Meta dijital dolandırıcılığa alan mı açıyor?
Sosyal medya artık yalnızca fotoğraf veya video paylaşılan bir alan değil.
İnsanların gelir elde ettiği haber yaptığı, fikirlerini duyurduğu ve kitlelere ulaştığı devasa bir kamusal alan haline dönüştü.
Ancak son dönemde yaşanan bazı olaylar bu alanın ne kadar kırılgan olduğunu da gözler önüne seriyor.
Bir sabah uyanıyorsunuz ve yıllardır emek verdiğiniz hesabınız kapatılmış.
Gerekçesi ise "Telif hakkı ihlali"
Peki gerçekten bir telif ihlali var mı? Sistem neye nasıl tepki veriyor?
Benim en son yaşadığım olayda cevap hayırdı.
Haber değeri taşıdığını düşündüğüm bir olayı sosyal medya hesabımdan paylaştım.
Günler sonra kaynağı belli ve resmi olmayan bir mail adresinden "uyarı" aldım.
Virüs veya dolandırıcı olacaklarını düşünerek herhangi bir yanıt vermedim.
Ancak günler sonra ilgili video Meta tarafından "telif ihtarı" gerekçesiyle kaldırıldı.
Bir süre sonra o videonun sahibine ulaştım.
Kendisi herhangi bir telif başvurusu yapmadığını, durumdan haberdar bile olmadığını söyledi.
Yani ortada gerçek bir hak sahibi tarafından yapılmış bir şikayet bile yoktu.
Bu noktada insan ister istemez şu soruyu soruyor: Eğer gerçek hak sahibi şikâyet etmediyse hesabı şikayet edip de kim kapattırdı?
Son yıllarda sahte e-postalar, sahte başvurular ve taklit şikayet sistemleri üzerinden birçok hesabın hedef alındığına dair çok sayıda iddia gündeme geliyor.
Özellikle haber sayfaları yüksek etkileşimli hesaplar ve siyasi içerik üreten kullanıcılar bu durumdan daha fazla etkileniyor.
Daha da ilginci mağdur olan kişilere kısa süre içinde bazı aracılar ulaşıyor ve belirli ücretler karşılığında hesaplarını geri açabileceklerini söylüyorlar.
Hesabı açmak için on binlerce lira talep edildiği iddiaları sorunun yalnızca teknik bir hata olmadığını düşündürüyor.
Elbette herhangi bir kişi ya da kurumun bu yapının içinde olduğunu söylemek için somut kanıt gerekiyor.
Ancak ortada cevaplanması gereken ciddi sorular vardır.
Gerçek olmayan bir telif bildirimi nasıl işleme alınabiliyor?
Hak sahibi şikayette bulunmadığını söylüyorsa hesap neden kapalı kalıyor?
Sahte olduğu anlaşılan başvurular neden sistemden temizlenmiyor?
Ve en önemlisi, mağdur kullanıcılar neden aylarca muhatap bulamıyor?
Bugün milyonlarca insan için sosyal medya hesapları yalnızca bir profil değil; emek, gelir ve yılların birikimi anlamına geliyor.
Bir hesabın tek bir sahte bildirimle kapatılması, dijital dünyadaki mülkiyet hakkı tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı. Sosyal medyada biraz inceleme yapınca bu konuda çok fazla mağdurun olduğu da zaten anlaşılıyor. En son denk geldiğim durumlardan birini Oyuncu Giray Altınok paylaştığı kendi fotoğrafı sebebi ile telif ihlali aldı ve hesabı bir süre kapatıldı.
Sorun yalnızca birkaç hesabın kapanması değil elbette.
Sorun şeffaf olmayan süreçler, ulaşılması zor destek mekanizmaları ve kullanıcıların kendilerini savunabilecekleri etkili yolların bulunmaması.
Eğer gerçekten organize şekilde sahte telif şikayetleri yapılıyorsa bu artık bireysel bir mağduriyet değil, dijital bir güvenlik sorunu. Özellikle dikkatimi çeken konu Gazze destekçisi hesapların daha kolay ve hızlı kapatılıyor olması. Burada META yine anladığımız kadarıyla İsrail'in amaçları için dur durak bilmeden çalışıyor.
Sosyal medya şirketlerinin görevi yalnızca içerik kaldırmak değil aynı zamanda kullanıcılarını sahte ihbarlardan da korumaktır.
Dijital dünyada adalet geciktiğinde mağduriyet büyüyor sessizlik ise kötü niyetli yapıların en büyük gücü haline geliyor.
O yüzden Meta, X ve Tiktok gibi şirketlerin ülkemizde daha denetlenebilir ve gerektiğinde aldığı kararlar yetkili kurumlarımız tarafından
sorgulanabilir olması gerekiyor.
Mesela ABD "ulusal güvenlik" gerekçesiyle bazı yapay zeka uygulamalarına bazı sürümlerin herkesin kullanımına açılmaması için gayet net bir şekilde dikte edebiliyor...
Biz neden bu sosyal medya platformlarını tamamen kendi hallerine bırakalım?
