başka bir soruyu da beraberinde getiriyor:
İnsanlar dijital dünyada birbirlerine çok kolay ulaşırken gerçekte uzaklaşıyor mu?
Dijitalleşmek kaçınılmaz olabilir.
Fakat dijitalleşirken aileyi, arkadaşlığı, komşuluğu ve yüz yüze iletişimi ne ölçüde koruyabildiğimiz de en az teknolojik gelişmeler kadar önemli.
Çünkü dijital toplum olmak, yalnızca daha fazla ekran kullanmak anlamına gelmemeli.
Asıl mesele, değişen teknolojinin karşısında insanın, ailenin ve toplumsal ilişkilerin nasıl bir yere sahip olduğu olmalı!
