Okyanusun derinliklerinde gizleniyordu: 73 yanardağ kalderası bulundu

Okyanusun derinliklerinde gizleniyordu: 73 yanardağ kalderası bulundu

Mars kraterlerini belirlemek için geliştirilen bir algoritma, okyanus tabanında daha önce bilinmeyen 73 yanardağ kalderasını ortaya çıkardı. Bilim insanları, iletişim kabloları ve enerji altyapısını etkileyebilecek olası risklere dikkat çekerken yedi kritik bölgeyi yakın izlemeye aldı.

Mars yüzeyindeki kraterleri tespit etmek amacıyla geliştirilen bir yazılım, bu kez Dünya'nın en az bilinen bölgelerinden birinde dikkat çekici bir keşfe imza attı. Bilim insanları, okyanus tabanında daha önce kayıt altına alınmamış 73 yeni yanardağ kalderası belirledi. Araştırma, deniz tabanının düşünüldüğünden daha hareketli olduğunu ortaya koyarken, kritik altyapılar için de yeni risklerin değerlendirilmesini gündeme getirdi.

Mars için geliştirilen algoritma, okyanus tabanında 73 yeni kaldera tespit etti. (Fotoğraf: A Haber)Mars için geliştirilen algoritma, okyanus tabanında 73 yeni kaldera tespit etti. (Fotoğraf: A Haber)

MARS TEKNOLİSİ OKYANUSUN DERİNLİKLERİNİ AYDINLATTI

Araştırmada kullanılan algoritma ilk olarak Mars'taki kraterleri tespit etmek için geliştirildi. Bilim insanları, aynı sistemi deniz tabanına uyarlayarak geniş çaplı bir tarama gerçekleştirdi. Böylece daha önce fark edilmemiş onlarca dev çöküntü tespit edildi.

Kaldera, büyük bir yanardağın patlama sonrasında kendi içine çökmesiyle oluşan geniş çukurlar olarak tanımlanıyor. Bugüne kadar deniz altında yalnızca 30 kaldera bilimsel olarak belgelenmişti. Yeni keşifle birlikte bu sayı üç kattan fazla arttı.

Yeni keşfedilen kalderalar kritik altyapılar açısından yakından izlenecek. (Fotoğraf: A Haber)Yeni keşfedilen kalderalar kritik altyapılar açısından yakından izlenecek. (Fotoğraf: A Haber)

DENİZ TABANINDAKİ RİSK NEDEN ÖNEMLİ?

Araştırmayı yöneten Paris Saclay Üniversitesi'nden Dr. Andrea Verolino, okyanus tabanının artık yalnızca doğal bir alan olmadığını vurguluyor. Verolino'na göre deniz altında iletişim kabloları, enerji altyapıları ve çeşitli stratejik tesisler bulunuyor. Bu nedenle potansiyel olarak aktif kalderaların yerini belirlemek olası çevresel ve ekonomik zararları azaltmak açısından büyük önem taşıyor.

Keşfedilen kalderaların çoğu tektonik plakaların iç kesimlerinde yer alıyor. (Fotoğraf: A Haber)Keşfedilen kalderaların çoğu tektonik plakaların iç kesimlerinde yer alıyor. (Fotoğraf: A Haber)

SU ALTINDAKİ VOLKANLAR NASIL OLUŞUYOR?

  • Tektonik plakalar hareket ediyor: Yer kabuğundaki plakaların birbirine yaklaşması veya uzaklaşması süreci başlıyor.
  • Magma yüzeye yükseliyor: Oluşan çatlaklardan erimiş kayaçlar (magma) yukarı doğru ilerliyor.
  • Lav birikimi oluşuyor: Zamanla büyük miktarda lav birikerek dev volkanik yapılar meydana geliyor.
  • Şiddetli patlama yaşanıyor: Volkanın güçlü şekilde patlamasıyla içerideki magma boşalıyor.
  • Volkan kendi içine çöküyor: Boşalan magma odasının etkisiyle volkanın zirvesi çöküyor.
  • Kaldera oluşuyor: Çökme sonucunda kilometrelerce genişliğe ulaşabilen dev çanak şeklindeki kalderalar ortaya çıkıyor.

Araştırma, okyanus tabanının sanılandan daha hareketli olduğunu gösterdi. (Fotoğraf: A Haber)Araştırma, okyanus tabanının sanılandan daha hareketli olduğunu gösterdi. (Fotoğraf: A Haber)

HUNGA TONGA FELAKETİ UYARI NİTELİĞİNDE

Bilim insanları, yakın geçmişte yaşanan Hunga Tonga-Hunga Haʻapai patlamasını önemli bir örnek olarak gösteriyor. Modern cihazlarla kaydedilen en güçlü volkanik olaylardan biri olarak değerlendirilen patlama, Peru kıyılarına kadar ulaşan tsunamileri tetiklemişti. Bu olay, deniz altındaki volkanik sistemlerin ne kadar büyük etkilere yol açabileceğini yeniden gözler önüne serdi.

Bilim insanları, 87 binden fazla olası yapıyı ayrıntılı olarak taradı.(Fotoğraf: A Haber)Bilim insanları, 87 binden fazla olası yapıyı ayrıntılı olarak taradı.(Fotoğraf: A Haber)

87 BİN YAPI TARANDI, 73'Ü DOĞRULANDI

Araştırma ekibi, deniz tabanında 87 binden fazla olası jeolojik oluşumu inceledi. Yapılan analizler ve elemeler sonucunda bunlardan 73'ünün yeni kaldera olduğu doğrulandı. Araştırmanın öne çıkan bulguları şu şekilde:

Bulgular Ayrıntı
Taranan olası yapı sayısı 87 binden fazla
Yeni keşfedilen kaldera 73
Daha önce belgelenen kaldera 30
Öncelikli izleme alanı 7 kritik bölge

A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin