Merkez diyor ki
CIA, ODNI (Ulusal İstihbarat Direktörlüğü), NSA ve ABD istihbarat topluluğunun yayımladığı yıllık ortak raporda çok ilginç detaylar var. Türkiye'nin NATO içindeki stratejik konumu ve bağımsız dış politika yürütmesi ön plana çıkarılıyor. Rusya- Ukrayna savaşındaki rolü, Moskova ile yoğun ilişkileri şaşırtıcı bulunuyor ve takdirlehaset duyguları karışımında masaya yatırılıyor. Orta Doğu'da, özellikle Suriye, Irak ve İran eksenindeki rolü merceğe alınıyor.
Savunma sanayisinin gelişmesi ve askerî kapasitesinin artmasına dikkatle izleme çağrısı yapılıyor. ABD istihbarat topluluğu Türkiye'yi yakın çevresindeki çatışmalarda kendi çıkarlarını korumak için askerî varlık, ölümcül askerî yardımlar kullanabilen bölgesel aktörler arasında birinci derecede önemli bir ülke olarak gösteriyor. Amerikan istihbarat örgütlerinin bu yıl hazırladıkları raporlarda Türkiye'nin hamlelerinin Orta Doğu ve çevresindeki güç dengelerini etkileyip değiştirdiği kabul ediliyor. Washington açısından Türkiye artık, yalnızca müttefiklik ilişkisi üzerinden değerlendirilemeyecek ölçüde bağımsız hareket edebilen çok önemli bir ülke.
Stratejik rakip olarak değil, uluslararası arenada mutlaka birlikte çalışılması gereken bir Türkiye var artık. Jeopolitik ve askeri ağırlığı göz kamaştırıyor. Adamlar binlerce km öteden bu değerlendirmeyi yapıyor. Yalnızca savunma kapasitemizin artmasına odaklanmıyorlar. Askerî gücümüzü dış politikada da kullanmamıza dikkat çekiyorlar. "Türkiye artık çevresindeki gelişmelere seyirci kalmayan, gerektiğinde sahadaki dengeleri değiştirmeye çalışan bir aktör olarak ele alınmalı" diyorlar.
Washington'a da bir çağrı yapıyorlar. Benim en çok bu çağrı hoşuma gitti. Bakın ne diyorlar; "Artık sadece NATO üyeliğini değil, Ankara'nın kendi bölgesel önceliklerini de hesaba katmamız gerekiyor." Üç kıtadaki nüfuzumuza odaklanıp "İş birliği ve çıkar farklılıklarının birlikte bulunduğu ilişki içindeyiz Türkiye ile" diye bir tanımlama yapıyorlar. Bu raporlardan çıkan sonuca göre ABD istihbarat örgütleri Türkiye'yi işbirliği yapılması gereken bölgesel önemli bir güç olarak değerlendiriyor. ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (ODNI – Office of the Director of National Intelligence), 2004 yılında 11 Eylül saldırılarından sonra kuruldu.
Ülke istihbarat kurumlarını koordine edip, onların faaliyetlerinin genel yönünü belirleyen üst düzey federal yapıdır. ABD'nin farklı istihbarat kurumlarının çalışmalarını bir araya getirip, koordine ediyor. Kendisi de operasyonlar yapıyor. Dışarıya odaklanıp, kurumlar arası ortak stratejiyi belirliyor. Yalnızca CIA'nın değil, ABD'nin 18 istihbarat unsurunun tepesinde olan bir kurum. Yani aslında MERKEZ. ODNI yani ABD istihbarat örgütlerinin merkezi 2026 raporunda Türkiye'yi artık yalnızca NATO'nun güvenlik mimarisinin bir parçası olarak değil, kendi askerî gücünü ve bölgesel nüfuzunu kullanarak çevresindeki gelişmeleri etkileyen bir aktör bir güç olarak değerlendiriyor. "Kendi çıkarları doğrultusunda askeri güç kullanmaya geçmiş yıllara göre çok daha istekli. Yakın çevresinden Afrika'ya kadar çatışmaların yönünü değiştirmeye çalışıyor. Bölgesel rakiplerini baskılamak için askerî kapasite kullanabiliyor." diyor.
Suriye'deki güç dengeleri üzerinde önemli nüfuz ve çıkarlarımızın olduğunu belirtiyorlar. Her konuda bizimle anlaşamadıklarını söyleseler de Ortadoğu'da ve Karadeniz'le Akdeniz'de hesaba katılmamız gereken önemli bir stratejik merkez olduğumuzu vurguluyorlar. "Daha fazla dikkate alınmalı" diyorlar. Geçmişte geleneksel rol benimseyen ve kabuğunda yaşayan sinmiş, süt dökmüş ve silik bir Türkiye vardı. NATO'nun güneydoğu kanadı diye anılan bir ülkeydik. Şimdi bölgesel bağımsız aktör olduk. Sadece boğazları kontrol ederken bugün Karadeniz güç dengelerinde etkili konuma geldik.
Akdeniz'i parselledik. Sadece Bölgesel güvenlik ortağıyken bugün Askeri ve diplomatik nüfuz sahibi olduk. Sadece Batı güvenlik sisteminin söz dinleyen bir parçasıyken bugün Ortadoğu'dan Afrika, Kafkasya, Orta Asya, Balkanlar'a kadar her yerdeyiz. Ve birden fazla güç merkeziyle aynı anda ilişki kurabilen tek ülkeyiz. Ve dahası ezik Türkiye'den bir GÜCE dönüştük. İçimizdeki Batı aşıkları, yerli Amerikalı ezikler "Hadi canım sende" diyecek ama bunları Washington, D.C. yakınlarında, Virginia eyaletinin McLean bölgesindeki ODNI üyesi Amerikalılar söylüyor. Hem de ana istihbaratın tam merkezinden. Dünya bizi izliyor, Türkiye'deki büyük resmi görüyor bizim ezikler hala gözlük arıyor. İyi mi?