Körfez’e ‘savaşın’ baskısı

Neo-con Senatör LindseyGraham'ın son çıkışı aslında Washington'daki bazı çevrelerin zihniyetini bütün çıplaklığıyla ortaya koyuyor. Graham açık açık Körfez ülkelerine sesleniyor: "Henüz İran'ı vuran Arap ülkesi oldu mu? Eğer ABD ile anlaşma istiyorsanız savaşa dahil olmalısınız. Arap müttefiklerimize karşılık vermeleri için çağrıda bulunuyorum."
Yani ABD'nin doğrudan üstlenmek istemediği bir cepheyi Körfez ülkelerinin sırtına yükleme çağrısı. Bu, yeni bir strateji değil. Ortadoğu'nun son yarım yüzyılı bu tür "vekâlet savaşlarıyla" dolu.
Tam da bu nedenle Katar'ın eski başbakanı Hamad bin Casim El Tani'ye atfedilen uyarı son derece kayda değer. Bin Casim'e göre ABD, Körfez ülkeleri İran'a savaşilan ettiği anda çatışmadan çekilebilir. Böylece Washington savaşın tarafı olmaktan çıkar, ama iki tarafa da silahsatan bir silah tüccarına dönüşür. Bu senaryo kulağa komplocu gelebilir; fakat son yirmi yılın bölgesel savaşlarına bakıldığında hiç de yabancı değil.
Böyle bir tabloda ne olur? İran ile Körfez ülkeleri birbirlerinin ekonomik ve askeri kapasitelerini tüketirken, savaşın maliyeti bölgenin omuzlarına yüklenir. Petrol gelirleri savunma harcamalarına akar, kalkınma projeleri durur, toplumlar yıpranır. Sonunda ortaya çıkan tablo şudur: Zayıflamış İran, zayıflamışKörfez ve jeopolitik olarak daharahat hareket eden bir İsrail...
Bu yüzden bazı stratejistler için en ideal senaryo, bölgedeki iki büyük gücün birbirini yıpratmasıdır. İran'ın askeri kapasitesi törpülenir, Körfez ülkeleri güvenlik bağımlılığını daha da artırır. Böylece İsrail bölgesel rakiplerinin eşzamanlı zayıfladığı bir ortamda hareket alanını genişletir. "Büyük İsrail" tartışmaları tam da böyle bir güç boşluğu üzerine inşa edilir.
Bu noktada Bradley Martin'in The Wall Street Journal'daki yazısı devreye giriyor. Martin, Irak savaşından sonra oluşan boşluğu İran'ın doldurduğunu hatırlatıyor ve İran'ın etkisi kırılırkenTürkiye'nin onun yerini almamasıgerektiğini savunuyor. Yani mesele sadece İran değil; mesele bölgedeki herhangi bir bağımsız gücün ortaya çıkması
Bu yaklaşımın mantığı basit: Ortadoğu'da güçlü bir yerel aktöristenmiyor. İran güçlü olmasın, Türkiye güçlü olmasın, Arap dünyası zaten parçalı kalsın. Böylece bölge sürekli dış güvenlik mimarilerine bağımlı olsun. Washington'daki bazı düşünce kuruluşlarının ve medya organlarının yıllardır savunduğu çizgi tam olarak budur.
Bugün Körfez ülkeleri için asıl soru şudur: Başkalarının savaşını mı üstlenecekler yoksa bölgesel dengeleri kendi çıkarları doğrultusunda mı kuracaklar? Ancak unutulmasın ki başkalarınınhesapları için girilen savaşlar, başkalarınınzaferiyle biter.
Bağımsızlık, korkunun ecele faydası olmadığını bilerek zoru göğüslemektir. Körfez'in artık kendisine dayanıp bağımsızlaşma adımları atmasını diliyorum.