Napolyon döneminin 200 yıllık askeri şifresi yapay zeka ile çözüldü

Tarihin en dikkat çekici şifrelerinden biri, yapay zekâ desteğiyle çözüldü. 1809 yılında Napolyon Bonaparte'ın emriyle hazırlanan ve General Auguste de Marmont'a gönderilen şifreli birlik brifingi, 200 yılı aşkın süre sonra ilk kez bütünüyle deşifre edildi.

200 yıllık askeri şifre yapay zeka desteğiyle çözüldü. (The Telegraph)

BELGE DOĞRUDAN NAPOLYON TARAFINDAN YAZILMADI

Çözülen metin, Napolyon'un kendi el yazısıyla kaleme aldığı bir mektup değil. Belge, İtalya Genel Valisi Eugène de Beauharnais'in karargâhından hazırlanarak Marmont'a gönderildi.

Napolyon, 16 Mart 1809'da Eugene'e bir emir verdi. Marmont'a Fransız ve müttefik kuvvetlerin ana mevzilerinin bildirilmesini isteyen Napolyon, mesajın şifreli hazırlanmasını ve güvenilir bir subay aracılığıyla ulaştırılmasını şart koştu.

O dönemde Avrupa yeni bir savaşın eşiğindeydi. Avusturya'nın Fransa'ya karşı harekete geçmesi beklenirken Fransız ordusunun önemli bir bölümü İspanya'da bulunuyordu. Dalmaçya'daki Fransız birliklerine komuta eden Marmont'un ise olası bir Avusturya saldırısında diğer Fransız kuvvetlerinden kopma riski vardı.

Napolyon dönemine ait şifreli mesajın içeriği ortaya çıktı. (A Haber Foto Arşivi)

YAPAY ZEKA ŞİFREYİ ADIM ADIM ÇÖZDÜ

SentinelOne mühendisi Carter Church, sosyal medya paylaşımında 1809 tarihli şifreli belgeyi OpenAI'nin GPT-6 Astra modeliyle incelediğini açıkladı. Church'ün aktardığına göre yapay zeka, belgenin görüntüsünü yaklaşık altı saat içinde analiz etti. İlk aşamada 1202 x 1836 piksel boyutundaki görüntüyü satırlara ayırdı. Ardından el yazısıyla oluşturulan işaretleri tek tek belirledi.

Şifreli belgede Fransız ve müttefik birliklerin konumları yer aldı. (A Haber Foto Arşivi)

Belgede yaklaşık 175 farklı işaret bulunuyordu. Model, hangi işaretlerin birden fazla kez kullanıldığını tespit ettikten sonra şifre çözümleme işlemine geçti. Çalışma yalnızca şifreyi okumakla sınırlı kalmadı. Yapay zeka;

• Belgenin görüntüsünü yazıya aktardı.
• Kullanılan homofonik ikame şifresini analiz etti.
• Çözümleme için gerekli kodları oluşturdu.
• Tarihi kayıtları karşılaştırdı.
• Birlik numaraları, subay unvanları ve birliklerin konumlarını birbirleriyle eşleştirdi.

Napolyon döneminden kalan şifreli mesaj yeniden okundu. (A Haber Foto Arşivi)

"RUSLAR AVUSTURYA'YA KARŞI İLERLİYOR"

Yapay zekanın çözdüğü metin, dönemin askeri hareketliliğine ilişkin önemli bilgiler ortaya çıkardı. Belgede Bavyera, Polonya ve Fransız kuvvetlerinin konumları hakkında bilgiler yer alıyordu. Çözülen bölümlerden birinde şu ifadeler bulunuyor:

"Ruslar Avusturya'ya karşı ilerliyor ve Friuli ordusu bugün seksen bin kişiden oluşuyor."

Mesajın devamında Dalmaçya Kolordusu'nun da hesaba katılması gerektiği belirtiliyor. Avusturya'nın farklı yönlerden saldırıya uğrayacağı ve bu nedenle zor durumda kalacağı vurgulanıyor. Marmont'a ayrıca yürüyüş emri geldiğinde küçük birliklerden veya düzensiz asker gruplarından çekinmemesi gerektiği yönünde talimat veriliyor.

Şifre çözümü, belgenin Mart 1809 sonlarına ait olduğunu ortaya koydu. (A Haber Foto Arşivi)

BELGENİN TARİHİ DE YENİDEN BELİRLENDİ

Church, şifre çözüldükten sonra elde edilen birlik numaralarını, subay unvanlarını ve birliklerin konumlarını dönemin askeri kayıtlarıyla karşılaştırdı. Bu karşılaştırmalar belgenin, Avusturya kuvvetlerinin saldırıya geçmesinden yaklaşık iki hafta önce, 1809 yılının mart ayının sonlarında hazırlandığı sonucuna götürdü.

Belgenin içeriği bu açıdan yalnızca bir şifre çözme çalışması olarak kalmadı. Napolyon dönemindeki askeri hareketliliğe ilişkin tarihsel bir kaynağın yeniden okunmasını da sağladı.

Napolyon dönemine ait belge yıllar süren araştırmanın ardından çözüldü. (A Haber Foto Arşivi)

YILLARDIR ÇÖZÜLEMEYEN BELGE "ÇÖZÜLDÜ" OLARAK İŞARETLENDİ

Belgenin şifresi daha önce de araştırmacıların ilgisini çekmişti. Yıllar boyunca farklı araştırmacılar metnin içeriğini yeniden oluşturmaya çalıştı. Ancak tam bir çözüm yayımlanmadı. Church, araştırmasının tamamını 18 Eylül'de kamuoyuna sundu. Çalışmada kullanılan transkripsiyon, şifre tabloları ve çözüm için hazırlanan komut dosyaları da paylaşıldı.

Çözümün doğruluğu daha sonra Tokyo merkezli araştırmacı Satoshi Tomokiyo tarafından da incelendi. Cryptiana'yı yöneten Tomokiyo'nun incelemesinin ardından ilgili kayıt "çözüldü" olarak işaretlendi.

Böylece Napolyon döneminden kalan ve iki yüzyıldan uzun süredir çözülemeyen askeri şifre, modern yapay zeka araçlarının kullanıldığı kapsamlı bir çalışmayla gün yüzüne çıkarılmış oldu.