FARUK ERDEM

2025 yılında çalışma hayatında önemli değişiklikler yaşanmıştı. Özellikle mobing genelgesi, memur anneler için yarı zamanlı çalışma gibi iki büyük düzenleme hayata geçti. Ardından hem işçiler hem de memurlar için toplu sözleşmeler yapıldı. Ailelere destekler artırıldı. 2026 yılı ile birlikte yeni yasal düzenlemeler hayatımıza girecek. İşte milyonları ilgilendiren yenilikler...

MAAŞLAR YENİDEN BELİRLENİYOR

Ocak ayı ile birlikte yeni maaşlar belli olacak mı?
2026'de ilk değişiklik emekli ve memur maaşlarında olacak. 5 Ocak'ta açıklanacak yıllık enflasyon sonrasında tüm maaşlar değişecek. Yapılan hesaplamalara göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 6 aylık artışı yüzde 11-13, memurlar ve memur emeklilerinin ise 6 aylık artışı yüzde 17-19 aralığında olacak.

Emekliler için başka değişiklik olacak mı?
5 Ocak'tan sonra en düşük emekli maaşı için yasal düzenleme hazırlanacak. Şu anda 16.881 TL olarak uygulanan en düşük emekli maaşı enflasyon artışı kadar yükseltilirse 18.737 TL ile 19.075 TL aralığında olacak. Rakam yasa ile belirleneceği için daha yüksek olabilecek. Ayrıca SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile memur emeklileri arasındaki 6 puanlık fark da yasal düzenlemeyle kapatılabilecek.

İZİN SÜRELERİ UZATILIYOR

2026'da annelerin izin süreleri nasıl değişecek?
Yeni yıl ile birlikte annelerin kullandığı doğum izinleri de uzayacak. Şu anda doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 olmak üzere 16 hafta olarak kullanılan analık izni 24 haftaya çıkartılacak. Söz konusu düzenlemeden, memur, işçi, askeri personel, hakim-savcı, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) personeli ve akademisyenler dahil çalışma hayatındaki tüm kadınların yararlanması bekleniyor.

Babalık izni işçiyi de kapsayacak mı?
Mevcut uygulamada İş Kanunu'na tabi çalışanlar için 5 gün olan babalık izni, yeni düzenlemeyle tüm personel statülerinde 10 gün olarak hesaplanacak. Bu hakta memur babalar gibi işçi babalar da yararlanacak.
İzinler sadece biyolojik aileler için mi geçerli?
Yeni yasa ile koruyucu aile olan memur, işçi ve askeri personele ilk kez izin hakkı tanınacak. Halihazırda koruyucu ailelere yönelik herhangi bir izin bulunmuyor. Düzenleme ile 3 yaşından küçük bir çocuğa koruyucu aile olan memur, işçi ve askeri personel için 10 günlük koruyucu aile olma izni verilmesi öngörülüyor.

EMEKLİ AYLIĞINA PRİM KATKISI

Yeni yılda yürürlüğe girecek borçlanma oranları nasıl değişti?
1 Ocak itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenleme ile hizmet borçlanmalarında (erken emeklilik için gün satın alma) oranlar değiştirilerek uygulanacak. Buna göre doğum borçlanması hariç tüm borçlanmalar brüt asgari ücretin en az yüzde 45'i kadar ödenecek. Bu oran daha önce yüzde 32 olarak uygulanıyordu. Doğum borçlanması yüzde 32 olarak uygulanmaya devam edecek.
Prime esas kazançta neler değişecek?
1 Ocak itibarıyla prime esas kazanç yani SGK'ya bildirilen brüt maaşta en üst sınır da yükseltildi. Daha önce brüt asgari ücretin 7.5 katı olan tavan ücret artık 9 kat olarak uygulanacak. Buna göre SGK'ya bildirilecek en yüksek ücret 33.030 X 9 = 297.270 TL'ye yükselecek.
Bu değişikliklerin maaşlara katkısı olacak mı?
Hizmet borçlanmasının daha yüksek oranda yapılması ileride alınacak emekli maaşına katkı yapacak. Prime esas kazancın yükselmesi ise SGK'ya daha yüksek prim ödenmesi dolayısıyla daha yüksek emekli maaşı anlamına gelecek.

İKİNCİ EMEKLİLİK GELİYOR

Yeni yılda planlanan ikinci emeklilik nasıl uygulanacak?
Orta Vadeli Program'da 2026 yılının ikinci yarısı olarak takvimlendirilen ikinci emeklilik yani Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) tüm çalışanları kapsayacak. Çalışanların SGK dışında ikinci bir emeklilik imkânına kavuşması sağlanacak. Bunun için OKS (Otomatik Katılım Sistemi) devreye alınacak ve giriş zorunlu olacak.
İkinci emeklilikte prim ödemeleri nasıl olacak?
Şu anda uygulanan OKS sisteminde çalışanların brüt maaşlarının yüzde 3'ü prim olarak alınıyor. Yeni sistemde işverenlerin de belli oranda prim ödemesi planlanıyor. Ayrıca yüzde 30 olarak uygulanan devlet katkısı da devam edecek. Böylece üçlü bir prim ödeme sistemi olacak. Birikimler belli fonlarda nemalandırılacak.
Emeklilik şartları belli mi?
Mevcut durumda OKS ya da BES sisteminde 10 yıl 56 yaş ile emeklilik mümkün oluyor. Bir değişiklik olmaz ise yeni TES'de de 10 yıl sisteme prim ödeme zorunluluğu olacak. Emeklilik yaşı 56. Ancak yeni düzenlemede bu değişebilecek.
Ödemeler maaş olarak mı yapılacak?
Bu hesap sahibinin tercihi ile olacak. İsteyen dönem sonunda toplu para alabilecek, isteyen belirlediği süre kadar maaş sahibi de olacak.

ASGARİ ÜCRET DEVREYE GİRECEK

Yeni asgari ücret ne zaman uygulanacak?
Aralık ayında belirlenen yeni asgari ücret de 1 Ocak itibarıyla devreye girecek. 1 Ocak'tan itibaren en düşük brüt maaş 33.030 TL, en düşük net maaş ise 28.075,50 TL olarak uygulanacak.
Yeni asgari ücret neleri değiştirecek?
Yeni yıl ile birlikte işsizlik maaşı, rapor parası, stajyer maaşı, isteğe bağlı primler, sosyal yardımların gelir kriteri, doğum borçlanması, askerlik borçlanması, Bağ-Kur ihya ve yurtdışı borçlanma yeni asgari ücrete göre hesaplanacak.

YENİ YILDA BEKLENTİLER

Çalışma hayatında beklenen düzenlemeler var mı?
Daha önce çalışması yapılmış bazı konularda bu yıl düzenleme çıkması bekleniyor. Bağkur'lu esnafın prim şartının 9 bin günden 7 bin 200 güne düşürülmesi bu yıl yine gündemde olacak. Ev kadınların emekliliği için prim desteği uygulaması ve erken emeklilik şartlarının sağlanması konusu da yine Meclis gündemine gelmesi beklenen konulardan olacak.

VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞLIYOR

Hanelere ödenecek destekler nasıl uygulanacak?
Dar gelirli vatandaşlara yönelik geliştirilen yeni sosyal yardım sisteminin de 2026 yılında başlaması planlanıyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi adı verilen bu uygulama hane başına belirlenen bir gelir kriterini tamamlama şeklinde olacak.
Uygulama ile ailelere para mı ödenecek?
Yeni destek modelinde bir eşik gelir belirlenecek. Örneğin bu asgari ücret olabilecek ya da başka bir rakam belirlenecek. Bu rakamın altında geliri olan ailelere eşik gelire kadar kısım tamamlanacak şekilde madde destek yapılacak.
Sistem ne zaman ve nerede başlayacak?
Yeni destek sisteminin ilk olarak pilot illerde başlaması planlanıyor. Bu yıl içinde belirlenecek pilot illerde ödemeler başlayacak. Daha sonra 2027 yılında tüm illere yayılarak uygulanacak. Sistem istihdamı ve iş gücüne katılımı engellemeyecek şekilde kurgulanacak.
Ödeme yapılacak aileler nasıl belirlenecek?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bu işin organizasyonunu yapacak. Sahadan gelecek bilgiler, yapay zeka teknolojisi de kullanılarak analiz edilecek ve ihtiyaç sahibi aileler tespit edilecek. Gelir durumlarına göre ödemeler yapılacak.