İnsanlığa tehdit: Paralel sistem

Eski dünya düzenin nasıl iflasını konuşuyor, yeni güçler yeni dengeleri tartışıyorsak, hesaba katmamız gereken bir düzen daha var…

Devletler bugün bir şekilde önemli kararlar alıyor, güç inşa ediyor, müttefikler edinerek politika yürütüyorlar ama bunu kamuoyuyla paylaşma noktasına gelince iş onlara düşüyor.

Adını koymak zor ama etkisini de kimse inkar edemez..

Teknoloji devleri, medya imparatorlukları ve veri sahipleri.

Bu fotoğraf Donald Trump'ın başkanlık yemini programında kayda geçti.

Her ne kadar bugün bu sistemin ana aktörlerini bu karede görsek de, Trump bu sistemin kurucusu da lideri de değil.

Ki asıl mesele Trump da değil.

Fotoğrafa birkaç isimde eklersek ortaya çıkan tablo: Trump'ın etrafında ve ötesinde şekillenen yeni güç mimarisi.

Elon Musk, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos, Larry Ellison, David Ellison, Rupert Murdoch, Sam Altman, Tim Cook, Sundar Pichai…

Bu isimler sadece milyarder değil. Dünyanın içinde olduğu dijital çağın elitleri. Yani bir nevi dijital sistemin yöneticileri.

Ve sistem ideolojiyle değil, güçle çalışıyor.

*****

Google, Meta, Microsoft, Amazon, Apple, X, Oracle, OpenAI, Alphabet, Paramount, Sinclair, NVIDIA, IBM, Palantir,SAP…

Bunlar artık sadece teknoloji ve dijital şirket yapıları değil maalesef.

Devletler karşısında paralel işleyen bir altyapının parçaları.

Google algoritmalarıyla bilgiyi filtreliyor, Meta sosyal ağlarıyla algıyı şekillendiriyor, Microsoft devletlerin dijital altyapısını ayakta tutuyor, Amazon bulut ve lojistik gücüyle devlet ölçeğinde bir kapasite oluşturuyor, Apple kendi kapalı ekosistemiyle milyonlarca insanın gündelik hayatını kontrol ediyor, X, siyasi tartışmaların ana arenasına dönüşüyor, Oracle veri altyapısıyla devletlere hizmet ediyor, OpenAI bilgi üretiminin yeni merkezlerinden biri haline geliyor, Palantir devletler için veri analizi yapıyor…

Yani en basit bir örnekle:

Siz ülkeniz için olumlu bir politika geliştiriyorsunuz, ama bu küresel sistemin çıkarlarına aykırı düşüyorsa, her biri devreye girerek bunu kamuoyuna ya yansıtmıyor, yada olumsuz gösteriyor.

Alkış beklerken protesto, barış beklerken savaş ile karşı karşıya kalabiliyorsunuz.

Haliyle Ortaya çıkan yapı klasik siyasetle açıklanamaz. Devletlerden bağımsız ama devletlerle iç içe, siyasi partilerden uzak ama siyasetin merkezinde, demokratik denetimin dışında ama karar süreçlerinin içinde bu tehlikeli yapı..

Bu yüzden adına "paralel sistem" demek mümkün.

Onlar kararlarını demokratik meclislerde değil, algoritmalarda alıyor, veri analizleriyle strateji belirliyor, iktidarları yada iktidar yollarını platformlarda şekillendiriyor, yönlendirmeye zorluyorlar.

Velhasıl…

Sistemin gücü çok büyük. Tehdidi de.

Sosyal medya şirketlerine hala basit birer platform, yapay zekaya insan hayatını kolaylaştıran teknoloji dersek büyük bir yanılgıya düşeriz.

Düşünün.

Verilerimizde, özelimizde, birikimimiz de onların elinde…

Tek bir mavi ekranla dünyada hayat nasıl durmuştu hatırlıyoruz.

Hafımıza, hayatımıza dokunmaları karşısında neler olacak varın siz düşünün!

Not: İsrail şimdide Gazze soykırımı hafızasını silmeye başladı bile. Hem de bu saydığımız şirketlerle…